Lok Sabha Election : ડિપોઝિટ જપ્ત થવી એટલે શું? જાણો ઉમેદવારને કેટલું નુકસાન થાય?

લોકસભા ચૂંટણીના પરિણામોમાં મોટી ઉથલપાથલ જોવા મળી છે. આ ઉથલપાથલમાં ઘણા નેતાઓની ડિપોઝિટ પણ જપ્ત થઈ છે.

તમે ઘણી વખત ડિપોઝિટ જપ્ત થવા વિશે સાંભળ્યુ હશે. જો કે મોટાભાગના લોકો એ નથી જાણતા કે ડિપોઝિટ ક્યારે જપ્ત થાય?

2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં 543 સીટો પર 8360 ઉમેદવારોએ ચૂંટણી લડી હતી. જનતાએ આમાંથી 542 ઉમેદવારોને ચૂંટીને લોકસભામાં મોકલ્યા છે. હવે સવાલ એ છે કે 8360 ઉમેદવારોમાંથી કેટલા ઉમેદવારોની ડિપોઝીટ જપ્ત થઈ? ચૂંટણી પંચ અનુસાર, 8360 ઉમેદવારોમાંથી 7193 ઉમેદવારોની ડિપોઝીટ જપ્ત થઈ છે.

આ પાર્ટીએ સૌથી વધુ ડિપોઝિટ ગુમાવી
આ લિસ્ટમાં સૌથી વધુ ડિપોઝીટ ગુમાવી છે તે બહુજન સમાજ પાર્ટી છે. આ ચૂંટણીમાં BSPએ દેશભરમાં 488 ઉમેદવારોને મેદાનમાં ઉતાર્યા હતા. જેમાંથી 476ના ડિપોઝિટ જપ્ત થઈ છે. આ લિસ્ટમાં બીજા સ્થાને CPIM છે. સીપીઆઈએમએ ચૂંટણીમાં 52 ઉમેદવારોને મેદાનમાં ઉતાર્યા હતા, જેમાંથી 30 ઉમેદવારોની ડિપોઝીટ જપ્ત થઈ છે.

આ લિસ્ટમાં ત્રીજું નામ NPPનું છે, જેના ત્રણ ઉમેદવારોમાંથી એકની ડિપોઝીટ જપ્ત થઈ છે. જ્યારે ટીએમસીએ 48 ઉમેદવારોને ટિકિટ આપી હતી, જેમાંથી પાંચ ઉમેદવારોની ડિપોઝીટ જપ્ત થઈ ગઈ છે. આ ઉપરાંત કોંગ્રેસના 328માંથી 26 ઉમેદવારોની ડિપોઝીટ જપ્ત થઈ છે. આ સાથે જ ભાજપના 441માંથી 27 ઉમેદવારોની ડિપોઝીટ જપ્ત થઈ ગઈ છે.

હવે સવાલ એ છે કે જામીનની રકમ કેટલી હોય છે? લોકસભાની ચૂંટણી હોય કે વિધાનસભાની ચૂંટણી દરેક ઉમેદવારે સુરક્ષા તરીકે ચૂંટણી પંચ પાસે ચોક્કસ રકમ જમા કરાવવાની હોય છે. આ રકમને સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ કહેવામાં આવે છે.

લોકસભા ચૂંટણી માટે સામાન્ય કેટેગરીના ઉમેદવારોએ 25,000 રૂપિયાની સિક્યોરિટી ડિપોઝીટ જમા કરાવવી પડે છે. જ્યારે SC-ST ઉમેદવારોએ 12500 હજાર રૂપિયા ચૂકવવા પડે છે. આ સિવાય વિધાનસભા ચૂંટણીમાં જનરલ કેટેગરીના ઉમેદવારોએ 10,000 રૂપિયા સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ તરીકે જમા કરાવવાની રહે છે. SC-ST કેટેગરીના ઉમેદવારોએ 5,000 રૂપિયા જમા કરાવવા પેડે છે.

ડિપોઝિટ ક્યારે જપ્ત થાય?
ચૂંટણી પંચ અનુસાર, જો કોઈ ઉમેદવારને કોઈપણ ચૂંટણીમાં કુલ માન્ય મતોના 1/6 મત એટલે કે 16.67 ટકા મત ન મળે તો તેની ડિપોઝીટ જપ્ત થઈ જાય છે. આ સ્થિતિમાં ચૂંટણી પંચ સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ પરત કરતું નથી. જો ઉમેદવાર 16.67% થી વધુ મત મેળવે છે તો તેની સિક્યોરિટી ડિપોઝીટ પરત કરવામાં આવે છે.

જ્યારે કોઈ ઉમેદવાર પોતાનું નામાંકન પાછું ખેંચે અથવા કોઈપણ કારણોસર તેનું નામાંકન રદ કરવામાં આવે તે દરમિયાન સિક્યોરિટી ડિપોઝીટ પરત કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત વિજેતા ઉમેદવારની ડિપોઝિટ પણ પરત કરવામાં આવે છે.

English summary

Lok Sabha Election: What is confiscation of deposits? Know how much the candidate will lose?