Audhesh Prasad: એ દલિત નેતા, જેમણે અયોધ્યામાં તોડ્યો ભાજપનો ક્રેઝ, જાણો કેવી રીતે

Lok Sabha Election Results 2024: લોકસભા ચૂંટણી 2024 દરમિયાન એનડીએનો મુકાબલો કરવા માટે રચાયેલ અલાયન્સ ઈન્ડિયાએ ઘણી હદ સુધી સફળતા હાંસલ કરી છે. જોકે, મહાગઠબંધનમાં સામેલ તમામ 26 પક્ષોની બેઠકો સામેલ કર્યા પછી પણ આ ગઠબંધન 272ના જાદુઈ આંકડાથી દૂર રહ્યું. પરંતુ ભારતીય ગઠબંધનના કેટલાક ઉમેદવારોએ ઘણી બેઠકો પર એનડીએના ઉમેદવારોને સખત ટક્કર આપી હતી.

ભાજપ કે એનડીએ ગઠબંધનમાં સામેલ પક્ષો જ નહીં પરંતુ રાજકીય વિશ્લેષકો પણ આ અંગે આશ્ચર્યમાં છે. અયોધ્યા સીટ પર 9 વખત ધારાસભ્ય અને અખિલેશ સરકારમાં મંત્રી રહી ચૂકેલા અવધેશ પ્રસાદની જીત કંઈક આવી જ છે.

લોકસભા ચૂંટણી 2024માં અયોધ્યામાં સપાના દિગ્ગજ નેતાની જીતનું મુખ્ય કારણ ભાજપના ઉમેદવાર સામે મતદારોમાં નારાજગી હોવાનું કહેવામાં આવી રહ્યું છે, જે અયોધ્યાના કેટલાક સ્થાનિકો વિરુદ્ધ છે. પરંતુ એ પણ સાચું છે કે અયોધ્યામાં અવધેશ પ્રસાદનો પોતાનો પ્રભાવ છે.

અવધેશ પ્રસાદ, સપાના પૂર્વ સુપ્રીમો, સ્વ. મુલાયમ સિંહના શિષ્ય ગણાય છે. વિધાનસભામાં તેમની બેઠક જોઈને પાર્ટી (SP)માં તેમની સ્થિતિનો અંદાજ આવી શકે છે. હકીકતમાં, ગૃહની અંદર અવધેશ પ્રસાદની બેઠક સમાજવાદી પાર્ટીના વડા અને પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અખિલેશ યાદવની બરાબર બાજુમાં છે.

જ્યારે પણ અવધેશ પ્રસાદની રાજકીય કારકિર્દીની વાત થાય છે ત્યારે તેમની પાર્ટીનું નામ સામે આવે છે. મુલાયમ સિંહ તેમના રાજકીય ગુરુ છે. સમાજવાદી પાર્ટી સાથે શરૂઆતથી જોડાયેલા અવધેશ પ્રસાદ દલિત સમુદાયમાંથી આવે છે. અવધેશ પ્રસાદની ગણતરી વિધાનસભામાં વરિષ્ઠ સભ્ય તરીકે કરવામાં આવે છે. મુલાયમ સિંહના નિધન બાદ અવધેશ પ્રસાદ પાર્ટીના સૌથી વરિષ્ઠ નેતાઓમાં સામેલ છે.

એવું માનવામાં આવે છે કે પીડીએ મુદ્દાને સપા તરફ લાવવામાં અવધેશ પ્રસાદની પણ મોટી ભૂમિકા હતી. જેનો તેમણે લોકસભાની ચૂંટણીમાં ભરપૂર ઉપયોગ કર્યો હતો. જો કે સપાને ઘણી સીટો પર તેનો ફાયદો ન મળ્યો, પરંતુ અયોધ્યામાં પીડીએ ફેક્ટર બરાબર કામ કર્યું. અયોધ્યામાં દલિત વોટબેંક પર અવધેશ પ્રસાદની મજબૂત પકડ ઉપરાંત યાદવ અને મુસ્લિમ મતદારોનું સમીકરણ પણ સપાના મજબૂત પક્ષના પક્ષમાં છે.

