Assembly election result: ઈવીએમથી કેવી રીતે થાય છે મતગણતરી, કોણ-કોણ જઈ શકે અંદર, જાણો દરેક સવાલનો જવાબ

Assembly Elections Result 2023: રાજસ્થાન, મધ્યપ્રદેશ, તેલંગાણા, છત્તીસગઢ અને મિઝોરમ રાજ્યોમાં વિધાનસભાની ચૂંટણી પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. પાંચમાંથી ચાર રાજ્યોની ચૂંટણીના પરિણામો આજે એટલે કે 3જી નવેમ્બરે જાહેર થશે. મતદાન બાદ તમામ રાજ્યોના એક્ઝિટ પોલ પણ આવી ગયા છે.

એક્ઝિટ પોલમાં અલગ-અલગ રાજ્યોમાં અલગ-અલગ પાર્ટીઓ લીડ લેતી જોવા મળી રહી છે. એક તરફ એક્ઝિટ પોલમાં આગળ ચાલી રહેલી પાર્ટીઓને પોતાની જીતનો વિશ્વાસ છે, તો બીજી તરફ એક્ઝિટ પોલમાં પાછળ રહી ગયેલી પાર્ટીઓ 2018ના યુગને યાદ કરી રહી છે અને પોતાની જીત માટે આશાવાદી છે.

આ બધાની વચ્ચે કેટલાક એવા પ્રશ્નો છે જે લોકોના મનમાં ઉદ્દભવી રહ્યા છે જેમ કે, આ ગણતરી કેવી રીતે થાય છે? મતગણતરી સમયે ક્યા લોકો હાજર છે, કઇ વસ્તુઓ મતગણતરી કેન્દ્રની અંદર લઇ જવાની છૂટ છે અને આવા બીજા ઘણા પ્રશ્નો છે. જો તમારા મનમાં આવા જ કેટલાક સવાલો ઉઠતા હોય તો આજે અમે તમારા માટે તે બધા સવાલોના જવાબ લઈને આવ્યા છીએ. વિધાનસભા ચૂંટણી 2023

1. ગણતરી ક્યાં થાય છે?

મતદાન પછી, તમામ ઇલેક્ટ્રોનિક વોટિંગ મશીનો (EVM) મતવિસ્તાર માટે સ્થાપિત મતગણતરી કેન્દ્રોના સ્ટ્રોંગ રૂમમાં જમા કરવામાં આવે છે. મતગણતરી કેન્દ્રોની અંદર કાઉન્ટિંગ હોલ છે. એક હોલમાં માત્ર 14 કાઉન્ટિંગ ટેબલ લગાવવાની મંજૂરી છે. આ 14 ટેબલોમાં રિટર્નિંગ ઓફિસર (RO) ટેબલની ગણતરી કરવામાં આવતી નથી.

2. મતોની ગણતરી કયા સમયે શરૂ થાય છે?

સવારે 8 વાગ્યાથી મતગણતરી શરૂ થશે. 8 વાગ્યા પહેલા ટેબલ મુજબ ઈવીએમનું વિતરણ કરવામાં આવે છે. મતગણતરી શરૂ થાય તે પહેલાં તમામ રિટર્નિંગ ઓફિસરો અને આસિસ્ટન્ટ રિટર્નિંગ ઓફિસરો મતની ગુપ્તતા જાળવવા માટે મોટેથી શપથ લે છે.

3. મતોની ગણતરી કેવી રીતે થાય છે?

ઈલેક્ટ્રોનિકલી ટ્રાન્સમિટેડ પોસ્ટલ બેલેટ પેપર્સ (ETPB) અને પોસ્ટલ બેલેટ્સ (PBs) થી મતોની ગણતરી શરૂ કરવામાં આવે છે. અડધા કલાક બાદ ઈવીએમની ગણતરી શરૂ થશે. ETPBs અને PBs RO કોષ્ટકો પર ગણવામાં આવે છે. જો આ મતગણતરી અડધા કલાકમાં પૂર્ણ નહીં થાય તો પણ ઈવીએમની ગણતરી શરૂ થઈ શકે છે.

દરેક રાઉન્ડમાં 14 ઈવીએમમાં ​​પડેલા મતોની ગણતરી કરવામાં આવે છે. ECI નિરીક્ષકો તે રાઉન્ડમાં કોઈપણ બે ઈવીએમની સમાંતર ગણતરી કર્યા પછી પરિણામ કોષ્ટક તૈયાર કરે છે. દરેક રાઉન્ડના પરિણામો પર સુપરવાઇઝર, કાઉન્ટિંગ એજન્ટ અથવા ઉમેદવારોએ સહી કર્યા બાદ રિટર્નિંગ ઓફિસર દ્વારા સહી કરવામાં આવે છે. જે બાદ કોણ કેટલા વોટથી આગળ છે તેની જાહેરાત થશે.

દરેક રાઉન્ડ પૂર્ણ થયા પછી, આરઓ સ્ટ્રોંગ રૂમમાંથી EVM ને કાઉન્ટિંગ રૂમમાં લાવે છે અને સમગ્ર પ્રક્રિયાને ફરીથી પુનરાવર્તિત કરવામાં આવે છે. ગણતરી બાદ VVPAT વેરિફિકેશન ફરજિયાત છે. તમને જણાવી દઈએ કે, સમગ્ર મતગણતરી પ્રક્રિયા સીસીટીવી દેખરેખ હેઠળ કરવામાં આવે છે.

