૧૫ વર્ષની રેખા અને તે વિવાદિત કિસિંગ સીન: વર્ષો પછી પલ્લવી ચેટર્જીએ ખોલ્યા જૂના જખમ
બોલિવૂડની એવરગ્રીન ગણાતી અભિનેત્રી રેખાના અંગત અને વ્યાવસાયિક જીવન સાથે જોડાયેલી વાતો હંમેશા દેશભરના વાચકોમાં ભારે કુતૂહલ જગાવતી રહી છે. તાજેતરમાં તેમના પ્રારંભિક ફિલ્મી સંઘર્ષના દિવસોનો એક અત્યંત ચર્ચિત અને સંવેદનશીલ વિવાદ દાયકાઓ પછી ફરી સપાટી પર આવ્યો છે. લગભગ ૪૭ વર્ષ પહેલાં શૂટિંગ દરમિયાન બનેલી આ ઘટનાએ ભારે વિવાદ જગાવ્યો હતો. આ ચર્ચાસ્પદ કિસિંગ સીન મામલે હવે વિખ્યાત અભિનેતા બિસ્વજીત ચેટર્જીની અભિનેત્રી પુત્રી પલ્લવી ચેટર્જીએ વર્ષો પછી મૌન તોડતા નવો વળાંક આવ્યો છે.
પલ્લવી ચેટર્જીએ તાજેતરમાં આપેલા એક વિગતવાર ઈન્ટરવ્યુમાં આ ઘટના પાછળના કડવા પક્ષો પર ઊંડાણપૂર્વક પ્રકાશ પાડ્યો છે. તેમણે દિલથી સ્વીકાર્યું છે કે માત્ર ૧૫ વર્ષની કિશોરી માટે સેટ પર પૂર્વ સહમતિ વિના આવી નકારાત્મક પરિસ્થિતિનો સામનો કરવો અત્યંત પીડાદાયક અને અસહજ રહ્યો હશે. આ પ્રકારનો ખરાબ અનુભવ કોઈ પણ બાળ કલાકાર યુવતીને માનસિક રીતે અંદરથી હચમચાવી નાખવા માટે પૂરતો છે. આ નિવેદને ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં કામકાજના વાતાવરણ અને મહિલાઓની વાસ્તવિક સુરક્ષાના પ્રશ્નને ફરી ગરમાવી દીધો છે.
સહમતિ વિનાનું શૂટિંગ અને ૧૫ વર્ષની રેખાનો આઘાત
हिન્દી સિનેમાના ઇતિહાસમાં આ સેટ વિવાદ તેના ઘેરા આઘાતજનક અનુભવ માટે જાણીતો છે. જાણીતા લેખક યાસિર ઉસ્માનના પુસ્તક 'રેખા: ધ અનટોલ્ડ સ્ટોરી' માં આ પ્રકરણનો વિગતવાર અને સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. આ વિવાદ એ સમયનો છે જ્યારે રેખા પોતાની કરિયરની શરૂઆતની ફિલ્મ 'અંજાના સફર' નું સેટ પર શૂટિંગ કરી રહી હતી, જે બાદમાં 'દો શિકારી' શીર્ષક સાથે થિયેટરમાં રિલીઝ થઈ હતી. શૂટિંગ દરમિયાન ફિલ્મના મુખ્ય અભિનેતા બિસ્વજીત ચેટર્જીએ રેખાને અચાનક કિસ કરી લીધી હતી, જે અંગે અગાઉ કોઈ જ ચર્ચા થઈ નહોતી.
આ કપરી અને અસમંજસભરી પરિસ્થિતિ અંગે વાત કરતાં પલ્લવી ચેટર્જીએ રેખા પ્રત્યે ઊંડી નૈતિક સહાનુભૂતિ વ્યક્ત કરી છે. તેમણે જણાવ્યું કે જ્યારે કોઈ કલાકારની ઉંમર ખૂબ નાની હોય છે, ત્યારે તેના માટે ઉદ્યોગના પ્રભાવશાળી વરિષ્ઠ લોકોનો પ્રતિકાર કરવો અત્યંત મુશ્કેલ હોય છે. એ દાયકામાં ઉભરતા અને જુનિયર કલાકારો પાસે પોતાની અસંમતિ દર્શાવવાના કે અયોગ્ય વ્યવહાર સામે અવાજ ઉઠાવવાના મંચ નહોતા. પરિણામે, નબળી સ્થિતિમાં મુકાયેલા નિર્દોષ કલાકારોએ આવા કડવા ઘૂંટડા કેમેરા સામે મજબૂરીમાં પીવા પડતા હતા.
જો કે, પલ્લવીએ માત્ર પોતાના પિતાને જ આ દુર્ઘટનાના ગુનેગાર માનવાનો સાફ ઇનકાર કર્યો છે. તેમણે તત્કાલીન ફિલ્મ પ્રોડક્શન માળખા સામે આકરા સવાલો ઉઠાવતા કહ્યું કે, તે જમાનામાં દિગ્દર્શકો ઘણીવાર કુદરતી હાવભાવ મેળવવાના બહાને કલાકારોથી સીનની મહત્વની વાતો છુપાવતા હતા. જો સેટ પર આટલો લાંબો સંવેદનશીલ દ્રશ્ય શૂટ થયો હોય, તો તેમાં દિગ્દર્શક અને સમગ્ર શૂટિંગ યુનિટની પૂર્વ મંજૂરી સામેલ હોય તે સ્વાભાવિક છે. પૂર્વનિર્ધારિત આયોજન અને સહમતિ વગર આવું અણધાર્યું શૂટિંગ ક્યારેય શક્ય બની શકે નહીં.