અવધેશ પ્રસાદ સપાના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ અખિલેશ યાદવના નજીકના માનવામાં આવે છે. અખિલેશે તેમને આ વખતે રાષ્ટ્રીય કાર્યકારિણીમાં રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ બનાવ્યા છે. અખિલેશે નવ વખત ધારાસભ્ય અને પાંચ વખત મંત્રી રહેલા અવધેશ પ્રસાદને પણ વિધાનસભામાં પોતાની બાજુમાં બેઠક આપીને મહત્વ આપ્યું છે. અગાઉ આ સીટ પર પૂર્વ મંત્રી મોહમ્મદ આઝમ ખાન બેસતા હતા. સૈફઈ પરિવાર વચ્ચેના ઝઘડામાં પણ પ્રસાદ જ અખિલેશ યાદવ સાથે જ રહ્યા.

2017ની વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા, જ્યારે અખિલેશ યાદવે અમેઠીના જગદીશપુરથી તેમના પુત્ર અજીત પ્રસાદને સપાની ટિકિટ આપી હતી, ત્યારે શિવપાલે પ્રદેશ અધ્યક્ષ બનતાની સાથે જ તેમની ટિકિટ રદ કરી દીધી હતી. બાદમાં અવધેશ મુલાયમને મળ્યા અને તેમના પુત્રની ટિકિટ પાછી મેળવી.

અવધેશ પ્રસાદ 1977થી સપાના સંસ્થાપક મુલાયમ સિંહ યાદવ સાથે છે. મુલાયમ જ્યારે જનતા પાર્ટીની સરકારમાં મંત્રી બન્યા ત્યારે અવધેશ પ્રસાદ તેમના ખાસ મિત્ર હતા. એવું કહેવાય છે કે 1989માં જ્યારે મુલાયમ પહેલીવાર સીએમ બન્યા ત્યારે અવધેશ પ્રસાદે ધારાસભ્યોને એકત્ર કરવામાં ઘણી મદદ કરી હતી. મુલાયમે તેમને રાષ્ટ્રીય સચિવ બનાવ્યા હતા. ત્યારથી સપામાં તેમનું કદ સતત વધતું ગયું.

એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે પાસી જાતિમાંથી આવતા અવધેશ દલિતોને એકીકૃત કરવાના સપાના અભિયાનનો ભાગ છે. સપા પ્રમુખ જાણે છે કે અવધેશ પ્રસાદ એક એવી જાતિમાંથી આવે છે જેમની પોતાની તાકાત અને દલિતોમાં પ્રભાવ છે. તેનો પ્રભાવ પૂર્વાંચલ, અવધ અને બુંદેલખંડના ઘણા જિલ્લાઓમાં જોવા મળે છે. જ્યાં પાસી અનેક વિધાનસભા અને લોકસભા બેઠકો પર નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવે છે. વાસ્તવમાં, ગત વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા પણ સપા એ જ ફોર્મ્યુલા પર કામ કરી રહી છે, જેને અનુસરીને બસપાના સ્થાપક કાંશીરામે એક સમયે તેમની પાર્ટીની સ્થાપના કરી હતી.

દલિતોના વિવિધ સમુદાયોને બિન-યાદવ પછાત લોકો સાથે સામેલ કરીને એક નવું સમીકરણ બનાવવામાં આવી રહ્યું છે. તેની શરૂઆત એપ્રિલ 2021માં એસપી પ્રમુખ અખિલેશ યાદવે આંબેડકર જયંતિ પર બાબા સાહેબ વાહિની બનાવીને કરી હતી. હવે સમાજવાદી બાબા સાહેબ વાહિની સમગ્ર રાજ્યમાં દલિતોને એક કરવા માટે અભિયાન ચલાવી રહી છે.

English summary

Audhesh Prasad: The Dalit leader, who broke the BJP craze in Ayodhya, know the details here.