સમયસર ન્યાય માટે સુપ્રીમ કોર્ટે હાઇકોર્ટને ત્રણ મહિનામાં ચુકાદો આપવા નિર્દેશ આપ્યો

ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતે આદેશ આપ્યો છે કે ઉચ્ચ અદાલતો અરજદારોને ન ભરવાપાત્ર નુકસાન અટકાવવા માટે આદેશ અનામત રાખ્યાના ત્રણ મહિનાની અંદર ચુકાદો આપે. ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત અને ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચીની આગેવાની હેઠળની બેન્ચ દ્વારા જારી કરાયેલ આ નિર્દેશ, વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા સાથે સંકળાયેલા કેસોમાં ઝડપી નિર્ણયો લેવા પર ભાર મૂકે છે.

બેન્ચે જામીન અરજીઓ અને ગુનેગાર કસ્ટડીમાં હોય તેવા ફોજદારી અપીલો જેવા વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા સંબંધિત કેસોમાં ઉચ્ચ અદાલતોએ ઝડપથી કાર્યવાહી કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. જામીન અરજીઓના આદેશો તે જ દિવસે જાહેર કરવા જોઈએ, અને જો અનામત રાખવામાં આવે, તો તે બીજા દિવસે પહોંચાડવા જોઈએ અને અપલોડ કરવા જોઈએ.

સંદેશાવ્યવહાર અને અમલીકરણ

ગુનેગારને જામીન આપવાનો કે મુક્ત કરવાનો આદેશ જેલ સત્તાવાળાઓ અને ટ્રાયલ કોર્ટને તે દિવસે જ જણાવવો જોઈએ જે દિવસે તે જાહેર કરવામાં આવે. અન્ય કોઈપણ કાનૂની જરૂરિયાતો અથવા જામીન શરતો પૂર્ણ કરવામાં વિલંબ સિવાય, કારાવાસીઓ અથવા દોષિતોની મુક્તિ તે જ દિવસે અથવા બીજા દિવસે થવી જોઈએ.

તાત્કાલિક કેસ અને ચુકાદાની જાહેરાત

તાત્કાલિક કેસોમાં જ્યાં વિલંબથી નોંધપાત્ર નુકસાન થઈ શકે છે, જેમ કે હેબિયસ કોર્પસ અરજીઓ અથવા તોડી પાડવા/ખાલી કરાવવાના કેસ, ચુકાદાનો કાર્યકારી ભાગ કોર્ટમાં જાહેર કરી શકાય છે. ત્યારબાદ વિગતવાર ચુકાદો સાતથી પંદર દિવસમાં અપલોડ કરવો આવશ્યક છે.

દેખરેખ અને જવાબદારી

સુપ્રીમ કોર્ટે ઉચ્ચ ન્યાયાલયોના મુખ્ય ન્યાયાધીશોને અનામત ચુકાદાઓની યાદી આપતા માસિક સ્વચાલિત ઇમેઇલ્સ માટે વેબસાઇટ ફેરફારો લાગુ કરવા સૂચના આપી હતી. જો કોઈ ચુકાદો ત્રણ મહિના પછી પણ અધૂરો રહે છે, તો તેને આગળની કાર્યવાહી માટે મુખ્ય ન્યાયાધીશ સમક્ષ રજૂ કરવો આવશ્યક છે.

કલમ ૧૪૨ સત્તાઓ

બંધારણની કલમ ૧૪૨ હેઠળ પોતાની સત્તાઓનો ઉપયોગ કરતા, સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે જો ફક્ત કાર્યકારી ભાગ જાહેર કરવામાં આવે, તો ૧૫ દિવસની અંદર તર્કસંગત ચુકાદો આવવો જોઈએ. જો ચાર મહિનાની અંદર ચુકાદો આપવામાં ન આવે, તો પક્ષકારો બીજી બેન્ચને ફરીથી સોંપવાની વિનંતી કરી શકે છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે આ નિર્દેશોનો હેતુ કોઈ ચોક્કસ ન્યાયાધીશ અથવા હાઈકોર્ટના ચુકાદાની ટીકા કરવાનો નથી પરંતુ ન્યાયિક કાર્યક્ષમતા વધારવા અને અરજદારોના અધિકારોનું રક્ષણ કરવાનો છે.

With inputs from PTI