સરદાર સરોવર ડેમ: નેહરુનું સપનું મોદીએ પૂરું કર્યું

આજે પીએમ મોદી ગુજરાતના નર્મદા જિલ્લામાં સ્થિત સરદાર સરોવર ડેમની મુલાકાત લેવા જઈ રહ્યા છે. ભારતના આ સૌથી મોટા ડેમ બનાવવાની પહેલ આઝાદી પૂર્વે કરવામાં આવી હતી પરંતુ 2017 માં પૂર્ણ થઈ હતી, સરદાર સરોવર ડેમ ભારતના ઇતિહાસનો સૌથી વિવાદાસ્પદ પ્રોજેક્ટ છે. તે કહી શકાય કારણ કે તેને બનાવવાનું સ્વપ્ન પહેલીવાર ભારતના પહેલા વડા પ્રધાન પંડિત જવાહરલાલ નહેરુએ જોયું હતું, પરંતુ પીએમ નરેન્દ્ર મોદીએ તે પૂર્ણ કર્યું.

નેહરુનું સપનું મોદીએ પૂરું કર્યું

આપને જણાવી દઈએ કે સરદાર સરોવર વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો ડેમ છે. વર્ષ 1945 માં સરદાર પટેલે આ માટે પહેલ કરી હતી. 5 એપ્રિલ 1961 ના રોજ, વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુએ તેનો પાયો નાખ્યો હતો, પરંતુ વિવિધ કારણોસર આ પ્રોજેક્ટ અટકી રહ્યો હતો અને તેને પૂર્ણ કરવામાં 56 વર્ષનો સમય લાગ્યો હતો.

138 મીટર ઉંચો ડેમ

તે નર્મદા નદી પર બાંધવામાં આવેલ 138 મીટર ઉંચો (ફાઉન્ડેશન સહિત 163 મીટર) છે. સરદાર સરોવર અને મહેશ્વર નર્મદા નદી પર બાંધવામાં આવેલા 30 ડેમોમાંથી બે સૌથી મોટા ડેમ પ્રોજેક્ટ છે અને તેનો સતત વિરોધ કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ પ્રોજેક્ટ્સનો ઉદ્દેશ ગુજરાતના દુષ્કાળગ્રસ્ત વિસ્તારોને પાણી પહોંચાડવા અને મધ્યપ્રદેશ માટે વીજળી ઉત્પન્ન કરવાનો છે.

નર્મદા બચાઓ આંદોલન

આની પાછળ 'નર્મદા બચાવો આંદોલન' શરૂ થયો, મેધા પાટેકરની આગેવાની હેઠળની નર્મદા બચાવો આંદોલન સરદાર સરોવર ડેમનો વિરોધ કરવા માટે થયું. તેમને કહ્યું કે આ પ્રોજેક્ટ બે લાખથી વધુ લોકોને વિસ્થાપિત કરશે અને વિસ્તારનું વાતાવરણ સિસ્ટમ પર અસર પડશે. ડેમ વિરોધી કાર્યકરોએ મોટી સફળતા મેળવી હતી જ્યારે વર્લ્ડ બેંકે 1993 માં સરદાર સરોવર પ્રોજેક્ટમાંથી ટેકો પાછો ખેંચ્યો હતો. પરંતુ ઓક્ટોબર 2000 માં સુપ્રીમ કોર્ટની મંજૂરી બાદ સરદાર સરોવર ડેમનું અટકેલું કામ ફરી એકવાર શરૂ થયું.

138.90 મીટર ઉંચો ડેમ

પરંતુ આ વખતે ડેમની ઉંચાઈ ઘટાડીને 110.64 મીટર કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો, જોકે, ડેમની ઉંચાઈ 2006 માં વધારીને 121.92 મીટર અને 2017 માં 138.90 મીટર કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. આ રીતે, સરદાર સરોવર ડેમને પૂર્ણ થવા માટે લગભગ 56 વર્ષનો સમય લાગ્યો. 17 સપ્ટેમ્બર 2017 ના રોજ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તેને દેશને સમર્પિત કર્યું હતું.

આ પણ વાંચો: ગુજરાતના 22 જિલ્લામાં આ વર્ષે 100% થી વધુ વરસાદ, નર્મદા ડેમ 91% ભરાયો

English summary

Sardar Sarovar Dam: Modi fulfills Nehru's dream