ગુજરાત ગિફ્ટ સિટીમાં AI સંશોધન હબની સ્થાપના કરાશે

ગુજરાતના GIFT સિટી ખાતે ઇન્ડિયન AI રિસર્ચ ઓર્ગેનાઇઝેશન (IAIRO) ની સ્થાપના કરાશે. ગુજરાત સરકારે દેશમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ક્ષેત્રે સંશોધન અને વિકાસને મજબૂત કરવા આ પ્રોજેક્ટને સૈદ્ધાંતિક મંજૂરી આપી છે.

આ પહેલમાં ગુજરાત સરકાર, ભારત સરકાર અને ઇન્ડિયન ફાર્માસ્યુટિકલ એલાયન્સ (IPA) વચ્ચે ત્રિપક્ષીય ભાગીદારી સામેલ છે.

આ સાથે ગુજરાત પબ્લિક-પ્રાઇવેટ પાર્ટનરશીપ (PPP) મોડેલ પર AI સંશોધન સંસ્થા સ્થાપનારું દેશનું પ્રથમ રાજ્ય બનશે. IAIRO 1 જાન્યુઆરી 2026 થી GIFT સિટીમાં સ્પેશિયલ પર્પઝ વ્હિકલ (SPV) તરીકે કાર્યરત થશે, જે કંપની એક્ટ 2013 હેઠળ કલમ 8ની બિન-લાભકારી કંપની તરીકે નોંધણી કરાવશે.

આ પ્રોજેક્ટના પ્રથમ પાંચ વર્ષ માટે આશરે 300 કરોડનું બજેટ ફાળવાયું છે, જેમાં રાજ્ય, કેન્દ્ર અને ખાનગી ભાગીદારોનું 33.33 ટકા સમાન યોગદાન રહેશે. ઇન્ડિયન ફાર્માસ્યુટિકલ એલાયન્સ (IPA) મુખ્ય ખાનગી ભાગીદાર છે, જે 2025-26 માં 25 કરોડ આપશે. IPA માં સિપ્લા, ટોરેન્ટ ફાર્મા અને સન ફાર્મા સહિત 23 અગ્રણી ફાર્મા કંપનીઓ શામેલ છે.

આ પહેલ ભારત સરકારના ઇન્ડિયા AI મિશન અને ગુજરાતના AI એક્શન પ્લાન સાથે સુસંગત છે. રાજ્ય સરકારે આરોગ્ય, શિક્ષણ અને કૃષિ જેવા ક્ષેત્રોમાં AI દ્વારા ટકાઉ વિકાસ અને સેવાઓમાં વૃદ્ધિ માટે AI ટાસ્ક ફોર્સ પણ બનાવી છે. IAIRO ને બહુ-શિસ્તિય AI હબ તરીકે કલ્પના કરવામાં આવી છે, જે અદ્યતન AI સંશોધન અને AI-આધારિત ઉત્પાદનોના નિર્માણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.

IAIRO વિવિધ સંસ્થાઓ વચ્ચે સહયોગ, બૌદ્ધિક સંપદા નિર્માણ, ક્ષમતા વૃદ્ધિ અને નીતિ સંશોધન પર પણ ધ્યાન આપશે. તે ઇન્ડિયાAI ક્લાઉડ જેવા રાષ્ટ્રીય પ્લેટફોર્મને ઓન-પ્રેમિસ GPU ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સાથે જોડીને હાઇબ્રિડ કમ્પ્યુટ મોડેલ હેઠળ કાર્યરત થશે. આ ગુજરાત-આધારિત પહેલથી ઉચ્ચ કુશળ AI કાર્યબળ બનશે અને ભારતને AI ક્ષેત્રે વૈશ્વિક સ્તરે અગ્રણી બનાવવામાં મદદ કરશે.

English summary

Gujarat will host IAIRO, an AI research hub at Gift City, under a PPP between the state, the central government and IPA. The project aims to strengthen AI R&D, create an on-site GPU infrastructure, and foster collaboration across health, education and agriculture sectors to boost services and innovation.