ઈન્ડિયા ગઠબંધન લાવ્યું રાજ્યસભા અધ્યક્ષ ધનખડ સામે અવિશ્વાસનો પ્રસ્તાવ, હવે શું?

no confidence motion in Rajya Sabha: વિપક્ષના ઈન્ડિયા બ્લોકે રાજ્યસભાના અધ્યક્ષ જગદીપ ધનખડ વિરુદ્ધ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. ઉપલા ગૃહના મહાસચિવને સુપરત કરાયેલા આ પ્રસ્તાવમાં 60 વિપક્ષી સાંસદોની સહી છે.

અત્રે ઉલ્લેખનીય બાબત છે કે, ગૃહના કોઈપણ પક્ષના નેતાએ તેનું સમર્થન કર્યું નથી. ભારતના ઉપરાષ્ટ્રપતિ રાજ્યસભાના હોદ્દેદાર અધ્યક્ષ તરીકે સેવા આપે છે.

જુલાઈ 2022 માં, જ્યારે જગદીપ ધનખડને ઉપરાષ્ટ્રપતિ માટે ભાજપ દ્વારા નામાંકિત કરવામાં આવ્યા હતા, ત્યારે નવીન પટનાયકની આગેવાની હેઠળના બીજુ જનતા દળ (બીજેડી) એ તેમની ઉમેદવારીને સમર્થન આપ્યું હતું.

બીજેડી તે સમયે એનડીએ અથવા કોંગ્રેસના નેતૃત્વવાળા વિપક્ષો સાથે જોડાણ કરતું ન હતું. બીજેડીના વરિષ્ઠ નેતા પિનાકી મિશ્રાએ જણાવ્યું હતું કે, નવીન પટનાયક સાથે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ચર્ચા બાદ તેમની પાર્ટીએ ધનખડને સમર્થન આપવાનો નિર્ણય કર્યો હતો.

વિપક્ષનો સંયુક્ત મોરચો - રાજ્યસભાના ઈતિહાસમાં પ્રથમ વખત, વિપક્ષી પાર્ટીઓના ગઠબંધન, જેને ઈન્ડિયા બ્લોક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જગદીપ ધનખડ વિરુદ્ધ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવ્યા છે.

કોંગ્રેસના નેતા જયરામ રમેશે આ ઘટનાક્રમ પર ટિપ્પણી કરતા જણાવ્યું હતું કે, ઈન્ડિયા ગૃપની અંદરના તમામ પક્ષોએ રાજ્યસભાના અધ્યક્ષ વિરુદ્ધના આ પ્રસ્તાવને એકતાથી સમર્થન આપ્યું છે.

જયરામ રમેશે વધુમાં સમજાવ્યું હતું કે, જગદીપ ધનખડે રાજ્યસભાનું સંચાલન કેવી રીતે કર્યું, તેમાં પૂર્વગ્રહને કારણે તેઓને આ પ્રસ્તાવ રજૂ કરવાની ફરજ પડી હતી.

તેમણે ટિપ્પણી કરી કે, અમને રાજ્યસભાના 72 વર્ષના ઈતિહાસમાં પહેલીવાર આ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવવાની ફરજ પડી હતી. તેમણે (જગદીપ ધનખડ) જે રીતે રાજ્યસભા ચલાવી છે, તે કમનસીબે અમને લાગે છે કે, તે પક્ષપાતી છે.

બીજેડીનું તટસ્થ વલણ - નવીન પટનાયકને ધનખડ સામેના આ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ પર બીજેડીની સ્થિતિ વિશે પૂછવામાં આવ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે તેઓ તેની સમીક્ષા કરી રહ્યા છે અને તે મુજબ જરૂરી પગલાં લેશે.

આ દરમિયાન બીજેડીના સાંસદ અને પ્રવક્તા સસ્મિત પાત્રાએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે, તેમનો પક્ષ તટસ્થ રહે છે. કારણ કે, તે NDA કે ઈન્ડિયા બ્લોકનો ભાગ નથી.

સસ્મિત પાત્રાએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, બીજેડી આ દરખાસ્ત અંગે તટસ્થતા જાળવી રાખવા માંગે છે અને ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે તેમની પાર્ટી આ બાબતમાં સામેલ નથી. રાજ્યસભામાં વર્તમાન રાજકીય ગતિશીલતા વિપક્ષો માટે ખાસ કરીને ઈન્ડિયા બ્લોક માટે તંગ પરિસ્થિતિ દર્શાવે છે.

રાજ્યસભામાં નંબર ગેમ - ઉપલા ગૃહમાં હાલમાં 234 સાંસદો છે. સામાન્ય બહુમતી સાથે કોઈપણ પ્રસ્તાવ પસાર કરવા માટે 118 સાંસદોના સમર્થનની જરૂર પડે છે.

જોકે, રાજ્યસભામાં ઈન્ડિયા બ્લોકના માત્ર 85 સાંસદો છે. જો બીજેડી જેવી પાર્ટી તેના 7 સાંસદો સાથે તેમને સમર્થન ન આપવાનું પસંદ કરે તો બહુમતી સુધી પહોંચવું પડકારજનક બની જાય છે.

શાસક એનડીએ પાસે 113 સાંસદો છે, અને તે છ નામાંકિત સભ્યો પર ગણતરી કરી શકે છે, જે તેમની કુલ સંખ્યા 119 પર લાવે છે. આ સંખ્યાત્મક લાભ જગદીપ ધનખડ સામે ઈન્ડિયા બ્લોકના પ્રયાસો માટે નોંધપાત્ર અવરોધ ઊભો કરે છે.

આ રાજકીય પરિદ્રશ્ય સવાલો ઉભા કરે છે કે, શું વિપક્ષી દળો આ અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ દ્વારા જગદીપ ધનખડને તેમના પદ પરથી સફળતાપૂર્વક દૂર કરી શકે છે, અને આવા કિસ્સાઓમાં કઈ બંધારણીય જોગવાઈઓ લાગુ પડે છે.

English summary

India Alliance brings no-confidence motion against Rajya Sabha Chairman Dhankhar, what now?