Lok Sabha elections 2024: ચૂંટણી ફરજ પર તૈનાત અધિકારી કેવી રીતે કરી શકે મતદાન? જાણો શું છે પ્રક્રિયા

Lok Sabha Elections 2024: લોકશાહીનો મહાપર્વ એટલે કે લોકસભાની ચૂંટણી થોડા દિવસોમાં યોજાવા જઈ રહી છે. ચૂંટણી દરમિયાન ઘણા અધિકારીઓ કહેતા હોય છે કે તેઓ ચૂંટણી દરમિયાન પોતાનો મત આપી શક્યા નથી. આ માટે તેમણે ચૂંટણી ફરજ પર હોવા, મતદાન કરવા માટે રજા ન મળવા અથવા પોસ્ટલ બેલેટ સિસ્ટમ વિશે અજાણ હોવા જેવા અનેક કારણો દર્શાવ્યા છે.

ધ હિંદુના અહેવાલ મુજબ, અગાઉ ચૂંટણી પંચ (EC) ચૂંટણી ફરજ પર તૈનાત અધિકારીઓ માટે એક સુવિધા સાથે બહાર આવ્યું હતું. મતદાન ફરજ અધિકારીઓ બે રીતે મતદાન કરવાનું પસંદ કરી શકે છે - ચૂંટણી ફરજ પ્રમાણપત્ર (EDC) અથવા પોસ્ટલ બેલેટ દ્વારા મતદાન. આ પદ્ધતિઓ છ વર્ષથી વધુ સમય માટે દેખરેખ હેઠળ હતી.

પ્રકાશન અનુસાર, ચૂંટણી પંચ એક ફોર્મ પ્રદાન કરે છે જે મતદાન ફરજ પરના અધિકારીએ ભરવાનું હોય છે, ત્યારબાદ તેને EDC મળશે. જે વ્યક્તિ EDC મેળવે છે તે તેના મતવિસ્તારના કોઈપણ મતદાન મથક પર મત આપવા માટે હકદાર છે અને જરૂરી નથી કે તે મતદાન મથક જ્યાં તેનું નામ સૂચિબદ્ધ હોય.

પોસ્ટલ બેલેટ પદ્ધતિ એ છે કે જ્યાં મતદાન ફરજ પરના અધિકારી તેમને આપવામાં આવેલ ફોર્મ ભરી શકે છે, જે પછી અલગ-અલગ મતવિસ્તાર અનુસાર એકત્રિત કરવામાં આવે છે અને અલગ કરવામાં આવે છે. મતવિસ્તાર મુજબ અલગ કરાયેલા ફોર્મ પછી સંબંધિત મતવિસ્તારના રિટર્નિંગ ઓફિસર (RO)ને સોંપવામાં આવે છે. ધ ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસના એક અહેવાલ મુજબ, 2022માં, બૉમ્બે હાઈકોર્ટ દ્વારા ભારતીય ચૂંટણી પંચ (ઈસીઆઈ)ને એ સુનિશ્ચિત કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું હતું કે જે અધિકારીઓ મતદાન ફરજો માટે તૈનાત છે તેઓ મતદાનના અધિકારથી વંચિત ન રહે.

પ્રકાશન મુજબ, કોર્ટે એમ પણ કહ્યું હતું કે, "મત આપવાનો અધિકાર એ દરેક નાગરિકનો મહત્વપૂર્ણ અધિકાર છે અને જો શાંતિપૂર્ણ ચૂંટણીઓ કરાવવામાં ECIને મદદ કરનારા અધિકારીઓ પોતે વંચિત છે, તો તે ખરેખર ખૂબ સ્વીકાર્ય સ્થિતિ નથી. " ટાઈમ્સ ઓફ ઈન્ડિયાના એક અહેવાલ મુજબ, કાયદા મંત્રાલયે ચૂંટણી પંચની દરખાસ્તને અનુસરીને ચૂંટણી આચાર નિયમો, 1961માં સુધારો કર્યો અને મતદાન ફરજ પર તૈનાત અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ માટે મતદાન કરવું ફરજિયાત બનાવ્યું.

પોલીસ કર્મચારીઓ સહિત તમામ અધિકારીઓ માટે તેમની ફરજના એ જ સ્થળે તેમના માટે ગોઠવવામાં આવેલા સુવિધા કેન્દ્રો પર મતદાન કરવાનું ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું હતું. આ સુધારા સાથે પોસ્ટલ બેલેટની અગાઉની પદ્ધતિ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો.

English summary

Lok Sabha Elections 2024: How can an officer posted on election duty vote? Know the process here.