World Water Day 2026: ઉનાળાના પ્રારંભે ગુજરાતના જળાશયોમાં કેટલું પાણી? જાણો 207 ડેમની લેટેસ્ટ સ્થિતિ

World Water Day 2026: આજે જ્યારે સમગ્ર વિશ્વ 'વર્લ્ડ વોટર ડે' (વિશ્વ જળ દિવસ) ઉજવી રહ્યું છે, ત્યારે ગુજરાત માટે પાણીના સંગ્રહને લઈને મહત્વના આંકડા સામે આવ્યા છે. ઉનાળાની શરૂઆત સાથે જ રાજ્યની જીવાદોરી સમાન જળાશયોમાં પાણીના સ્તરમાં ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. હાલની સ્થિતિએ ગુજરાતના કુલ 207 જળાશયોમાં 68.96 ટકા પાણીનો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે.

નર્મદા ડેમમાં રાહતજનક સ્થિતિ

ગુજરાતની સુખકારી ગણાતા સરદાર સરોવર નર્મદા ડેમમાં પાણીની સ્થિતિ હાલ નિયંત્રણમાં છે. રાજ્યના પીવાના પાણીના મુખ્ય સ્ત્રોત એવા આ ડેમમાં અત્યારે 73.03 ટકા જથ્થો સંગ્રહિત છે. આંકડાકીય રીતે જોઈએ તો ડેમમાં અંદાજે 6908.57 MCFT પાણી ઉપલબ્ધ છે, જે સૂચવે છે કે આગામી ઉનાળાના દિવસોમાં પીવાના પાણીની મોટી સમસ્યા સર્જાવાની શક્યતા ઓછી છે.

ઝોન વાઈઝ જળાશયોની સ્થિતિ: કચ્છમાં ચિંતાજનક સ્તર

રાજ્યના અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં પાણીના સંગ્રહમાં મોટો તફાવત જોવા મળ્યો છે. મધ્ય અને દક્ષિણ ગુજરાતમાં સ્થિતિ સારી છે, જ્યારે કચ્છમાં સ્થિતિ ગંભીર બની રહી છે:

ઝોન | જળાશયોની સંખ્યા | પાણીનો સંગ્રહ (%)
મધ્ય ગુજરાત | 17 | 73.31%
દક્ષિણ ગુજરાત | 13 | 71.28%
ઉત્તર ગુજરાત | 15 | 57.56%
સૌરાષ્ટ્ર | 141 | 54.75%
કચ્છ | 20 | 38.72%

155 ડેમોમાં તળિયા દેખાવાની શરૂઆત

ચિંતાજનક બાબત એ છે કે રાજ્યના કુલ 207 જળાશયોમાંથી મોટાભાગના એટલે કે 155 ડેમોમાં પાણીનું સ્તર 70 ટકાથી નીચે ઉતરી ગયું છે.

માત્ર 10 જળાશયો એવા છે જે 90 ટકાથી વધુ ભરાયેલા છે.

10 જળાશયોમાં 80થી 90 ટકા અને 31 જળાશયોમાં 70થી 80 ટકા પાણી બચ્યું છે.

નિષ્કર્ષ: પાણીનો કરકસરભર્યો ઉપયોગ અનિવાર્ય

વિશ્વ જળ દિવસ નિમિત્તે સામે આવેલા આ આંકડા લાલબત્તી સમાન છે. જેમ જેમ ગરમીનો પારો વધશે તેમ તેમ બાષ્પીભવન અને વપરાશને કારણે પાણીનું સ્તર ઝડપથી ઘટશે. ખાસ કરીને કચ્છ અને સૌરાષ્ટ્રના વિસ્તારોમાં આગામી દિવસોમાં પાણીની ખેંચ ન પડે તે માટે અત્યારથી જ જળ સંચય અને કરકસરભર્યો ઉપયોગ કરવો એ જ આજના દિવસનો સાચો સંદેશ છે.

English summary

On World Water Day 2026, Gujarat reports 68.96% water storage across 207 dams. While Sardar Sarovar stands strong at 73%, Kutch faces a dip with only 38% water. Explore the zone-wise summer water outlook here.