આજે પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ સ્થિર: જાણો તમારા શહેરમાં શું છે ઈંધણના લેટેસ્ટ અપડેટ્સ
દેશભરમાં શુક્રવાર, 3 જુલાઈ 2026 ના રોજ પણ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. સરકારી માલિકીની પ્રમુખ ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન (IOC), ભારત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (BPCL) અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (HPCL) દ્વારા ઈંધણના દર સ્થિર રાખવામાં આવ્યા છે. પ્રાપ્ત સત્તાવાર વિગતો અનુસાર, ગત 25 મે 2026 પછીથી દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના સ્થાનિક ભાવમાં કોઈ પણ પ્રકારનો સુધારો કે ફેરબદલ કરવામાં આવ્યો નથી, જેને કારણે ઉપભોક્તાઓ માટે રાહતની ઘડીઓ હજી આગળ લંબાઈ છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં વારંવાર બદલાતી ક્રૂડ ઓઇલ (કાચા તેલ) ની કિંમતો છતાં ભારતીય રિટેલ ગ્રાહકોને લાંબા સમયથી સમાન દરો ચૂકવવા પડી રહ્યા છે. પશ્ચિમ એશિયાના તણાવપૂર્ણ વાતાવરણ વચ્ચે પણ સ્થાનિક બજાર સરકારી તેલ કંપનીઓના નિયંત્રણ હેઠળ સ્થિરતા જાળવી રહ્યું છે. વાહન ચાલકોમાં એવી ઉત્સુકતા જોવા મળી રહી છે કે આખરે સરકારી તેલ વિતરણ કંપનીઓ ક્યારે કિંમતોમાં કાપ મુકીને સામાન્ય જનતાને આર્થિક રાહત આપશે. દેશના ચારેય મુખ્ય મહાનગરોમાં જૂના દરો જ યથાવત રાખીને બજારને હાલ પૂરતું રક્ષણ આપવામાં આવ્યું છે.

સરકારી તેલ કંપનીઓ દ્વારા જારી કરવામાં આવેલી નવીનતમ યાદી અનુસાર, દેશના મુખ્ય ચાર મહાનગરો એટલે કે દિલ્હી, મુંબઈ, કોલકાતા અને ચેન્નાઈમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવોમાં ફેરફારની કોઈ હિલચાલ જોવા મળી નથી. શુક્રવારની સ્થિતિ પ્રમાણે આ મહાનગરોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ તેના જૂના દર પર સ્થિર છે. ગ્રાહકોની સુવિધા અને વિસ્તૃત માહિતી માટે દેશના ચારેય મહાનગરોના ઈંધણ દર નીચે મુજબ કોષ્ટકમાં સવિસ્તર દર્શાવવામાં આવ્યા છે:
| મહાનગર | પેટ્રોલનો ભાવ (રૂપિયા પ્રતિ લિટર) | ડીઝલનો ભાવ (રૂપિયા પ્રતિ લિટર) |
|---|---|---|
| દિલ્હી | 102.12 | 95.20 |
| મુંબઈ | 111.21 | 97.83 |
| કોલકાતા | 113.51 | 99.82 |
| ચેન્નાઈ | 107.77 | 99.55 |
આ ચાર પ્રમુખ મહાનગરો સિવાય ભારતના અન્ય નાના-મોટા ઔદ્યોગિક અને રહેણાંક શહેરોમાં પણ કિંમતોમાં નોંધપાત્ર સ્થિરતા પ્રવર્તી રહી છે. દિલ્હીને અડીને આવેલા ઉત્તર પ્રદેશના નોઇડા શહેરમાં પેટ્રોલનો ભાવ 102.12 રૂપિયા અને ડીઝલનો ભાવ 97.56 રૂપિયા પ્રતિ લિટરના સ્તરે યથાવત છે. કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ ચંદીગઢની વાત કરીએ તો ત્યાં પેટ્રોલ 101.51 રૂપિયા અને ડીઝલ 89.47 રૂપિયા પ્રતિ લિટરના ભાવે મળી રહ્યું છે. ઉત્તર પ્રદેશના પાટનગર લખનૌમાં પેટ્રોલ 101.89 રૂપિયા અને ડીઝલ 95.36 રૂપિયા પ્રતિ લિટર પર અટક્યું છે.
