રાજનીતિથી દૂર રહેનાર હેમંત સોરેન કેવી રીતે બન્યા ઝારખંડના સૌથી પાવરફુલ નેતા? નજીકના વ્યક્તિના મોતને જીંદગી બ

powerful leader of Jharkhand: ઝારખંડ મુક્તિ મોરચા (JMM)ના નેતા હેમંત સોરેને ચોથી વખત મુખ્યમંત્રી તરીકે શપથ લઈને ઈતિહાસ રચ્યો છે. હેમંત સોરેન ઝારખંડના 14મા મુખ્યમંત્રી બન્યા છે. હેમંત સોરેન ઝારખંડના રાજકારણના ઈતિહાસમાં સૌથી શક્તિશાળી નેતા બની ગયા છે. હેમંત સોરેનની સરકાર એકમાત્ર એવી છે જે ઝારખંડમાં બે વખત સત્તામાં આવી છે. પરંતુ એક સમય એવો હતો જ્યારે હેમંત સોરેને રાજકારણથી દૂરી લીધી હતી.

હેમંત સોરેન ભણવા માટે વિદેશ જવા માંગતા હતા. હેમંત સોરેનનું સ્વપ્ન એન્જિનિયરિંગની ડિગ્રી અને ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવવાનું હતું. હેમંત સોરેને પટના હાઈસ્કૂલમાંથી ઈન્ટરમીડિયેટ પૂર્ણ કર્યા બાદ બિરલા ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેક્નોલોજી, મેસરા, રાંચીમાં પણ એડમિશન લીધું હતું. અહીંથી અભ્યાસ કર્યા બાદ તેમને વિદેશ જવાનું મન બનાવી લીધું હતું, પરંતુ તે દરમિયાન તેમના જીવનમાં કંઈક એવું બન્યું જેના કારણે તેમને અભ્યાસ અધવચ્ચે જ છોડી દેવો પડ્યો અને તેમને રાજકારણમાં આવવાની ફરજ પડી.

હેમંત સોરેનનો જન્મ 10 ઓગસ્ટ 1975ના રોજ થયો હતો. તેમના જન્મના એક મહિના પછી જ તેમના પિતા શિબુ સોરેને આત્મસમર્પણ કર્યું. આદિવાસીઓના આંદોલનને લઈને તેમની સામે ઘણા કેસ નોંધાયેલા હતા.

ઝારખંડની રચના બાદ પ્રથમ ચૂંટણી પરિણામ માર્ચ 2005માં આવ્યું હતું. આ ચૂંટણીમાં હેમંત સોરેન પણ દુમકા બેઠક પરથી ચૂંટણી લડી રહ્યા હતા પરંતુ તેઓ અપક્ષ સ્ટીફન મરાંડી સામે હારી ગયા હતા.

આ પછી હેમંત સોરેને રાજકારણ છોડવાનો નિર્ણય લીધો હતો. એવું કહેવાય છે કે તે ફોટોગ્રાફી અને સ્કેચિંગમાં પાછા ફર્યા હતા. તેમણે બિરલા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટેક્નોલોજી, મેસરા, રાંચીમાં મિકેનિકલ એન્જિનિયરિંગનો અભ્યાસ કરવા માટે સરકારી ક્વોટા હેઠળ પ્રવેશ લીધો હતો.

હેમંત સંપૂર્ણ રીતે અભ્યાસમાં વ્યસ્ત હતા, વિદેશ જઈને વધુ અભ્યાસ કરવા માંગતા હતા. દરમિયાન 22 મે, 2009ના રોજ હેમંત સોરેનના મોટા ભાઈ અને શિબુ સોરેનના મોટા પુત્ર દુર્ગા સોરેનનું કિડની ફેલ થવાને કારણે અચાનક અવસાન થયું. તે દરમિયાન દુર્ગા સોરેન જેએમએમના કાર્યકારી અધ્યક્ષ હતા.

તે સમગ્ર રાજ્યની કમાન્ડમાં હતો. તેમના ભાઈના અવસાન બાદ અચાનક પાર્ટીની સમગ્ર જવાબદારી હેમંત સોરેનના ખભા પર આવી ગઈ.

