શું ગર્ભ નિરોધક ગોળીઓ લેવાથી મહિલાઓનું વજન વધે છે? જાણો કેવી રીતે કામ કરે છે?

જો કે આવું થવું થોડું દુર્લભ છે પરંતુ કેટલીક મહિલાઓમાં એવું જોવામાં આવ્યું છે કે જન્મ નિયંત્રણની ગોળીઓ અથવા ગર્ભનિરોધક ગોળીઓ લેવાથી તેમનું વજન વધી રહ્યું છે. આ પ્રવાહી રીટેન્શન અથવા પાણી ભરાવાને કારણે થતી ટૂંકા ગાળાની આડઅસર છે. ઘણા અભ્યાસોમાં એવું જોવામાં આવ્યું છે કે આ રીતે ગર્ભનિરોધક ગોળીઓ લેવાથી મહિલાઓનું વજન વધે છે, પરંતુ આ વજન પણ બેથી ત્રણ મહિનાની વચ્ચે જાતે જ ગાયબ થઈ જાય છે. જો તમારું પણ આ જ રીતે વજન વધી રહ્યું હોય તો તમારે તમારા ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જોઈએ. તે તમને ગર્ભનિરોધક વિકલ્પોનો ઉપયોગ કરવાની સલાહ આપી શકે છે. એ પણ હોઈ શકે છે કે બધી ગોળીઓ એકસરખી હોતી નથી.

જન્મ નિયંત્રણની ગોળીઓ બે પ્રકારની છે

કોમ્બિનેશન પિલ્સ જેમાં એસ્ટ્રોજન અને પ્રોજેસ્ટિન બંને હોય છે. એવી ગોળીઓ જેમાં માત્ર પ્રોજેસ્ટિન હોય છે. મોટાભાગની ગર્ભનિરોધક ગોળીઓમાં માત્ર એક જ પ્રકારનો એસ્ટ્રોજન હોય છે, પરંતુ દરેક બ્રાન્ડની દવામાં પ્રોજેસ્ટિન હોર્મોનની વિવિધ માત્રા આપી હોઈ શકે છે. પરિણામે વિવિધ આડઅસરો જોવા મળે છે

ગોળીઓની ગુણવત્તામાં સુધારો થયો છે

જ્યારે જન્મ નિયંત્રણની ગોળીઓ બજારમાં પ્રથમ વખત ઉપલબ્ધ થઈ ત્યારે તેમાં એસ્ટ્રોજન અને પ્રોજેસ્ટિનનું ઉચ્ચ સ્તર હતું. જો એસ્ટ્રોજનનું સ્તર ઊંચું હોય તો આડઅસરોમાં વજનમાં વધારો સામેલ છે. તેનાથી તમને વધુ ભૂખ પણ લાગી શકે છે. તેથી 50 વર્ષ પહેલાં જે સ્ત્રીઓએ આવી ગોળીઓ ખાધી હતી તેઓ વારંવાર વજન વધવાની આડઅસર જોઈ શકાતી હતી. પરંતુ વિજ્ઞાનની પ્રગતિ સાથે આજની જન્મ નિયંત્રણ ગોળીઓમાં બંને હોર્મોન્સનું પ્રમાણ ઓછું છે, જેના કારણે વજન વધવાની શક્યતાઓ ઘટી જાય છે.

ગર્ભનિરોધક દવાઓ કેવી રીતે કામ કરે છે?

અવરોધ: આ ગર્ભનિરોધકની એક પદ્ધતિ છે જેમાં તમારે જાતીય સંભોગ પહેલાં તેને લેવી પડે છે અને તે પછી આ ગોળીઓ શુક્રાણુને ઇંડા સુધી પહોંચતા અટકાવે છે.
હોર્મોનલ: આ પ્રકારની ગોળીઓ સ્ત્રીના શરીરની રસાયણશાસ્ત્રને બદલી નાખે છે. તે અંડાશયને ઇંડા છોડતા અટકાવે છે. અથવા તે સર્વિક્સની આસપાસની લાળને જાડી કરે છે, જેથી શુક્રાણુ ઇંડા સુધી પહોંચી ન શકે.

ગર્ભનિરોધક દવાઓ કેટલી અસરકારક છે?

જો તમે તમારા ડૉક્ટરને ગર્ભનિરોધક કેટલી હદ સુધી અસરકારક છે તે વિશે પૂછો, તો જવાબ અલગ-અલગ હોઈ શકે છે અને આ એટલા માટે છે કારણ કે તે દરેક બ્રાન્ડ અને તમે તેને કેવી રીતે લો છો તેના પર નિર્ભર છે. જો તમે તેનું નિયમિત સેવન કરતા નથી અથવા તેનું સેવન કરતી વખતે તમામ પરિસ્થિતિઓનું ધ્યાન રાખતા નથી તો તે તમારા માટે દર વખતની જેમ અસરકારક ન પણ હોય. તમને ખબર હોવી જોઇએ કે ગર્ભનિરોધક દવાઓ ન લેતી 100 મહિલાઓમાંથી દર વર્ષે લગભગ 85 મહિલાઓ ગર્ભધારણ કરે છે.

English summary

Do women gain weight by taking birth control pills? Learn how it works?