Mumbai: આગ અને ધુમાડામાં ઘેરાયો તાજ પેલેસનો ગુંબજ, 17 વર્ષ પહેલાની એ રાત... જ્યારે આતંકવાદીઓનો કર્યો સામનો

26/11 Mumbai Attack: મુંબઈમાં 26થી 28 નવેમ્બર 2008ની વચ્ચે થયેલા આતંકવાદી હુમલામાં 166 લોકોએ જીવ ગુમાવ્યો અને 300થી વધુ ઘાયલ થયા. શહીદોમાં પોલીસ અધિકારી હેમંત કરકરે, અશોક કામટે અને વિજય સાળસકર સામેલ, તાજ હોટલ, સીએસટી સ્ટેશન અને નરીમન હાઉસ પર થયો હુમલો.

આજે 26 નવેમ્બર, એ કાળી રાતને 17 વર્ષ વીતી ગયા છે, જેણે આતંકવાદની ક્રૂરતા અને ભારતીય નાગરિકોની મજબૂત લડાઈનું નવું પ્રકરણ શરૂ કર્યું હતું. રાત્રિના આકાશમાં આગ અને ધુમાડાથી ઘેરાયેલો તાજ પેલેસનો ગુંબજ એ રાતની સૌથી મોટી અને ભયાનક તસવીરોમાંની એક બની ગયો.

26 અને 28 નવેમ્બર, 2008ની વચ્ચે આતંકવાદીઓએ મુંબઈના ઘણા મહત્ત્વના સ્થળોને નિશાન બનાવ્યા. આ હુમલામાં 166 લોકોએ જીવ ગુમાવ્યો હતો, જ્યારે 300થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા હતા.

આતંકવાદી હુમલાના મુખ્ય લક્ષ્યો

• છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ ટર્મિનસ (CST): હુમલાની શરૂઆત શહેરના સૌથી વ્યસ્ત રેલવે સ્ટેશનો પૈકીના એક CST પર ગોળીબારથી થઈ હતી. અહીં 58થી વધુ લોકો માર્યા ગયા અને 104 ઘાયલ થયા હતા.
• તાજ પેલેસ અને ટ્રાઇડેન્ટ હોટેલ: ગેટવે ઓફ ઈન્ડિયા નજીક સ્થિત તાજ પેલેસ અને ટ્રાઇડેન્ટ હોટેલમાં આતંકવાદીઓએ મહેમાનો અને સ્ટાફ પર આડેધડ ગોળીઓ વરસાવી હતી. તાજમાં તેમણે ટિફિન અને કંધાર રેસ્ટોરન્ટ્સને નિશાન બનાવી હતી, જ્યાં વિદેશીઓ સહિત ઘણા મહેમાનો ફસાયા હતા.
• અન્ય સ્થળો: ઓબેરોય પ્રોપર્ટીઝ ઉપરાંત, ફોર્ટની કામા અને એલ્બ્લેસ હોસ્પિટલ, કોલાબાનું લિયોપોલ્ડ કેફે અને વાડીબંદર તેમજ વિલે પાર્લેમાં ટેક્સીઓમાં બોમ્બ વિસ્ફોટ થયા હતા.
• નરીમન હાઉસ (ચબાદ સેન્ટર): અહીં બે આતંકવાદીઓએ રબ્બી ગૈવરિયલ હોલ્ટ્ઝબર્ગ અને તેમની પત્ની રિવકા સહિત અન્યોને બંધક બનાવ્યા હતા.

વીરતા અને માનવતાના દર્શન

હુમલાની એ રાતે મુંબઈની કાળી ડામરની સડકો પર લોહી રેડાયું હતું, જેમાં એવા શહીદોનું લોહી પણ સામેલ હતું જેમણે ફરજને પોતાનાં જીવન કરતાં વધુ પ્રાથમિકતા આપી હતી.

• પોલીસ વીરો: ફરજ દરમિયાન અન્યોને બચાવવાનો પ્રયાસ કરતાં શહીદ થનારાઓમાં પોલીસ અધિકારીઓ હેમંત કરકરે, અશોક કામટે અને વિજય સાળસકરનો સમાવેશ થાય છે.
• તાજ સ્ટાફનો સમર્પણ: તાજ હોટેલના સ્ટાફના સમર્પણ, હિંમત અને દૃઢ નિશ્ચયને કારણે ઓછામાં ઓછા 200 મહેમાનોનો જીવ બચાવી શકાયો હતો. તેમાં હેડ શેફ હેમંત ઓબેરોય જેવા લોકો મોખરે હતા.
• સુરક્ષા દળો: સુરક્ષા દળો અને કમાન્ડોની બહાદુરીએ મોટાભાગના બંધકોને સુરક્ષિત બહાર કાઢ્યા હતા.
• સેન્ડ્રા સેમ્યુઅલની બહાદુરી: નરીમન હાઉસમાં, ભારતીય નેની સેન્ડ્રા સેમ્યુઅલે બે વર્ષના બાળક મોશે હોલ્ટ્ઝબર્ગને બચાવીને માનવતાનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું હતું.

આ હુમલામાં અજમલ કસાબ સિવાયના તમામ આતંકવાદીઓ માર્યા ગયા હતા. કસાબને લાંબી કાનૂની પ્રક્રિયા બાદ ફાંસી આપવામાં આવી હતી.

આજે જ્યારે દેશ શહીદો અને વીરોને યાદ કરી રહ્યો છે, ત્યારે એ પોસ્ટરોની પંક્તિઓ યાદ કરવી જરૂરી છે. 'ક્યારેય ભૂલશો નહીં, ક્યારેય માફ કરશો નહીં.'

English summary

26/11 Mumbai Terror Attack: 17 years ago, 166 people were killed in attacks on Taj, CST, and Oberoi. Remembering the courage of the martyrs (Karkare, Kamte) and heroes like Sandra Samuel.