હેમંત સોરેનના પિતા શિબુ સોરેન તેમની વધતી ઉંમર અને ખરાબ સ્વાસ્થ્યને કારણે માત્ર કેન્દ્રીય રાજકારણમાં જ સક્રિય રહી શક્યા હતા. આવી સ્થિતિમાં હેમંત સોરેનને એન્જિનિયરિંગનો અભ્યાસ અધવચ્ચે છોડીને સક્રિય રાજકારણમાં આવવું પડ્યું. જે બાદ તેણે ક્યારેય પાછું વળીને જોયું નથી. તેનું જ પરિણામ છે કે આજે હેમંત સોરેન ઝારખંડના સૌથી શક્તિશાળી નેતા બની ગયા છે.

હેમંત સોરેને 2009માં તેમના પિતા સાથે ઝારખંડ વિધાનસભાની ચૂંટણી લડી હતી. આ વખતે તેઓ દુમકા બેઠક પરથી સ્ટીફન મરાંડીને હરાવીને વિધાનસભા પહોંચ્યા હતા. આ ચૂંટણી પછી JMMએ સરકાર બનાવી અને શિબુ સોરેને 30 ડિસેમ્બર 2009ના રોજ ઝારખંડના સીએમ તરીકે શપથ લીધા. જો કે, આ સરકાર લાંબો સમય ટકી ન હતી અને 2010માં પડી હતી.

હકીકતમાં, એપ્રિલ 2010માં ભાજપ મનમોહન સિંહ સરકાર વિરુદ્ધ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવી હતી. જ્યાં જેએમએમએ યુપીએને સમર્થન આપ્યું હતું. આને ઝારખંડમાં વિશ્વાસઘાત તરીકે જોવામાં આવ્યું હતું. તે સમયે હેમંત સોરેને પિતાની ભૂલ માટે ભાજપની માફી પણ માંગી હતી પરંતુ ભાજપ રાજી ન થયું અને સરકાર પડી. આ પછી રાષ્ટ્રપતિ શાસન લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું. પરંતુ ત્યારબાદ ભાજપે જેએમએમ સાથે મળીને સરકાર બનાવી.

તે દરમિયાન 11 સપ્ટેમ્બર 2010 ના રોજ અર્જુન મુંડા સીએમ બન્યા અને હેમંત સોરેન ડેપ્યુટી સીએમ બન્યા. જો કે, આ સરકાર પણ લાંબો સમય ટકી શકી નહીં અને ગઠબંધનમાં ડોમિસાઇલ પોલિસીમાં મતભેદોને કારણે 8 જાન્યુઆરી 2013ના રોજ સરકાર પડી ગઈ. આ પછી JMMએ AJSU સાથે મળીને સરકાર બનાવી.

હેમંત સોરેન 13 જુલાઈ 2013ના રોજ પ્રથમ વખત મુખ્યમંત્રી બન્યા હતા. આ સરકાર દોઢ વર્ષ સુધી ચાલી. તે પછી 23 ડિસેમ્બર 2014 ના રોજ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં JMMનો પરાજય થયો હતો, ત્યારબાદ હેમંત સોરેને રાજીનામું આપવું પડ્યું હતું.

હેમંત સોરેન પાંચ વર્ષ સુધી સત્તાથી દૂર રહ્યા પરંતુ તેમની રાજકીય પીચ તૈયાર કરતા રહ્યા, જેનો ફાયદો તેમને 2019ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં જોવા મળ્યો. વિધાનસભા ચૂંટણી જીતીને હેમંત સોરેન 29 ડિસેમ્બર 2019 ના રોજ બીજી વખત ઝારખંડના સીએમ બન્યા.

જ્યારે મની લોન્ડરિંગ કેસમાં હેમંત સોરેનને 31 જાન્યુઆરી 2024ના રોજ ED દ્વારા ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. ધરપકડ પહેલા હેમંત સોરેને સીએમ પદ પરથી રાજીનામું આપી દીધું હતું. જામીન પર બહાર આવ્યા પછી, હેમંત સોરેને 4 જુલાઈ, 2024 ના રોજ ત્રીજી વખત મુખ્યમંત્રી તરીકે શપથ લીધા.

જે બાદ હેમંત સોરેને 28 નવેમ્બર 2024ના રોજ ચોથી વખત સીએમ તરીકે શપથ લીધા હતા. હેમંત સોરેન પહેલા તેમના પિતા શિબુ સોરેન અને ભાજપના અર્જુન મુંડાએ ત્રણ-ત્રણ વખત સીએમ તરીકે શપથ લીધા હતા.