Rajya Sabha Election 2026 : 10 રાજ્યોની 37 બેઠકો માટે રાજ્યસભાની ચૂંટણી જાહેર, જાણો કાર્યક્રમ

ચૂંટણી પંચે દેશના 10 રાજ્યોની ખાલી પડી રહેલી રાજ્યસભાની 37 બેઠકો માટે સત્તાવાર કાર્યક્રમ જાહેર કર્યો છે. આ બેઠકો પર આગામી 16 માર્ચ, 2026ના રોજ મતદાન પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવશે અને તે જ દિવસે પરિણામ આવશે. એપ્રિલ 2026માં વર્તમાન સભ્યોનો કાર્યકાળ પૂર્ણ થતો હોવાથી આ મહત્વની પેટાચૂંટણી યોજવા માટેનો નિર્ણય લેવાયો છે.

રાજ્યસભાની આ ચૂંટણીમાં મહારાષ્ટ્ર, બિહાર, તમિલનાડુ અને પશ્ચિમ બંગાળ જેવા મોટા રાજ્યોમાં રસાકસી જોવા મળી શકે છે. શરદ પવાર, કનિમોઝી અને રાજ્યસભાના ઉપસભાપતિ હરિવંશ જેવા દિગ્ગજ નેતાઓનો કાર્યકાળ હવે ટૂંક સમયમાં પૂર્ણ થઈ રહ્યો છે. ચૂંટણી પંચના જણાવ્યા મુજબ, 26 ફેબ્રુઆરીએ જાહેરનામું બહાર પડશે અને 5 માર્ચ સુધી ઉમેદવારી પત્રો ભરી શકાશે.

ચૂંટણીના શિડ્યુલ મુજબ 6 માર્ચે ફોર્મની ચકાસણી થશે અને 9 માર્ચ સુધી ઉમેદવારો પોતાના નામ પરત ખેંચી શકશે. મતદાનનો સમય સવારે 9 થી સાંજે 4 વાગ્યા સુધીનો રહેશે અને ત્યારબાદ સાંજે 5 વાગ્યાથી મતોની ગણતરી કરાશે. આ સમગ્ર પ્રક્રિયા 20 માર્ચ સુધીમાં પૂર્ણ કરી દેવામાં આવશે, જેથી ઉચ્ચ ગૃહમાં નવા સભ્યો વહેલી તકે સ્થાન લઈ શકે.

બેઠકોની વહેંચણીમાં મહારાષ્ટ્રની 7, તમિલનાડુની 6 અને બિહાર તેમજ પશ્ચિમ બંગાળની 5-5 બેઠકો પર સૌની નજર રહેશે. આ ઉપરાંત ઓડિશા, આસામ, હરિયાણા અને તેલંગાણા જેવા રાજ્યોમાં પણ ખાલી પડેલી બેઠકો ભરવા માટે મતદાન યોજાશે. રાજકીય પક્ષો માટે આ ચૂંટણી પ્રતિષ્ઠાનો જંગ સાબિત થશે, કારણ કે અનેક દિગ્ગજ ચહેરાઓ નિવૃત થઈ રહ્યા છે.

રાજ્યસભાની ચૂંટણી પ્રક્રિયા પરોક્ષ હોય છે, જેમાં માત્ર વિધાનસભાના ચૂંટાયેલા ધારાસભ્યો જ પોતાના મતાધિકારનો ઉપયોગ કરે છે. અહીં 'સિંગલ ટ્રાન્સફરેબલ વોટ' પદ્ધતિથી મતદાન થાય છે, જેમાં ધારાસભ્યોએ પસંદગીના ક્રમ મુજબ ઉમેદવારને મત આપવાના હોય છે. ક્રોસ વોટિંગ અટકાવવા માટે ઓપન બેલેટ સિસ્ટમ અમલી છે, જેમાં ધારાસભ્યે પક્ષના એજન્ટને પોતાનો મત બતાવવો પડે છે.

ઉમેદવારને વિજેતા બનવા માટે મતોનો એક ચોક્કસ કોટા પ્રાપ્ત કરવો જરૂરી છે, જે ધારાસભ્યોની સંખ્યા પર આધારિત હોય છે. જો પ્રથમ પસંદગીના મતોમાં કોટા પૂર્ણ ન થાય, તો બીજી પસંદગીના મતોની ગણતરી કરીને વિજેતા નક્કી કરવામાં આવે છે. આ ચૂંટણીના પરિણામો ઉચ્ચ ગૃહમાં રાજકીય પક્ષોના સંખ્યાબળ અને ભવિષ્યની રણનીતિ પર મોટી અસર પાડશે તે નક્કી છે.

English summary

The Election Commission of India has set the Rajya Sabha poll timetable for 37 seats across multiple states, detailing voting on 16 March and results on the same day. The schedule considers term expiries, party coalitions, and the STV counting system, with implications for state and national political configurations.