History of Liquor : કયા અને કેવી રીતે બન્યો હતો સૌથી પહેલો દારૂ? જાણો સોમરસ અને મદિરા વચ્ચે શું છે તફાવત?

History of Liquor : જગતના પાલનહાર ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ પવિત્ર ગ્રંથ શ્રીમદ ભગવત ગીતામાં પોતાના સખા અર્જૂનને જણાવે છે તે, માનવ શરીરના પાંચ તત્વો અને ત્રણ પ્રકૃતિકથી બન્યો છે.

પાંચ તત્વ ભૂમિ, ગગન એટલે કે આકાશ, વાયુ, અગ્નિ અને જળ છે. આ સાથે ત્રણ પ્રકૃતિ સતો, રજો અને તમો ગુણ છે. આ ત્રણ ગુણો ધરતી પર જન્મ લેનાર વ્યક્તિમાં હોય છે.

સતો ગુણ ધરાવતા લોકો સાત્વિક વિચારધારાના હોય છે. આવા લોકો ક્ષમાશીલ, દયાળુ, મહેનતુ, નમ્ર, સદાચારી અને સહનશીલ હોય છે.

સતોગુણી લોકો ભગવાન કૃષ્ણના શરણમાં જાય છે. આવા સમયે, રજોગુણી લોકો તેમની મનોકામનાઓ પ્રાપ્ત કરવા માટે દેવતાઓ પાસે શરણ મેળવવા માટે જાય છે. જ્યારે તમોગુણી લોકો ભૂત અને આત્માઓની પૂજા કરે છે.

તમોગુણી લોકો માંસ અને મદ્યનું સેવન પણ કરે છે, પરંતુ શું તમે જાણો છો કે, દારૂની ઉત્પત્તિ ક્યારે થઈ? અને તે સ્વર્ગમાં મળતા સોમરસથી દારૂ કેવી રીતે અલગ છે?

દારૂની ઉત્પત્તિ ક્યારે થઈ? - સનાતન શાસ્ત્રોમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે, પ્રાચીન કાળમાં રાક્ષસોના આતંકને કારણે ત્રણેય લોકમાં અરાજકતા હતી. સ્વર્ગીય રાજા ઈન્દ્ર પણ ચિંતિત અને વ્યથિત થઈ ગયા હતા. જે બાદ તમામ ઋષિઓ અને દેવતાઓ ભગવાન બ્રહ્મા પાસે ગયા હતા.

બ્રહ્માજીએ જણાવ્યું હતું કે, ભગવાન વિષ્ણુ પાસે આનો ઉપાય છે. તમે બધા ભગવાન વિષ્ણુ પાસે જાઓ. આ સાંભળીને બધા ઋષિ-મુનિઓ અને દેવતાઓ વિશ્વના રક્ષક ભગવાન વિષ્ણુ પાસે પહોંચ્યા હતા.

દેવતાઓની વિનંતી સાંભળીને ભગવાન વિષ્ણુએ જણાવ્યું હતું કે - તમે બધા દેવતાઓ સમુદ્રમાં સમુદ્ર મંથન કરો. સમુદ્ર મંથન કરવાથી અમૃત કળશ પ્રાપ્ત થશે. અમૃત પીવાથી તમે બધા દેવતાઓ અમર થઈ જશો. પછી રાક્ષસો તમને હરાવી શકશે નહીં.

એક વાતનું ધ્યાન રાખો કે, રાક્ષસને અમૃત પીવું ન જોઈએ. જો રાક્ષસ અમૃત પીશે, તો તેઓ પણ અમર થઈ જશે. પછી રાક્ષસોને હરાવવા ખૂબ મુશ્કેલ હશે. આમાં તમારે રાક્ષસોની પણ મદદ લેવી પડશે.

આ પછી બધા દેવતાઓ રાક્ષસો પાસે ગયા અને તેમને સમુદ્ર મંથન વિશે જાણ કરી. દાનવોને દેવતાઓનો પ્રસ્તાવ ગમ્યો. તરત જ રાક્ષસો સહમત થઇ ગયા હતા. આ પછી વાસુકી નાગ અને મંદાર પર્વતની મદદથી સમુદ્ર મંથન કરવામાં આવ્યું હતું.

રાક્ષસોએ કહ્યું કે, તેઓએ અગાઉથી નક્કી કરી લેવું જોઈએ કે, પહેલું રત્ન કોણ લેશે અને બીજું કોને મળશે? આમ કરવાથી કોઈ વાદવિવાદ થશે નહીં. આવા સમયે દેવતાઓ ક્ષણભર માટે ગભરાઈ ગયા હતા. આ પછી તે ભગવાન વિષ્ણુને નમસ્કાર કર્યા બાદ સહમત થયા. નક્કી થયું કે પહેલું રત્ન અસુરોને આપવામાં આવશે. જ્યારે અન્ય દેવતાઓને આપવામાં આવશે.

