IMD એલર્ટ: 15 રાજ્યોમાં તોફાની પવન અને ભારે વરસાદનો ખતરો, જાણો ક્યાં થશે આભ ફાટવા જેવો વરસાદ!
ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) દ્વારા ૩ જુલાઈ ૨૦૨૬ના રોજ દેશના ૧૫ રાજ્યોમાં ભારે વરસાદની સાથે તીવ્ર વાવાઝોડા અને વાવાઝોડા સાથે વરસાદની ગંભીર ચેતવણી જાહેર કરવામાં આવી છે. આ દરમિયાન પવનની ગતિ કલાકના આશરે ૮૫ કિલોમીટર સુધી પહોંચવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. દેશમાં અત્યારે ચોમાસું પોતાની પૂર્ણ ગતિએ આગળ વધી રહ્યું છે, જે આગામી બે થી ત્રણ દિવસમાં ભારતના પશ્ચિમી અને ઉત્તરીય પટ્ટાને પણ આવરી લેશે.
આગામી ૪૮ થી ૭૨ કલાકમાં ગુજરાત તેમજ મધ્યપ્રદેશના બાકી રહેલા વિસ્તારો, હરિયાણા, પંજાબ અને રાજસ્થાનમાં ચોમાસું સક્રિય થઈ જશે. આ સક્રિયતાને કારણે આ તમામ રાજ્યોમાં આગામી દિવસોમાં સાર્વત્રિક અને ધોધમાર વરસાદ વરસી શકે છે. વરસાદના આ નવા તબક્કાને કારણે પારો ગગડવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે, જેનાથી તાપમાનમાં સરેરાશ ૨ થી ૫ ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધીનો મોટો ઘટાડો નોંધાશે અને લોકોને ગરમીમાંથી ભારે રાહત મળશે.

હવામાન વિભાગની યાદી અનુસાર, જે ૧૫ રાજ્યો માટે ખાસ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે તેમાં ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર, દિલ્હી, પંજાબ, મહારાષ્ટ્ર, ઉત્તરાખંડ અને હિમાચલ પ્રદેશનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત છત્તીસગઢ, ઝારખંડ, પશ્ચિમ બંગાળ, ઓડિશા, આસામ, આંધ્રપ્રદેશ, કર્ણાટક અને કેરળ જેવા રાજ્યોમાં પણ હવામાન મોટો પલટો મારી શકે છે. આ વિસ્તારોમાં પ્રાદેશિક સ્તરે વહીવટી તંત્રને સજ્જ રહેવા અને નાગરિકોને સાવચેતી રાખવા માટે ખાસ સૂચનાઓ જારી કરવામાં આવી છે.
દિલ્હી-એનસીઆર અને ઉત્તર પ્રદેશમાં તોફાની પવનની સંભાવના
દેશની રાજધાની દિલ્હી અને તેની આસપાસના એનસીઆર વિસ્તારોમાં ૩ જુલાઈ ૨૦૨૬ના રોજ જબરદસ્ત વાવાઝોડા સાથે વરસાદની શક્યતા સેવાઈ રહી છે. પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર, દિલ્હીમાં પવનની મહત્તમ ઝડપ કલાકના ૭૦ કિલોમીટર સુધી પહોંચી શકે છે, જે સામાન્ય જનજીવનને અસર કરી શકે છે. દિલ્હીમાં મહત્તમ તાપમાન ૩૬ ડિગ્રી સેલ્સિયસ અને લઘુત્તમ તાપમાન ૩૦ ડિગ્રી સેલ્સિયસ રહેવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે, જેનાથી હવામાં ભેજનું પ્રમાણ પણ વધશે.
