ગાંધી યુગનો અંત, જાણો પીલીભીત લોકસભા બેઠકનો ઇતિહાસ

Lok Sabha Election 2024: પીલીભીત ભાષા અને સંસ્કૃતિક રીતે વિવિધતાથી ભરેલો વિસ્તાર છે. જે ઉત્તરાખંડ અને નેપાલની સરહદે આવેલો છે. જળ-જંગલથી ઘેરાયેલો પ્રાકૃતિક સૌદર્યથી ભરપૂર ભૂભાગ છે. આ વિસ્તારની જનતા અપનાપન અને નિભાવનારી તેમજ સમય સાથે ચાલનારી છે.

આવામાં હવે સવાલ થશે કે પીલીભીત જિલ્લાના રાજકારણમાં કેમ ગરમાવો છે? 35 વર્ષ બાદ પીલીભીત એક નવા અધ્યાય તરફ આગળ વધી રહી છે. આ લોકસભાની ચૂંટણીમાં મેનકા ગાંધી કે વરુણ ગાંધીના નામના નારા સાંભળવા મળતા નથી.

ભાજપના ઉમેદવાર જિતિન પ્રસાદની રેસ કેટલી હદ સુધી હશે, સપાના ઉમેદવાર ભાગવત સરન ગંગવારની ગતિ કેવી હશે, અને બસપાના અનીસ અહેમદ કોને મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.

આંતરછેદથી 15 કિમી દૂર ન્યુરિયામાં પણ મતદારોની હાજરીનો પુરાવો મળ્યો હતો. ત્યાં કલીમુલ્લાહ પોતાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરે છે કે, ગઠબંધનને તક મળવી જોઈએ, પરંતુ રસ્તો સરળ નથી. આનું કારણ પૂછવામાં આવે તો જવાબ મળે છે, સાચી વાત એ છે કે, રાજકારણ વર્ગો વચ્ચે વહેંચાયેલું છે. મુદ્દાઓ પર કોઈ વાત કરતું નથી.

10 કિમી દૂર રૂપપુર ગામમાં બેઠેલા અનિલ ગંગવારે પોતાના નિવેદનનું આ રીતે ખંડન કર્યું, મને કહો, આપણે કયા મુદ્દા પર વાત કરીશું. વાઘ અને પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોથી રક્ષણ માટે કાયમી ઉકેલની જરૂર છે, પરંતુ ચૂંટણી દરમિયાન આવું થશે નહીં. મજબૂત સાંસદો બનાવવા દો, તેમને કેન્દ્રમાંથી તાકાત મળશે, તો જ પ્રશ્નો ઉકેલાશે. અત્યાર સુધી જે થયું છે તે ભૂલી જવું પડશે.

તે સરકારની યોજનાઓની યાદી આપશે, અને ગામ તરફ આંગળી ચીંધશે અને ત્યાં આવીને જોવાનું કહેશે. કોઈનું કચ્છનું ઘર બાકી નથી, બધાને આવાસ યોજનામાં કન્ફર્મ કરવામાં આવ્યું છે. મહિલાઓ સ્ટવ સળગાવવા માટે જંગલોમાં લાકડા શોધતી નથી. શહેરમાં પરત ફરતી વખતે સ્ટેશન ચોક પાસે ઘણા લોકો આવી જ રીતે ચૂંટણીની ચર્ચા કરતા જોવા મળે છે.

મેનકા ગાંધી 1989માં આ વિસ્તારમાંથી તેમની પ્રથમ ચૂંટણી જીત્યા હતા, અને ત્યારથી છ વખત સાંસદ બન્યા છે. વર્ષ 2009 અને 2019માં તેમના પુત્ર વરુણ ગાંધીનો વિજય થયો હતો.

જીતના થોડા સમય પછી વરુણ ગાંધીએ એવા સવાલો પૂછવાનું શરૂ કર્યું કે, જેનાથી સરકાર અસ્વસ્થ થઈ ગઈ હતી. સભાના મંચ પર અને ક્યારેક ઈન્ટરનેટ મીડિયા પર તેમનું વલણ જોઈને ભાજપના સ્થાનિક નેતાઓ આકાશ તરફ તાકી રહેતા હતા. આ વખતે જ્યારે ટિકિટની વાત આવી, ત્યારે નેતૃત્વએ તેના બદલે રાજ્યના જાહેર બાંધકામ વિભાગના મંત્રી જિતિન પ્રસાદને ઉમેદવાર બનાવ્યા છે.