આ ઉપરાંત, બિહારના પટના શહેરમાં ગ્રાહકોએ પેટ્રોલ માટે 113.37 રૂપિયા અને ડીઝલ માટે 99.36 રૂપિયા પ્રતિ લિટર ચૂકવવા પડી રહ્યા છે. આ જ શ્રેણીમાં ઝારખંડના રાંચીમાં? પેટ્રોલ 105.26 રૂપિયા અને ડીઝલ 100.49 રૂપિયા પર યથાવત છે, જ્યારે મધ્ય પ્રદેશના ભોપાલ શહેરમાં પેટ્રોલ 114.57 રૂપિયા અને ડીઝલ 99.64 રૂપિયા પ્રતિ લિટરના તેના જૂના ભાવે જ વેચાઈ રહ્યું છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે વિવિધ રાજ્યોમાં પ્રાદેશિક કરવેરાના માળખામાં ફેરફાર હોવા છતાં, મૂળભૂત કિંમતો યથાવત રહી છે.
વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલની અસ્થિરતા અને તેની અસર
છેલ્લા કેટલાક સમયથી આંતરરાષ્ટ્રીય સટોડિયા બજાર અને સપ્લાય ચેઇનમાં કાચા તેલની અસ્થિર સ્થિતિ પર બજારના અગ્રણીઓની નજર છે. ખાસ કરીને પશ્ચિમ એશિયા એટલે કે મિડલ ઈસ્ટ સરહદે યુદ્ધ અને મોરચાબંધીના ભયને કારણે સમયાંતરે ક્રૂડની કિંમતોમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો. તણાવ હળવો થયા બાદ કિંમતોમાં ક્રમશઃ ઘટાડો પણ નોંધાયો હતો. વૈશ્વિક પ્લેટફોર્મ પરના આ ઉતાર-ચઢાવ છતાં ભારતીય બજારમાં સરકારી ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ હાલ તુરંત રિટેલ બજારમાં પેટ્રોલ કે ડીઝલની કિંમતોમાં કોઈ મોટો કાપ મૂકવાનું ટાળ્યું છે.
આ વૈશ્વિક માહોલ વચ્ચે દેશના કરોડો વાહન ચાલકો એ આશા રાખીને બેઠા છે કે તેમની દૈનિક સવારી સસ્તી ક્યારે બનશે. આ સંદર્ભે કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ પણ તાજેતરમાં ચિત્ર સ્પષ્ટ કર્યું હતું. તેમણે માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે, જો વૈશ્વિક બજારમાં કાચા તેલની કિંમતો લાંબા સમય સુધી સરેરાશ સ્તરે સ્થિર રહેશે, તો સરકાર અને સંબંધિત સરકારી તેલ વિતરણ કંપનીઓ ભારતીય બજાર માટે ભાવોની પુનઃ સમીક્ષા કરવા વિચારી શકે છે.
મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ વધુમાં વિગત આપતા સમજાવ્યું કે, પેટ્રોલ અને ડીઝલના દરોમાં તાત્કાલિક ધોરણે દૈનિક ફેરફાર કરવા વ્યવહારિક દ્રષ્ટિએ શક્ય હોતા નથી. રિટેલ બજારમાં વેચાતા ઈંધણના ભાવો અગાઉ ખરીદેલા ક્રૂડ ઓઇલના જથ્થાની સરેરાશ આયાત કિંમત અને તેના શુદ્ધિકરણ માટે થતા પ્રોસેસિંગ ખર્ચના માપદંડો પર આધારિત હોય છે. વૈશ્વિક બજારમાં થનારા ફેરફારોની અસર ભારતીય છૂટક ગ્રાહકો સુધી પહોંચવામાં સામાન્ય રીતે થોડો સમય લાગે છે અને સ્થાનિક સ્તરે તેનું પ્રતિબિંબ ધીમે-ધીમે દેખાય છે.
ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલની કિંમતો કઈ રીતે નક્કી થાય છે?
ઘણા લોકોને પ્રશ્ન થાય છે કે ભારતમાં સામાન્ય ગ્રાહક સુધી પહોંચતા ઇંધણની કિંમતમાં કયા પરિબળો નિર્ણાયક બને છે. તેલની વૈશ્વિક કિંમતો ઉપરાંત અન્ય કેટલાક આંતરિક આર્થિક પાસાઓ આ કિંમતો નક્કી કરે છે. સૌપ્રથમ તેમાં અમેરિકન ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયાનો વિનિમય દર (એક્સચેન્જ રેટ) મહત્વનો ભાગ ભજવે છે, કારણ કે ભારત આશરે 80 ટકાથી વધુ ક્રૂડ આયાત કરે છે. ત્યારબાદ કાચા તેલને રિફાઈનરીમાં પ્રોસેસ કરી પેટ્રોલ-ડીઝલમાં રૂપાંતરિત કરવાનો અને તેને જુદા જુદા ડેપો સુધી વહન કરવાનો પરિવહન ખર્ચ તેમાં લાગુ પડે છે.
ઈંધણની આખરી કિંમતમાં સૌથી મોટો હિસ્સો કેન્દ્ર સરકારની એક્સાઇઝ ડ્યુટી (અબકારી જકાત) અને દરેક રાજ્ય સરકાર દ્વારા વસૂલવામાં આવતા વેટ (વેલ્યુ એડેડ ટેક્સ) નો હોય છે. આ કરવેરાના સ્તરો બાદ પંપ માલિકોનું ડીલર કમિશન પણ બિલમાં ઉમેરાય છે. આ તમામ પ્રક્રિયાઓ પછી જ પેટ્રોલ અને ડીઝલ પંપ પરથી સામાન્ય જનતા માટે ઉપલબ્ધ થાય છે. પ્રત્યેક રાજ્યના પોતાના વેટ દરો ભિન્ન હોવાને લીધે વિવિધ ભૌગોલિક પ્રદેશોમાં સમાન પેટ્રોલ-ડીઝલના દરોમાં ચોક્કસ તફાવત જોવા મળતો હોય છે.
ખાનગી તેલ વિક્રેતા કંપનીઓએ વૈશ્વિક બજારની વધઘટ મુજબ પોતાના સ્તરે ભાવોમાં સાધારણ ફેરબદલ કર્યા છે, પરંતુ સરકારી તેલ માર્કેટિંગ મોનોપોલી ધરાવતી સાર્વજનિક કંપનીઓએ હજુ સુધી નવી સત્તાવાર શ્રેણીની જાહેરાત કરી નથી. આ સ્થિતિમાં, વ્યાપારી અને વાહન ચાલકો મોંઘવારીમાં કાપ મુકતા કોઈ મોટા રાજકીય અથવા વ્યાવસાયિક નિર્ણયની રાહ જોઈ રહ્યા છે. આગામી દિવસોમાં જો વૈશ્વિક તેલ કિંમતો સ્થિર રહે તો સ્થાનિક બજારમાં કિંમતોમાં કટોકટી હળવી થવાની આશા ચોક્કસ પણે સેવાઈ રહી છે.
હાલ પૂરતું તો ભારતીય બજાર જૂના નિર્ધારિત માળખા પ્રમાણે જ કાર્યરત રહેશે. દેશભરના વાહન ચાલકો અને સામાન્ય નાગરિકો માટે સસ્તા પેટ્રોલ અને ડીઝલની રાહ હજુ ચાલુ રહેશે. આંતરરાષ્ટ્રીય સપ્લાય સંતુલિત થવાની સાથે, આગામી અઠવાડિયામાં સરકાર અને રાજ્ય સંચાલિત તેલ વિતરણ એકમો શું નવો નિર્ણય લે છે તેના પર બજારની નજર મંડાયેલી છે. ત્યાં સુધી ગ્રાહકોએ વર્તમાન દરો સાથે જ વ્યવહાર ચાલુ રાખવો પડશે.












Click it and Unblock the Notifications
