ઇન્દોર કેવી રીતે બન્યુ દેશનું સૈથી સ્વચ્છ શહેર? આ છે 5 કારણ

ભારતનું સૌથી સ્વચ્છ અને સૌથી સ્વચ્છ દેખાતું શહેર ઈન્દોર હવે આબોહવાની બાબતમાં પણ નંબર વન છે. સેન્ટ્રલ પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડના સ્વચ્છ હવા સર્વેક્ષણ 2023માં ઈન્દોર 10 લાખથી વધુ વસ્તી ધરાવતા શહેરોમાં 187 પોઈન્ટ સાથે પ્રથમ ક્રમે છે.

હકીકતમાં, મધ્યપ્રદેશના ઇન્દોરને સતત છ વખત દેશનું સૌથી સ્વચ્છ શહેર બનવાનું સન્માન મળ્યું છે. શા માટે ઈન્દોર ભારતનું સૌથી સુંદર શહેર છે? ચાલો પાંચ કારણોને સમજવાનો પ્રયત્ન કરીએ.

વર્ષ 2015 પહેલા ઈન્દોરના લોકોએ પણ દેશના અન્ય ભાગોની જેમ રંગના આધારે કચરાને ડસ્ટબીનમાં અલગ કરવાનો વિચાર સ્વીકાર્યો ન હતો. પછી આ સમસ્યાનો સામનો કરવા માટે, ઇન્દોર મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને ડસ્ટબિન રહિત શહેરનું મોડેલ અપનાવ્યું.

આ પછી ડોર-ટુ-ડોર કચરો ઉપાડવાનું શરૂ થયું. એકવાર લોકોમાં આ આદત પડી ગયા પછી, મહાનગરપાલિકાએ લોકોને ભીનો અને સૂકો કચરો અલગ કરવા કહ્યું.

આ પછી કચરો એકત્ર કરતા વાહનોમાં કાર્બનિક અને બિન-બાયોડિગ્રેડેબલ કચરો નાખવા માટે વિભાગો બનાવવામાં આવ્યા હતા. આ રીતે ઈન્દોર કચરો મુક્ત શહેર બન્યું. ઈન્ડિયા ટુડેના અહેવાલ મુજબ, અહીં દરરોજ 1,200 ટન સૂકો કચરો અને 700 ટન ભીનો કચરો ઉત્પન્ન થાય છે. લગભગ 850 વાહનો ઘરોમાંથી કચરો ભેગો કરે છે.

આ કચરાને છ કેટેગરીમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યો છે. ટ્રેનોમાં વિવિધ પ્રકારના કચરા માટે અલગ-અલગ ડબ્બા હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે, સેનિટરી નેપકિન પણ એક અલગ ડબ્બામાં રાખવામાં આવે છે. જેથી તે કચરો ઉપાડવો ન પડે અને રિસાયક્લિંગ માટે સમયનો વ્યય ન થાય.

ઈન્દોર મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (IMC) પાસે શહેરમાં બાયો-CNG પ્લાન્ટ છે. જે શહેરમાંથી એકત્ર થયેલા ભીના કચરા પર ચાલે છે. ફેબ્રુઆરી 2022 માં, 150 કરોડ રૂપિયાના આ 550 MT પ્રતિ દિવસની ક્ષમતાના પ્લાન્ટનું ઉદ્ઘાટન દેવગુરાડિયા ટ્રેન્ચિંગ ગ્રાઉન્ડ ખાતે કરવામાં આવ્યું હતું. તે 17,000 થી 18,000 કિગ્રા બાયો-સીએનજી અને 10 ટન ઓર્ગેનિક ખાતર પેદા કરી શકે છે.

શહેરમાં આ બાયો-સીએનજી પર 150 સિટી બસો દોડાવવામાં આવી રહી છે. જે કોમર્શિયલ સીએનજી કરતા 5 રૂપિયા સસ્તું છે. IMCએ વર્ષ 2021માં કચરાના નિકાલથી 14.45 કરોડ રૂપિયાની કમાણી કરી હતી.

આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાર્બન ક્રેડિટના વેચાણમાંથી રૂ. 8.5 કરોડ અને બાયો-સીએનજી પ્લાન્ટને કચરો પૂરો પાડવા માટે ખાનગી કંપની પાસેથી વાર્ષિક પ્રીમિયમ તરીકે રૂ. 2.52 કરોડની કમાણી કરી હતી.

ઈન્દોર મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનને સ્વચ્છ રાખવા માટે લગભગ 8,500 સફાઈ કામદારો ત્રણ શિફ્ટમાં કામ કરે છે. શહેરમાં ઉત્પન્ન થતા ગંદા પાણીને પણ ત્રણ ખાસ પ્લાન્ટ દ્વારા રિસાયકલ કરવામાં આવે છે. શહેરની અંદર લગભગ 200 જાહેર ઉદ્યાનો, ખેતરો અને બાંધકામ પ્રવૃત્તિઓ માટે તેનો પુનઃઉપયોગ થાય છે.

ઈન્દોરમાં લગભગ 2.5 લાખની મોબાઈલ વસ્તી છે. જે પોતાના કામના સંબંધમાં રોજેરોજ પ્રવાસ કરે છે. ઈન્દોર મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને દર 200 મીટર પછી એક જાહેર શૌચાલય બનાવ્યું છે. જેની ખૂબ જ સારી રીતે જાળવણી કરવામાં આવે છે. તે જ સમયે, જ્યારે શૌચાલય સ્વચ્છ હોય, ત્યારે લોકોએ તેનો ઉપયોગ કરવા માટે વારંવાર વિચારવું પડતું નથી.

ઈન્દોરના રસ્તાઓને યાંત્રિક સફાઈ પદ્ધતિ દ્વારા સતત સાફ કરવામાં આવે છે. જેથી કરીને રસ્તાઓ પર વધુ ધૂળ ઉડતી નથી. બાંધકામ સ્થળોએ માલસામાન લઈ જતા તમામ વાહનોને તાડપત્રીથી આવરી લેવાનું ફરજિયાત કરવામાં આવ્યું હતું. તમામ બાંધકામ સાઇટ્સને ગ્રીન નેટથી આવરી લેવી ફરજિયાત છે.

જ્યારે કોલસો અને લાકડું સળગતા તંદૂર માટે સ્વચ્છ લીલા બળતણમાં રૂપાંતરિત થાય છે. મહાનગરપાલિકાએ 'રેડ લાઇટ ઓન એન્જિન બંધ' જેવી ઝુંબેશ ચલાવીને લોકોને જાગૃત કર્યા હતા. સાથે જ બાંધકામ સામગ્રી વહન કરતા વાહનોને રાત્રે શહેરમાં પ્રવેશવા દેવામાં આવ્યો હતો. આ તમામ પગલાં સાથે આજે ઈન્દોર દેશનું સૌથી સ્વચ્છ શહેર બની ગયું છે.

English summary

How did Indore become the cleanest city in the country? Here are 5 reasons