બિસ્વજીત ચેટર્જીનો પર્સનલ રેકોર્ડ અને પારિવારિક સંબંધો
ચર્ચાસ્પદ ઘટના અંગે તીવ્ર નારાજગી દર્શાવવાની સાથે પલ્લવીએ પોતાના પિતા બિસ્વજીત ચેટર્જીના અંગત ચારિત્ર્યના બચાવમાં પણ કેટલીક મહત્વની દલીલો રજૂ કરી છે. પલ્લવીએ જણાવ્યું કે તેમના પિતાએ સિનેમા જગતમાં એક અત્યંત લાંબી અને પ્રતિષ્ઠિત સફર સફળતાપૂર્વક ખેડી હતી. આ દરમિયાન તેમણે અસંખ્ય મોખરાની મહિલા કલાકારો સાથે કામ કર્યું હતું. પરંતુ ક્યારેય કોઈ શૂટિંગ શેડ્યૂલ દરમિયાન તેમની સામે ગેરવર્તણૂકની એક પણ નાની ફરિયાદ પણ આવી નહોતી. તેઓ સદાય સેટ પર મહિલા સહ-કલાકારોને પૂરતો આદર આપતા હતા.
પલ્લવીએ વધુમાં ઉમેર્યું કે તેમના પિતા દ્વારા લેવાયેલા આ વિવાદિત નિર્ણય પાછળ તત્કાલીન આખી ફિલ્મ નિર્માણ ટીમનું મોટું દબાણ હોઈ શકે છે. આ માત્ર કોઈ એક અભિનેતાની સ્વતંત્ર ઇચ્છા કે વર્તન નહોતું પરંતુ તે સમયની દિગ્દર્શન ટીમની સોચી-સમજેલી પદ્ધતિનો કમનસીબ ભાગ હોઈ શકે છે. વળી, પલ્લવીએ એ રસપ્રદ બાબત પણ સ્વીકારી છે કે ચેટર્જી પરિવાર અને રેખાના પરિવાર વચ્ચે નાનપણથી જ ખૂબ જ ગાઢ સ્નેહ સંબંધો રહ્યા હતા. રેખા બાળપણમાં વારંવાર ચેટર્જી પરિવારના ઘેર રમવા આવતી હતી.
આવા ઉષ્માભર્યા પારિવારિક સંબંધો ધરાવતી કોઈ નજીકની વ્યક્તિ તરફથી શૂટિંગ દરમિયાન આવો અણધાર્યો વર્તાવ જોવા મળે ત્યારે તેનો આઘાત વધુ ગંભીર બને છે. રેખા માટે પણ આ બાબત માત્ર વ્યાવસાયિક છેતરપિંડી નહીં પરંતુ પારિવારિક સ્તરનો મોટો વિશ્વાસઘાત પુરવાર થઈ હશે. પલ્લવીએ સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે ભૂતકાળની ફિલ્મ મેકિંગ શૈલીની મર્યાદાઓ ગમે તેવી રહી હોય, પણ કોઈ પણ કલાકારની સંમતિ વગર તેની સાથે અસહજ શારીરિક નિકટતા ધરાવતું દ્રશ્ય ભજવવું એ સંપૂર્ણપણે અયોગ્ય અને નૈતિક રીતે અસ્વીકાર્ય બાબત ગણાય.
આજના આધુનિક અને સમજદાર સિનેમા ઉદ્યોગમાં શૂટિંગ દરમિયાન સેન્સિટિવ સીન્સ માટે ખાસ નિયમો લાવવામાં આવ્યા છે, જેને ઇન્ટિમસી કો-ઓર્ડિનેશન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ પ્રોફેશનલ વ્યવસ્થાને કારણે કલાકારો માટે સુરક્ષિત અને માનવીય વાતાવરણ ઊભું કરવામાં મદદ મળી છે. વર્ષો જૂની આ નકારાત્મક ઘટના આજે પણ સમગ્ર ફિલ્મ જગતને એ નવો બોધપાઠ પૂરો પાડે છે કે કલાનું સર્જન ગમે તેટલું મોટું હોય, પરંતુ વ્યક્તિની શારીરિક ગરિમા અને સંમતિની પૂર્વ મંજૂરી હંમેશા સર્વોપરી હોવી અનિવાર્ય છે.
દાયકાઓ જૂની આ સંવેદનશીલ ચર્ચા ફરી સપાટી પર આવવી એ પ્રતીત કરાવે છે કે મનોરંજન જગતમાં કલાકારોના માનવીય અધિકારોની સુરક્ષાનો મુદ્દો સમય જતાં ક્યારેય અપ્રસ્તુત થતો નથી. પલ્લવી ચેટર્જીનું આ દિલદાર વિશ્લેષણ માત્ર કોઈ વડીલ કલાકારનો બચાવ કરતું નથી, પરંતુ સ્થાપિત ફિલ્મ સિસ્ટમની નાની-મોટી ક્ષતિઓ પર પ્રહારો કરે છે. આજના ઝડપી સમયમાં પણ શૂટિંગ દરમિયાન સચ્ચાઈ અને નૈતિકતા જાળવવી એ દરેક પ્રોડક્શન ટીમની પ્રાથમિક ફરજ બને છે, તે આ વિવાદ સ્પષ્ટ કરે છે.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google
