વિમાનમાં આખરે શું હોય છે આ 'ટર્બ્યુલન્સ'? મુસાફરો અને ક્રૂ મેમ્બર્સ માટે કેટલુ છે જોખમી?

In-Flight Turbulence: લંડનથી સિંગાપોર જતી સિંગાપોર એરલાઈન્સની ફ્લાઈટમાં અચાનક 37,000 ફૂટની ઉંચાઈએ ગંભીર ટર્બ્યુલન્સનો સામનો કરવો પડ્યો. આ દરમિયાન ફ્લાઈટમાં ગભરાટનો માહોલ સર્જાયો હતો. ફ્લાઈટ કાબૂ બહાર જતી રહી હતી. જેના કારણે ફ્લાઈટની અંદર અફરાતફરી મચી ગઈ હતી. આ ઘટનામાં એક એર પેસેન્જરનું મોત થયું હતું.

30થી વધુ મુસાફરો ઘાયલ થયા હતા. આવી સ્થિતિમાં ફ્લાઇટને બેંગકોક તરફ વાળવામાં આવી હતી. જ્યાં પાયલોટે ઈમરજન્સી લેન્ડિંગ કરાવ્યું હતું. ઘટના સમયે પ્લેનમાં 211 મુસાફરો અને 18 ક્રૂ હાજર હતા. આવી સ્થિતિમાં સવાલ એ થાય છે કે આખરે આ ટર્બ્યુલન્સ શું છે? વિમાનો માટે તે કેટલું જોખમી હોઈ શકે?

સિંગાપોર એરલાઈન્સે જણાવ્યું હતું કે 20 મેના રોજ લંડન (હીથ્રો)થી સિંગાપોર જતી ફ્લાઈટ SQ 321, પ્રસ્થાનના લગભગ 10 કલાક પછી 37,000 ફૂટની ઉંચાઈ પર ઈરાવાડી બેસિન પર અચાનક ગંભીર ટર્બ્યુલન્સનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. એરલાઈને જણાવ્યું કે પાઈલટે મેડિકલ ઈમરજન્સી જાહેર કરી અને પ્લેનને બેંગકોક તરફ વાળ્યું અને 21 મેના રોજ સ્થાનિક સમય અનુસાર બપોરે 3:45 કલાકે લેન્ડ કર્યું.

આ ઘટનામાં અનેક લોકોને માથામાં ઈજા થઈ હતી. સિંગાપોર એરલાઈન્સે જણાવ્યું હતું કે અઢાર લોકોને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા અને 12ની હોસ્પિટલમાં સારવાર આપવામાં આવી. ગંભીર ટર્બ્યુલન્સમાં ફસાતા પહેલા ક્રૂ ફ્લાઇટમાં નાસ્તો પીરસી રહ્યા હતા. એન્ડ્રુ ડેવિસ નામના પેસેન્જરે કહ્યું કે તે તેની કૉફીનો આનંદ માણી રહ્યો હતો. અચાનક ફ્લાઈટ તોફાની બનવા લાગી. થોડી જ સેકન્ડોમાં ભયંકર ચીસો અને વિસ્ફોટ જેવો અવાજ આવ્યો.

શું હોય છે ગંભીર ટર્બ્યુલન્સ?

ટર્બ્યુલન્સ એ હવાના પ્રવાહમાં ફેરફારને કારણે થતી અસ્થિરતાનો ઉલ્લેખ કરે છે. ટર્બ્યુલન્સ એ હવાના પ્રવાહ અને દબાણમાં અચાનક ફેરફાર છે. આને હવાના પ્રવાહમાં અવરોધ તરીકે સમજી શકાય છે જે વિમાનને ઉડવામાં મદદ કરે છે. જેના કારણે પ્લેનમાં આંચકો આવે છે. આવી સ્થિતિમાં, એરક્રાફ્ટ અનિયમિત ઊભી ગતિમાં આગળ વધવાનું ચાલુ રાખે છે.

જેના કારણે પ્લેન ઝડપથી ઉપર અને નીચે જવા લાગે છે અને પ્લેન તેના નિયમિત રૂટથી ભટકી જાય છે. ટર્બ્યુલન્સના કારણે નાના આંચકાથી લાંબા આંચકા આવે છે. ગંભીર અકસ્માતની પણ શક્યતા ઉભી થાય છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો ટર્બ્યુલન્સ એ હવાની અનિયમિત હિલચાલ છે જે વિમાનની ઊંચાઈ અથવા ખૂણામાં અનિયમિત ફેરફારોનું કારણ બને છે. આનાથી વિમાનમાં સવાર લોકો માટે ઉથલપાથલ અથવા બાઉન્સની લાગણી પેદા થાય છે.

કોઈપણ વિમાનને સ્થિર રીતે ઉડવા માટે તેની પાંખની ઉપર અને નીચે હવાના સતત પ્રવાહની જરૂર હોય છે. ક્યારેક હવામાન અથવા અન્ય કારણોસર હવાના પ્રવાહમાં અનિયમિતતા જોવા મળે છે. તેના કારણે ચોક્કસ જગ્યાએ એર પોકેટ્સ બને છે. આ એર પૉકેટ્સના કારણે ટર્બ્યુલન્સ થાય છે. આબોહવા પરિવર્તન જેટ પ્રવાહમાં વધુ અસ્થિરતા અને પવનની ગતિમાં વધારો કરી રહ્યું છે. હવાની સ્થિરતાના આધારે, ટર્બ્લ્યુલન્સને હળવા, મધ્યમ અને ગંભીર શ્રેણીઓમાં વહેંચવામાં આવે છે.

ટર્બ્યુલન્સના કારણે પ્લેન ક્રેશ થવાની સંભાવના

ટર્બ્યુલન્સા કારણે પ્લેન ક્રેશ થઈ શકે પરંતુ તેની સંભાવના ઘણી ઓછી છે. આધુનિક સમયમાં ટેક્નોલોજી એટલી આગળ વધી ગઈ છે કે આ ગરબડને કારણે પ્લેન ક્રેશ થવાની શક્યતા ઘણી ઓછી છે. જો કે, 60ના દાયકામાં આ ગરબડને કારણે પ્લેન ક્રેશ થવાની ઘટનાઓ પણ સામે આવી છે.

ફેડરલ એવિએશન એડમિનિસ્ટ્રેશન ડેટા અનુસાર, 2009થી 2021 સુધી, દર વર્ષે ઉડાન ભરનારા લાખો લોકોમાંથી 30 મુસાફરો અને 116 ક્રૂ સભ્યોને અશાંતિને કારણે ગંભીર ઇજાઓ થઈ હતી. ટર્બ્યુલન્સ દરમિયાન, સીટ બેલ્ટ ન પહેરવાથી, સામાન માથા પર પડવાથી, લોકોના લડખડાવાથી અથવા કેબિનના કિનારા અથવા ખાદ્યપદાર્થોની ગાડીઓના લોકો સાથે અથડાવાને કારણે ઇજાઓ થઈ શકે છે.

Few More Visuals from the incident, where one fatality and several injuries confirmed, following severe turbulence on board Singapore Airlines Boeing 777-312(ER) aircraft (9V-SWM), that operated SQ321 from LHR to SIN, ending up diverted to Bangkok (BKK).#safety #aviation https://t.co/pyjl4QrrA1 pic.twitter.com/BwCAOAjZeo

— FL360aero (@fl360aero) May 21, 2024

English summary

What is 'turbulence' in the plane? How dangerous is it for passengers and crew members?