Gandhi Jyanti: ગાંધીજી સપ્તાહમાં એક વાર ધારણ કરતા મૌન વ્રત, ચૂપ રહેવાથી મળે છે આ લાભ

Health Benefits of Maun Vart: મહાત્મા ગાંધી સત્ય અને અહિંસાના ઉપાસક હતા. તેઓ હંમેશા કોઈ બાબત સામે પોતાનો વિરોધ વ્યક્ત કરવા માટે મૌન વ્રતનો આશરો લેતા હતા. મૌન વ્રત પણ તેમની જીવનશૈલીનો એક ભાગ હતો.

મહાત્મા ગાંધીએ તેમની આત્મકથા 'મારા સત્યનો પ્રયોગ'માં મૌન વ્રતના ફાયદા વિશે જણાવ્યું છે. મહાત્મા ગાંધી દર સોમવારે મૌન પાળતા હતા. આ દરમિયાન તેઓ કોઈની સાથે વાત નહોતા કરતા. જ્યારે કોઈ ખૂબ જ અગત્યની બાબત હોય ત્યારે તે પોતાના વિચારો લખીને બીજા સુધી પહોંચાડતા.

મૌન વ્રત દરમિયાન, તે પ્રાર્થના કરતા, પુસ્તક વાંચતા અને અઠવાડિયાના બાકી રહેલા કાર્યો પૂર્ણ કરતા. આમ તેમને આંતરિક શાંતિ અને શક્તિ મળતી. જેણે તેમને ભવિષ્યમાં અહિંસાની નીતિ વિકસાવવામાં મદદ કરી. તમને જણાવી દઈએ કે જૈન ધર્મમાં પણ મૌનવ્રતને સૌથી મોટું વ્રત માનવામાં આવે છે. આવો જાણીએ ગાંધી જયંતિ નિમિત્તે મૌન પાળવાના ફાયદા.

મૌન અંગે ગાંધીજીના વિચાર

ગાંધીજીના મતે મૌનનું મૂલ્ય ખૂબ જ મહાન છે. તેઓ કહે છે કે જો આપણે સતત બોલતા રહીએ તો આપણે આપણા આંતરિક અવાજને ક્યારેય સાંભળી શકતા નથી. આનો અર્થ એ છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ ઓછું બોલે છે, તો તેના દરેક શબ્દનું વજન છે. જો આપણે મૌન રહેવાનું મહત્વ સમજીશું તો અડધી સમસ્યાઓ હલ થઈ જશે.

લાગણીઓ પર રહે છે કાબુ

જો તમે સરળતાથી ગુસ્સે થઈ જાઓ છો અથવા ગુસ્સામાં એવી વસ્તુઓ કરી દો છો જેના માટે જો તમને પાછળથી પસ્તાવો થાય છે, તો તમારી લાગણીઓ પર નિયંત્રણ રાખવા માટે મૌન વ્રત એ ખૂબ જ સારી સાધના છે. જ્યારે તમે તમારી સાથે મૌન સાથે સમય પસાર કરો છો ત્યારે તમે તમારી જાતને વધુ સારી રીતે સમજો છો. જ્યારે તમે એકલા હો અને થોડી ક્ષણો માટે મૌન હોવ, ત્યારે પરિપક્વ મગજ તમારી લાગણીઓને વધુ સારા સ્તરે પ્રક્રિયા કરે છે. તે સમયે તમારા પર કોઈપણ પરિસ્થિતિ અથવા વ્યક્તિનું દબાણ નથી હોતુ. તમારી લાગણીઓને સમજીને, તમે ભવિષ્યમાં તમારી લાગણીઓને કેવી રીતે નિયંત્રિત કરવી તે શીખી શકો છો.

ઉર્જાનો વ્યય થતો નથી

તમે ઘણીવાર વડીલોને કહેતા સાંભળ્યા હશે કે જેટલું જરૂરી હોય એટલું જ બોલો. મૌન વ્રત એ માનસિક ઉર્જા બચાવવાનો ખૂબ જ સારો માર્ગ છે. ઉર્જાનો બગાડ થવાનું સૌથી મોટું કારણ વધુ પડતું બોલવું છે. મોટાભાગની ઉર્જા વાતો કરીને વેડફાય છે. નકામી અને અર્થહીન વાતો કરીને આખો દિવસ આપણે કેટલા થાકી જઈએ છીએ એ આપણે જાણતા નથી. તેથી મૌન વ્રત રાખીને ઉર્જા બચાવવી જોઈએ.

એકાગ્રતા વધારવામાં મદદરૂપ

મૌન વ્રત કરવાથી એકાગ્રતા વધારવામાં પણ મદદ મળે છે. મૌન રહીને મન શાંત રહે છે. આ તમારા ધ્યાનને જાળવી રાખે છે અને તમારી એકાગ્રતા ક્ષમતામાં વધારો કરે છે. ઘોંઘાટ આપણી એકાગ્રતાને ખલેલ પહોંચાડે છે. તેથી જ તમે ઘણીવાર સાંભળ્યું હશે કે સવારે 4થી 5 વાગ્યા સુધી અભ્યાસ કરવાથી બધું યાદ રાખવામાં મદદ મળે છે કારણ કે આ સમયે આસપાસનું વાતાવરણ શાંત હોય છે.

તણાવ ઘટાડે

મૌન વ્રત તણાવ દૂર કરવામાં મદદ કરે છે. જે વ્યક્તિ મૌન વ્રત રાખે છે તે ક્યારેય તણાવમાં રહેતો નથી એટલે કે જે વ્યક્તિ બહુ ઓછું બોલે છે તે મનમાં શાંત રહે છે. ડૉક્ટરો ઘણીવાર માનસિક રીતે બીમાર દર્દીઓને મેડિટેશન કરવાની સલાહ આપે છે.

English summary

Gandhi Jayanti 2023: Mahatma Gandhiji observed Maun Vrat on every Monday, Read the health benefits of silence.