ગુજરાત સાયબર સેન્ટરને મોટી સફળતા: આંતરરાષ્ટ્રીય સાયબર નેટવર્કના કિંગપિન નીલ પુરોહિતની ધરપકડ

By Desk

Updated: Wednesday, November 19, 2025, 13:26 [IST]

ગુજરાત સાયબર સેન્ટર ઑફ એક્સલન્સે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચાલતા મોટા માનવ તસ્કરી અને સાયબર ફ્રોડ નેટવર્કનો પર્દાફાશ કર્યો છે.

આ નેટવર્કના મુખ્ય સૂત્રધાર નીલેશ (નીલ) પુરોહિતને ઝડપી પાડવામાં આવ્યો છે, જે એશિયાના ઘણા દેશોમાં સાયબર-સ્લેવરી માટે જાણીતો હતો.

ગુજરાતના ગૃહ રાજ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ આ ઓપરેશનને ઐતિહાસિક સિદ્ધિ ગણાવ્યું. તેમણે જણાવ્યું કે સાયબર સેન્ટરે એક વિશાળ આંતરરાષ્ટ્રીય નેટવર્કનો પર્દાફાશ કર્યો છે, જે માનવ તસ્કરી અને સાયબર છેતરપિંડીમાં સામેલ હતું.

આરોપી નીલ પુરોહિત ભરતી, તસ્કરીના માર્ગો, નાણાકીય સંકલન અને સરહદ પારની ગતિવિધિઓનું સંચાલન કરતો હતો. ધરપકડ બાદ તેને કોર્ટ દ્વારા 14 દિવસના પોલીસ કસ્ટડી રિમાન્ડ પર મોકલવામાં આવ્યો છે.

આ મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું રાજ્યના 500 કરોડના સાયબર સેન્ટર ઑફ એક્સલન્સ પ્રોજેક્ટની પ્રગતિની વચ્ચે આવ્યું છે, જેનો ઉદ્દેશ નાગરિક સુરક્ષા માટે ટેક્નોલોજીકલ અને મેનપાવર ક્ષમતા વધારવાનો છે.

CID ક્રાઈમે ટેકનિકલ સર્વેલન્સનો ઉપયોગ કરીને પુરોહિતને ટ્રેક કર્યો હતો. મલેશિયા ભાગી જવાની તૈયારી કરતા પુરોહિતની ગાંધીનગરમાંથી ધરપકડ કરવામાં આવી હતી, ત્યારબાદ તેના બે સહયોગી હિતેશ સોમૈયા અને સોનલ ફાંદુની પણ અટકાયત કરવામાં આવી હતી.

નીલ પુરોહિતનું નેટવર્ક

તે 126થી વધુ સબ-એજન્ટોનું સંચાલન કરતો હતો.
30થી વધુ પાકિસ્તાની એજન્ટો સાથે સંપર્કમાં હતો.
વિદેશી સ્કેમ સેન્ટરો સાથે જોડાયેલા 100થી વધુ ચીની હેન્ડલરો સાથે કામ કરતો હતો.
તેણે 1,000થી વધુ ભારતીયોને મ્યાનમાર, કંબોડિયા, વિયેતનામ અને થાઈલેન્ડમાં દાણચોરી કરીને મોકલ્યા હતા.
ધરપકડના એક દિવસ બાદ પણ પંજાબના એક રહેવાસીને કંબોડિયા મોકલવામાં આવ્યો હતો.
પુરોહિત દુબઈ, લાઓસ, થાઈલેન્ડ, મ્યાનમાર અને ઈરાન જેવા દેશોમાં વારંવાર પ્રવાસ કરતો હતો અને નબળા સરહદી વિસ્તારો તથા અનૌપચારિક માર્ગોનો ઉપયોગ કરતો હતો.

પીડિતોને કેવી રીતે ફસાવવામાં આવતા?

આ નેટવર્ક ઇન્સ્ટાગ્રામ, ટેલિગ્રામ અને ફેસબુક દ્વારા લોકોને વિદેશમાં ડેટા-એન્ટ્રીની સારી કમાણીવાળી નોકરીઓના ખોટા વચનો આપીને સંપર્ક કરતું હતું.
ટ્રાન્ઝિટ પોઈન્ટ પર પહોંચ્યા પછી તેમના પાસપોર્ટ છીનવી લેવામાં આવતા હતા.
તેમને ગેરકાયદેસર ક્રોસિંગ, જેમાં મ્યાનમારના KK પાર્ક, મ્યાવાડીમાં મોઈ નદીના માર્ગનો પણ સમાવેશ થાય છે, દ્વારા આગળ ધકેલવામાં આવતા હતા.
પીડિતોને સ્કેમ સેન્ટરોમાં ફિશિંગ, ક્રિપ્ટો ફ્રોડ, પોન્ઝી સ્કીમ્સ અને ઓનલાઈન રોમાન્સ સ્કેમ્સ જેવા કામો કરવા મજબૂર કરવામાં આવતા હતા.
ઇનકાર કરનારાઓ પર શારીરિક અને માનસિક અત્યાચાર ગુજારવામાં આવતો હતો.

તપાસકર્તાઓનો અંદાજ છે કે પુરોહિત દરેક તસ્કરી કરાયેલા વ્યક્તિ દીઠ 2,000 થી 4,500 ડોલર કમાતો હતો. તે પૈસાની હેરફેર માટે મ્યુલ એકાઉન્ટ્સ અને બહુવિધ ક્રિપ્ટો વોલેટ્સનો ઉપયોગ કરતો હતો.

ભારત, થાઈલેન્ડ અને મ્યાનમારના સત્તાવાળાઓ દ્વારા સંકલિત બચાવ કામગીરીના ભાગરૂપે તાજેતરના વર્ષોમાં લગભગ 4,000 ભારતીય નાગરિકોને પરત લાવવામાં આવ્યા છે. આમાંના ઘણા પીડિતોએ પુરોહિતને જ તેમને સાયબર-ગુલામી કેન્દ્રોમાં મોકલવા માટે મુખ્ય ભરતીકર્તા તરીકે ઓળખાવ્યો હતો, જેના કારણે તેની ધરપકડ થઈ.