બીજી તરફ, ઉત્તર પ્રદેશમાં પણ હવામાન વિભાગે ભારે વરસાદને લગતી મહત્વની જાહેરાત કરી છે. પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશના સહારનપુર, મેરઠ અને નોઈડાથી લઈને પૂર્વાંચલના પ્રયાગરાજ, વારાણસી અને સોનભદ્ર જેવા મુખ્ય જિલ્લાઓમાં વરસાદનું કડક એલર્ટ અપાયું છે. આ વિસ્તારોમાં જમીનની સપાટી પર ફૂંકાતા તોફાની પવનોની ગતિ કલાકના ૭૫ કિલોમીટર સુધી જવાની આશંકા છે. આ સાથે જ રાજધાની લખનઉમાં પણ મહત્તમ તાપમાન ઘટીને ૩૬ ડિગ્રી સુધી આવી શકે છે.
પહાડી વિસ્તારોમાં ભૂસ્ખલનનો મોટો ખતરો
આ ચોમાસાની સિઝનમાં હિમાલયના પર્વતીય વિસ્તારો પ્રવાસીઓ અને સ્થાનિક લોકો માટે ચિંતાનો વિષય બની શકે છે. ઉત્તરાખંડના લોકપ્રિય પ્રવાસન સ્થળો જેવા કે નૈનીતાલ, ચમોલી, હરિદ્વાર અને ઋષિકેશમાં કલાકના ૬૦ કિલોમીટરની ઝડપે પવન ફૂંકાવા સાથે અતિભારે વરસાદની આશંકા છે. હવામાન વૈજ્ઞાનિકોના મતે પહાડી વિસ્તારોમાં આવા સતત ધોધમાર વરસાદને કારણે માર્ગો પર ભૂસ્ખલન થવાની ગંભીર શક્યતાઓ ખૂબ જ વધી જાય છે, જેના લીધે હાલ પૂરતો પ્રવાસ ટાળવો હિતાવહ છે.
હિમાચલ પ્રદેશના પ્રખ્યાત પ્રવાસ સ્થળો મનાલી અને કુલ્લુમાં પણ આ મુસળધાર વરસાદથી તાપમાનમાં જબરદસ્ત ઘટાડો થવાની સંભાવના છે. મનાલીમાં લઘુત્તમ તાપમાન સીધું ૧૦ ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી નીચું જઈ શકે છે, જ્યારે દિવસનું મહત્તમ તાપમાન પણ માત્ર ૧૬ ડિગ્રી સેલ્સિયસની આસપાસ જ જળવાઈ રહેશે. સપાટ મેદાનોમાંથી પહાડો તરફ જતા પ્રવાસીઓ માટે અચાનક આવેલો આ ઠંડીનો ચમકારો ભારે મોટો ફેરફાર લાવશે અને સ્વેટર તેમજ ગરમ કપડાંનો ઉપયોગ કરવો ફરજિયાત બનશે.
જમ્મુ-કાશ્મીરમાં પણ પ્રતિકૂળ હવામાનને પગલે પ્રવાસન અને વાહનવ્યવહાર ક્ષેત્રે મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ શકે છે. હવામાન વિભાગે ઉધમપુર, જમ્મુ, કઠુઆ અને બારામુલ્લા સહિતના સરહદી જિલ્લાઓમાં ૩ જુલાઈથી પ જુલાઈ સુધી હવામાન ખરાબ રહેવાની આગાહી કરી છે. આ સમયગાળા દરમિયાન ખીણમાં ૬૦ થી ૭૦ કિલોમીટરની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે. આ સાથે ઊંચાઈવાળા પર્વતીય શિખરો પર વીજળી પડવાની તેમજ કરા પડવાની ગંભીર ભીતિ સેવવામાં આવી રહી છે.
