માત્ર 6 વર્ષમાં જ 2 હજારની નોટને RBI કેમ કરી રહી છે બંધ? જાણો કારણ

સેન્ટ્રલ રિઝર્વ બેંક (RBI) એ શુક્રવારે 2000 રૂપિયાની નોટને ચલણમાંથી પાછી ખેંચી લેવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આરબીઆઈએ આ અંગે એડવાઈઝરી પણ જારી કરી છે. જેમાં બેંકોને સલાહ આપવામાં આવી છે કે તેઓ કોઈપણ ગ્રાહકને 2000ની નોટ ન આપે. રિઝર્વ બેંકનો આ આદેશ 19 મે 2023થી અમલમાં આવ્યો છે. જો કે 2000 રૂપિયાની નોટ 30 સપ્ટેમ્બર સુધી માન્ય રહેશે.

200ની નોટો ચલણમાંથી હટાવી લેવામાં આવી છે, પરંતુ આ અંગે કોઈએ ટેન્શન લેવાની જરૂર નથી, કારણ કે આરબીઆઈએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે 2000ની નોટ ભારતની લીગલ ચલણ છે. જેની પાસે આ નોટો છે તેઓ તેને 30 સપ્ટેમ્બર સુધી બેંકોમાં જમા કરાવી શકે છે.

આ પહેલા, અગાઉના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સરકારમાં 8 નવેમ્બર, 2016 ના રોજ, RBIએ અચાનક 500 અને 1000 રૂપિયાની નોટ બંધ કરવાનો નિર્ણય જાહેર કર્યો હતો. 8 નવેમ્બર 2016ની રાત્રે રાષ્ટ્રને સંબોધિત કરતી વખતે ખુદ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ માહિતી આપી હતી.

2000 રૂપિયાની નવી નોટો ભારતમાં ચલણમાં આવી. આવો, શું થયું કે અચાનક RBIએ 2000ની નોટ ચલણમાંથી પાછી ખેંચવાનો નિર્ણય લીધો.

નોટબંધી દરમિયાન જારી કરાયેલી ગુલાબી રંગની રૂ. 2,000ની નોટ લાંબા સમયથી બજારમાંથી ગાયબ છે. 2018 પછી, તેમનો ટ્રેન્ડ ધીમે ધીમે ઘટતો ગયો, આ નોટો 20016 થી 2017 સુધી જ ચલણમાં રહી. આ નાણાકીય વર્ષમાં 2000ની 33,630 લાખ નોટો ચલણમાં હતી.

2019-20 થી કોરોનાનો સમય હતો ત્યારે કરોડોની 2000ની નોટો થોડા સમય પહેલા ચલણમાંથી બહાર થઈ ગઈ છે, બે હજાર રૂપિયાની એક પણ નોટ છપાઈ નથી. RBIએ પહેલાથી જ 2000 રૂપિયાની નોટ બંધ કરવાની યોજના બનાવી હતી.

કેન્દ્રીય બેંકના વાર્ષિક અહેવાલમાં એ પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે નાણાકીય વર્ષ 2019-20, 2020-21 અને 2021-22માં 2000 રૂપિયાની નોટો બિલકુલ છાપવામાં આવી નથી. આ કારણે તેઓ હવે બજારમાં ભાગ્યે જ જોવા મળે છે.

નિષ્ણાતોના મતે, મોટી નોટો છાપવાનો ખર્ચ પણ વધારે છે, તેથી જ ગુલાબી નોટોનો ટ્રેન્ડ ખતમ થઈ ગયો છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાએ છેલ્લા 2000 પછી બે હજારની નોટ છાપી નથી. આ સમગ્ર મામલો નોટબંધીમાં જ છુપાયેલો છે.

યાદ રહે, 8 નવેમ્બર 2026ના રોજ 500 અને 1000ની નોટો ભ્રષ્ટાચાર પર અંકુશ લગાવવા માટે ખૂબ જ જરૂરી હોવાનું કહીને બંધ કરવામાં આવી હતી. લોકોનું કાળું નાણું બહાર કાઢવા માટે પણ સરકાર આવા નોટબંધીનો ઉપયોગ કરે છે.

જો તમને યાદ હોય તો, 1 જાન્યુઆરી, 2023ની તારીખ પહેલા લોકોના મોબાઈલ પર આવો મેસેજ ફરતો હતો, જેમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે સરકાર નવા વર્ષ એટલે કે જાન્યુઆરીમાં નોટબંધીની જાહેરાત કરવા જઈ રહી છે. આ વખતે 1 જાન્યુઆરીથી 2000ની નોટોની માન્યતા ખતમ થઈ જશે.

જો કે તે સમયે આવું બન્યું ન હતું, પરંતુ જો તમે નોંધ્યું છે કે, એટીએમમાં ​​2000 રૂપિયાની નોટ મળવાનું બંધ થઈ ગયું હતું. આ ત્યારે જ થાય છે જ્યારે કોઈ નોટ બંધ થવાની હોય છે. તેને ધીમે ધીમે દૂર કરવામાં આવી રહ્યું છે.

English summary

Why RBI is closing the 2000 note in just 6 years? Know the reason