નિયત સમયે સમુદ્રમંથન શરૂ થયું હતું. સમુદ્ર મંથન પહેલા ઝેર બહાર આવ્યું. તેના કારણે બધા દેવી-દેવતાઓ અને જીવો બેહોશ થઈ ગયા. તે સમયે દેવતાઓએ ભગવાન શિવને વિનંતી કરી હતી. ત્યારે ભગવાન શિવે પશુઓના કલ્યાણ માટે ઝેર પીધું. ઝેરના કારણે ભગવાન શિવનું ગળું વાદળી થઈ ગયું. આ માટે ભગવાન શિવને નીલકંઠ કહેવામાં આવે છે.

આ પછી ફરીથી સમુદ્ર મંથન શરૂ થયું. હવે કામધેનુ ગાય બહાર નીકળી હતી. રાક્ષસોએ દેવતાઓને કામધેનુ ગાય આપી કહ્યું કે, ગાયનું શું કરીશું? આ પછી મહાલક્ષ્મી સમુદ્ર મંથનમાંથી પ્રગટ થયા હતા. અસુરો અને દેવતાઓએ માતાની સ્તુતિ કરી હતી.

મહાસાગર દેવતાએ મા લક્ષ્મીની પુત્રવધૂ કરી હતી. તે સમયે ધનની દેવી લક્ષ્મી વિશ્વના રક્ષક ભગવાન વિષ્ણુની ડાબી બાજુ બિરાજમાન હતી. આ પછી ઐરાવત બહાર આવ્યો, જેને દેવતાઓએ સ્વીકાર્યો હતો.

જે બાદ ઉચ્છૈહ શ્રવ ઘોડો પ્રાપ્ત થયો, જે રાક્ષસોની તરફેણમાં ગયો. જોકે, વેદોની પ્રશંસાને કારણે, રાક્ષસોએ ઘોડો લેવાની ના પાડી અને તેને દેવતાઓને સોંપી દીધો હતો. રાક્ષસે કહ્યું કે, વેદ બોલતો ઘોડો અમારા માટે કોઈ કામનો નથી. ફક્ત તમે જ આ રાખો.

મહાસાગરનું મંથન ફરી શરૂ થયું. આ સમયે દારૂ નીકળ્યો હતો. આ જોઈને રાક્ષસો પ્રસન્ન થયા. તરત જ અસુરોએ દારૂ પીધો. આ પછી, અસુરો થોડો સમય નશામાં રહ્યા. શરાબ પીને અસુરો ખૂબ ખુશ થયા. નશો શમી ગયો ત્યારે ફરી સાગર મંથન શરૂ થયું. એક ધાર્મિક માન્યતા છે કે, સમુદ્ર મંથન સમયે દારૂની ઉત્પત્તિ થઈ હતી.

દારૂ સોમરસથી અલગ કેવી રીતે છે? સોમરસ એ દેવતાઓનું પ્રિય પીણું છે. સોમરસની પ્રાપ્તિ સ્વર્ગમાંથી થાય છે. આ પીણું પીવાથી વ્યક્તિ મજબૂત બને છે. તેનો ઉપયોગ યજ્ઞ સમયે પણ થતો હતો. ધાર્મિક માન્યતા છે કે, સોમરસ પીવાથી યુવાની જળવાઈ રહે છે.

સોમ નામની દવાને પીસીને રસ બનાવવાની પદ્ધતિને કારણે તેને સોમરસ કહેવાય છે. સોમરસ સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક પીણું છે. તેનું સેવન કરવાથી વ્યક્તિને ખૂબ જ શક્તિ મળે છે. જ્યારે દારૂ પીવાથી વ્યક્તિ તમોગુણી બને છે. તેથી સોમરસ રાક્ષસોના દારૂથી ખૂબ જ અલગ છે.

નોંધ : આ માહિતી ઇન્ટરનેટ પર ઉપલબ્ધ ધારણાઓ અને માહિતી પર આધારિત છે. OneIndia Gujarati આ લેખ સંબંધિત કોઈપણ ઇનપુટ અથવા માહિતીની ચકાસણી કરતું નથી. કોઈપણ માહિતી અને ધારણાઓ પર કાર્ય કરતા પહેલા અથવા લાગુ કરતા પહેલા સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જરૂરી છે.

English summary

History of Liquor : Where and how was the first liquor made? Know the difference between somras and madira?