સૌથી પહેલા ક્યારે પહેરવામાં આવ્યુ હતું મંગલસુત્ર? જાણો કયા કયા દેશોમાં પહેરવામાં આવે છે
નરેન્દ્ર મોદીએ ઝેરીલા નિવેદનો આપતા મંગલસુત્રનો ઉપયોગ કરીને મુસ્લિમોને ટાર્ગેટ કર્યા હતા. જણાવી દઈએ કે મંગલસુત્ર આજકાલ નહીં પણ સદીઓથી પહેરવામાં આવે છે.
હિંદુ ધર્મમાં લગ્ન પછી મહિલાઓ માટે ગળામાં મંગળસૂત્ર પહેરવાનો રિવાજ છે. શું તમે જાણો છો કે મહિલાઓ લગ્ન પછી મંગળસૂત્ર કેમ પહેરે છે અને તેની શરૂઆત ક્યાંથી થઈ હતી?
મંગળસૂત્રને પતિ-પત્નીનું રક્ષણાત્મક કવચ માનવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત મંગલસૂત્રનો ઈતિહાસ આદિ ગુરુ શંકરાચાર્યના પુસ્તક સૌંદર્ય લહરીમાં પણ જોવા મળે છે. ઈતિહાસકારોના મતે મંગળસૂત્ર પહેરવાની પરંપરા છઠ્ઠી સદીમાં શરૂ થઈ હતી.
મોહેંજોદડોના ખોદકામમાં પણ મંગળસૂત્રના પુરાવા મળ્યા છે. મંગલસૂત્ર પહેરવાનું સૌપ્રથમ દક્ષિણ ભારતમાં શરૂ થયું. આ પછી ધીરે ધીરે આ રિવાજ માત્ર ભારતમાં જ નહીં પરંતુ અન્ય દેશોમાં પણ પ્રચલિત થયો.
માહિતી અનુસાર, તમિલનાડુમાં તેને થાલી અથવા થિરુ મંગલ્યમ કહેવામાં આવે છે. જ્યારે ઉત્તર ભારતમાં તેને મંગલસૂત્ર કહેવામાં આવે છે.
મંગલસૂત્ર એ બે શબ્દો મંગલ અને સૂત્રથી બનેલું છે. મંગલ એટલે પવિત્ર અને સૂત્ર એટલે પવિત્ર હાર. હિંદુ ધર્મમાં મંગલસૂત્રને વૈવાહિક જીવનનું સૌથી મોટું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
તેનું સ્વરૂપ પણ વિવિધ ક્ષેત્રોમાં બદલાય છે. કેટલીક જગ્યાએ મંગળસૂત્રમાં સોના, સફેદ કે લાલ માળા પણ ઉમેરવામાં આવે છે. ભારત, નેપાળ, બાંગ્લાદેશ અને પાકિસ્તાનમાં હિંદુઓ ઉપરાંત સીરિયન ખ્રિસ્તીઓ જેવા બિન-હિંદુ લોકો પણ મંગળસૂત્ર પહેરે છે.
ભારતમાં એવા ઘણા સમુદાયો છે જેમાં મંગળસૂત્ર પહેરવામાં આવતું નથી. તેના બદલે અન્ય વૈવાહિક પ્રતીકો પહેરવામાં આવે છે. ઉત્તર ભારતના મોટા ભાગોમાં પરિણીત સ્ત્રીઓ તેમના ગળામાં કાચની બંગડીઓ અને ગળાનો હાર પહેરે છે.
લગ્ન પછી કન્યાને મંગલસૂત્ર પહેરાવવાની પ્રથા એ આધુનિક ખ્યાલ છે, જે વ્યવસાયોની માર્કેટિંગ વ્યૂહરચનાઓને કારણે શક્ય બન્યું છે. આદિ શંકરાચાર્યે સૌંદર્ય લહરીમાં મંગલસૂત્રનું મહત્વ પણ સમજાવ્યું છે. હિન્દુ પરંપરા અનુસાર પતિના લાંબા આયુષ્ય માટે મંગળસૂત્ર પહેરવામાં આવે છે.
મંગલસૂત્રને લઈને વિવિધ પ્રદેશોની પોતપોતાની માન્યતાઓ છે. માનવામાં આવે છે કે તેમાં રહેલા કાળા મોતી ભગવાન શિવનું સ્વરૂપ છે અને સોનાનો સંબંધ માતા પાર્વતી સાથે છે. મંગલસૂત્રમાં 9 માળા હોવાનું માનવામાં આવે છે. આ મા દુર્ગાના નવ સ્વરૂપોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આ 9 માળા પૃથ્વી, જળ, વાયુ અને અગ્નિનું પ્રતીક પણ માનવામાં આવે છે. મંગલસૂત્ર એ સ્ત્રીઓના 16 શણગારોમાંનું એક છે.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google