પશ્ચિમ અને મધ્ય ભારતમાં પણ હવામાન પલટો
મધ્ય અને પશ્ચિમ ભારતના પ્રદેશોમાં મધ્યપ્રદેશ અને રાજસ્થાનમાં સંયુક્ત રીતે વાવાઝોડા તેમજ અતિવૃષ્ટિનો બેવડો માર પડવાની સંભાવના છે. રાજસ્થાનના પાટનગર જયપુર ઉપરાંત જોધપુર, કોટા અને ટોંક જેવા વિસ્તારોમાં ૭૦ કિલોમીટરની ઝડપે વાવાઝોડું ફૂંકાવાની ભીતિ છે. મધ્યપ્રદેશમાં પાટનગર ભોપાલ, વિદિશા, ઉજ્જૈન અને છિંદવાડા જેવા સંવેદનશીલ જિલ્લાઓમાં પ૦ કિલોમીટરની ઝડપે ધૂળની ડમરીઓ ઉડવાની સાથે સાથે ભારે વરસાદ પડવાની સંભાવના છે, જે દિવસના તાપમાનને નીચું લાવશે.
બિહાર, ઝારખંડ અને પશ્ચિમ બંગાળ જેવા પૂર્વીય રાજ્યો પણ આ કુદરતી આફતમાંથી બચી શકશે નહીં. બિહારના પટના, પૂર્ણિયા, ભાગલપુર અને કિશનગંજ એમ કુલ ૧૪થી વધુ જિલ્લાઓમાં હવામાન વિભાગે પીળી ચેતવણી (યેલો એલર્ટ) જાહેર કરી છે. આ વિસ્તારોમાં પવનની ગતિ સતત કલાકના ૬૦ કિલોમીટર રહેવાની શક્યતા છે. આ દરમિયાન પડોશી રાજ્ય ઝારખંડના રાંચી, જમશેદપુર અને બોકારો જેવા શહેરોમાં ભારે ગાજવીજ સાથે આગામી સમયગાળામાં વજ્રપાત થવાની પણ આશંકા વ્યક્ત થઈ છે.
| શહેર/વિસ્તાર | મહત્તમ તાપમાન (°C) | લઘુત્તમ તાપમાન (°C) | પવનની ઝડપ (કિમી/કલાક) | મુખ્ય જોખમ અને આગાહી |
|---|---|---|---|---|
| દિલ્હી-એનસીઆર | 36 | 30 | 70 | આંધી-તોફાન અને વરસાદની ખાતરી |
| લખનઉ (ઉત્તર પ્રદેશ) | 36 | 28 | 75 | તોફાની પવન અને સાંજનો વરસાદ |
| મનાલી (હિમાચલ પ્રદેશ) | 16 | 10 | 60 | ભારે ઠંડી અને પહાડી વિસ્તારોમાં મુશળધાર વરસાદ |
| શ્રીનગર (જમ્મુ-કાશ્મીર) | 28 | 18 | 70 | ઉચ્ચ શિખરો પર વીજળી પડવી અને કરા પડવા |
| દેહરાદૂન (ઉત્તરાખંડ) | 31 | 26 | 60 | ભૂસ્ખલન (લેન્ડસ્લાઇડ)નો ગંભીર ખતરો |
ચોમાસાના આ ઝડપી અને આક્રમક પ્રસારને ધ્યાનમાં રાખતા દેશના વિવિધ ભાગોમાં મુસાફરી આયોજન કરતા લોકોએ સાવધ રહેવું જરૂરી બન્યું છે. ખાસ કરીને પહાડી વિસ્તારો અને નદી કિનારાના પ્રદેશો પ્રત્યે વિશેષ જાગૃતિ રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. હવામાન વિભાગની સત્તાવાર માર્ગદર્શિકા અંતર્ગત નાગરિકોને બિનજરૂરી બહાર નીકળવાનું ટાળવા અને વાવાઝોડા તેમજ વીજળીના ચમકારા દરમિયાન સલામત આશ્રયસ્થાનોમાં આશરો મેળવવા પ્રાદેશિક વહીવટી તંત્રો દ્વારા સતત અપીલ કરવામાં આવી રહી છે.












Click it and Unblock the Notifications