4. VVPAT વેરિફિકેશન શું છે?

વોટર વેરિફાઈડ પેપર ઓડિટ ટ્રેલ એટલે કે VVPAT ની પ્રક્રિયા EVM મતોની ગણતરી પછી ફરજિયાત છે. સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ અનુસાર, દરેક વિધાનસભા મતવિસ્તારના કોઈપણ પાંચ મતદાન મથકોની VVPAT સ્લિપની સરખામણી ત્યાંના ઈવીએમના પરિણામો સાથે કરવામાં આવશે. આ પ્રક્રિયા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. જો VVPAT અને EVM મતોની ગણતરીઓ મેળ ખાતી નથી, તો VVPAT પાછા ગણાશે અને તેના પરિણામો સાચા ગણવામાં આવશે.

5. VVPAT શું છે?

મતદાન દરમિયાન, જ્યારે મતદાર EVMનું કોઈપણ બટન દબાવશે, ત્યારે VVPAT મશીનમાંથી એક કાગળ બહાર આવે છે. તે કાગળ પર જે ઉમેદવારને મત આપવામાં આવ્યો છે તેનું નામ અને ચૂંટણી ચિન્હ લખવામાં આવે છે. આ સ્લિપ મતદારને 7 સેકન્ડ માટે દેખાય છે અને પછી તે મશીનના ડ્રોપ બોક્સમાં પડે છે. આવું એટલા માટે કરવામાં આવે છે જેથી મતદાર જાણી શકે કે તેનો મત યોગ્ય વ્યક્તિને ગયો છે.

6. VVPATની ઍક્સેસ કોની પાસે છે?

માત્ર મતદાન અધિકારી જ VVPAT મશીન ખોલી શકશે. સુપ્રીમ કોર્ટે દરેક મત ગણતરીમાં VVPAT ગણવાનું ફરજિયાત બનાવ્યું છે.

7. સ્ટ્રોંગ રૂમ શું છે અને તેની દેખરેખ કોણ કરે છે?

સ્ટ્રોંગ રૂમ એ લોકરની જેમ ખૂબ જ સુરક્ષિત જગ્યા છે જે દરેક મતગણતરી કેન્દ્ર પર બનાવવામાં આવે છે. જેમાં EVM અને VVPAT મશીનો ચૂંટણી પહેલા અને પછી સંગ્રહિત કરવામાં આવે છે. સ્ટ્રોંગ રૂમની અંદર સીસીટીવી કેમેરા લગાવવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત ડબલ લોકીંગ સિસ્ટમની સાથે સુરક્ષા જવાનો ચોવીસ કલાક તૈનાત છે. અહીં ઉચ્ચ સુરક્ષા વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે જેથી કોઈ પણ અનધિકૃત વ્યક્તિ EVM અથવા VVPATને સ્પર્શ ન કરી શકે અથવા તેની સાથે કોઈપણ રીતે ચેડાં કરી શકે નહીં.

8. ગણતરી દરમિયાન કેટલા કાઉન્ટિંગ એજન્ટો હાજર હોય છે?

મત ગણતરી દરમિયાન, ચૂંટણી લડતા ઉમેદવારોને તેમના સંબંધિત મતગણતરી એજન્ટો અથવા ચૂંટણી એજન્ટો સાથે મતગણતરી કેન્દ્રમાં રહેવાની છૂટ છે. તેઓ મત ગણતરી પર નજર રાખે છે જેથી મતગણતરી પ્રક્રિયા પારદર્શક રહે.

9. શું મત ગણતરી ફરી થઈ શકે?

જો કોઈ ઉમેદવાર ચૂંટણીના પરિણામોથી સંતુષ્ટ ન હોય તો તે મતગણતરીનાં 45 દિવસની અંદર ફરી મતગણતરી કરવાની માંગ કરી શકે છે. પુન:ગણતરીની માંગણી કરનાર ઉમેદવાર માટે તેની ડિપોઝીટ જપ્ત કરવા કરતાં છ ગણા વધુ મત હોવા ફરજિયાત છે. તે વિસ્તારના જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ (DM) મતોની પુન:ગણતરી માટે પરવાનગી આપી શકે છે. વાસ્તવમાં, ચૂંટણી સમયે, કોઈપણ જિલ્લાના ડીએમ તે વિસ્તારના ચૂંટણી અધિકારી હોય છે. મતોની પુન:ગણતરી માટેના આદેશો પસાર કરવાની સત્તા માત્ર તેની પાસે છે.

10. પરિણામ જાહેર થયા પછી EVM ક્યાં જાય છે?

પરિણામ જાહેર થયા બાદ અને રિટર્નિંગ ઓફિસર દ્વારા વિજેતા ઉમેદવારને વિજયનું પ્રમાણપત્ર આપવામાં આવ્યા બાદ ઈવીએમને ફરીથી સ્ટ્રોંગ રૂમમાં ખસેડવામાં આવે છે. મતગણતરી પછી 45 દિવસ સુધી EVM એક જ સ્ટોર રૂમમાં રાખવામાં આવે છે. જે બાદ તેને ત્યાંથી મોટા સ્ટોર રૂમમાં શિફ્ટ કરવામાં આવે છે.

11. જો બે ઉમેદવારોને સમાન મત મળે તો કોણ જીતશે?

જ્યારે આવી સ્થિતિ સર્જાય છે, ત્યારે પહેલા મતોની ફરીથી ગણતરી કરવામાં આવે છે. જો તે પછી પણ પરિણામ સમાન હોય તો વોલેટ પેપરના આધારે નિર્ણય લેવામાં આવે છે. જો પરિણામ સમાન હોય તો પસંદગીના આધારે વિજેતાની પસંદગી કરવામાં આવે છે. પસંદગી એટલે કયો ઉમેદવાર વધુ બેઠકો સાથે લીડ કરી રહ્યો છે.

English summary

Assembly Elections Result 2023: How the vote counting is done with EVM, who can go inside, How many people are at counting center?