ઉમેદવારો અને મુદ્દાઓ - જિતિન પડોશી જિલ્લા શાહજહાંપુરના રાજકીય પરિવાર સાથે સંબંધ ધરાવે છે. કોંગ્રેસમાંથી રાજકારણની શરૂઆત કરી અને બે વખત સાંસદ રહી ચૂક્યા છે. વર્ષ 2021માં ભાજપમાં જોડાયા ત્યારથી તેઓ રાજ્ય સરકારમાં મંત્રી છે.

સપાએ પૂર્વ મંત્રી ભગવત સરન ગંગવારને પડોશી જિલ્લા બરેલીના નવાબગંજથી મેદાનમાં ઉતાર્યા છે. આ વિસ્તારમાં વર્ષ 1991માં બીજેપીના પરશુરામ ગંગવારે ચૂંટણી જીતી હતી, ગંગવાર ઉમેદવાર બે વખત બીજા ક્રમે રહી ચૂક્યા છે.

સપા જાતિ કાર્ડ પર ભરોસો કરી રહી છે, પરંતુ ભાજપે તેનો સામનો કરવા માટે રાજ્ય મંત્રી સંજય ગંગવારને આગળ કર્યા છે. તેઓ કુર્મી પ્રભુત્વ ધરાવતા વિસ્તારોમાં સ્થળાંતર કરી રહ્યા છે. બીએસપીએ પૂર્વ મંત્રી અનીસ અહેમદને પોતાના ઉમેદવાર બનાવ્યા છે. તેઓ બિસલપુર વિધાનસભા સીટથી ધારાસભ્ય રહી ચૂક્યા છે.

ભાજપના લોકો એ બાજુ જોઈને ઊંડો શ્વાસ લે છે. તે અનુમાન કરવા માંગે છે કે, અનીસ મુસ્લિમ મતોને કેટલો પ્રભાવિત કરશે, કારણ કે સપા પણ આ વોટ બેંકનો દાવો કરે છે.

છેલ્લી પાંચ ચૂંટણીઓની મત ટકાવારી પર નજર કરવામાં આવે તો 2019 લોકસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપને 59.34 ટકા મત મળ્યા હતા. જ્યારે સમાજવાદી પાર્ટીને 37.81 ટકા મત મળ્યા હતા.

છેલ્લી બે ચૂંટણીના પરિણામોની વાત કરવામાં આવે તો, 2019માં ભાજપના ઉમેદવાર વરુણ ગાંધીની જીત થઇ હતી. તેમને 704549 મત મળ્યા હતા. આ ચૂંટણીમાં સમાજવાદી પાર્ટીના ઉમેદવાર હેમરાજ વર્મા બીજા સ્થાને રહ્યા હતા. જેમને 448922 મત મળ્યા હતા. ઉલ્લેખનીય છે કે, હવે હેમરાજ ભાજપમાં જોડાઇ ગયા છે.

2014 લોકસભાની ચૂંટણીમાં આ બેઠક પર ભાજપના ઉમેદવાર મેનકા ગાંધીની જીત થઇ હતી. તેમને 546934 મત મળ્યા હતા. જ્યારે બુદ્ધસેન વર્મા 239882 મત સાથે બીજા સ્થાને રહ્યા હતા.

ઉલ્લેખનીય છે કે ટાઇગર રિઝર્વ વિસ્તારમાં 72 થી વધુ વાઘ છે. શારદા નદીના કિનારે ચુકા પિકનિક સ્પોટ પ્રવાસીઓને આકર્ષે છે. આ જિલ્લો નેપાળ સાથે તેની સરહદ વહેંચે છે, જેની આસપાસ મોટી સંખ્યામાં શરણાર્થી પરિવારો રહે છે.

અહીંની વાંસળી દેશ અને દુનિયામાં ઓળખાય છે, જેને ઓડીઓપીમાં પણ સામેલ કરવામાં આવી છે. નીચાણવાળા વિસ્તાર હોવાથી ખેતી એ સૌથી મોટો વ્યવસાય છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, વરુણ ગાંધી પીલીભીતથી બે વખત સાંસદ હતા, પરંતુ આ વખતે પાર્ટીએ તેમને ટિકિટ આપી નથી.

English summary

End of Gandhi era, know the history of Pilibhit Lok Sabha seat