Lok Sabha : લોકસભામાં સૌથી તાકાતવર કોણ? જાણો શું કહે છે ભારતનું સંવિધાન?
ભારતની સંસદિય રાજનીતિ બે ભાગ લોકસભા અને રાજ્યસભામાં વહેંચાયેલી છે. રાજ્યસભા કાયમી ગૃહ છે તો લોકસભા ચૂંટણી બાદ નવી રચાય છે.
હવે અહીં સવાલ એ થાય કે લોકસભામાં સૌથી વધુ તાકાત કોની પાસે હોય છે? તેના માટે ભારતના બંધારણમાં શું ઉલ્લેખ છે?
તમને લાગતુ હશે કે દેશની સૌથી શક્તિશાળી વ્યક્તિ વડાપ્રધાન હોય તો સ્વાભાવિક છે કે સંસદમાં સૌથી શક્તિશાળી વ્યક્તિ પણ વડાપ્રધાન હશે. પરંતુ તે એવું નથી.
લોકસભામાં સૌથી શક્તિશાળી પદ સ્પીકરનું પદ માનવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે જ્યારે ગઠબંધનની સરકાર હોય છે ત્યારે દરેક પાર્ટી લોકસભામાં પોતાનો સ્પીકર ઈચ્છે છે.
જો કે, સ્પીકર સૌથી પાવરફુલ પોસ્ટ છે તેવું ક્યાંય લેખિતમાં આપવામાં આવ્યું નથી. તેની નિર્ણય લેવાની શક્તિ તેને સૌથી શક્તિશાળી બતાવે છે.
લોકસભા અધ્યક્ષનું કામ લોકસભાના સત્રોની દેખરેખ રાખવાનું અને સભ્યોમાં શિસ્ત અને સરંજામ સુનિશ્ચિત કરવાનું છે. આ ઉપરાંત સંસદીય બેઠકોનો એજન્ડા નક્કી કરવાની અને સંસદની મુલતવી, અવિશ્વાસ અને નિંદા પ્રસ્તાવ જેવા પ્રસ્તાવોને મંજૂરી આપવાની પણ સ્પીકરની ફરજ છે.
આ સિવાય જો કોઈ ગૃહની મર્યાદાનો ભંગ કરે છે તો સ્પીકરને અમુક સમય માટે સભ્યને સસ્પેન્ડ કરવાની અથવા સંસદમાંથી બહાર કરવાની સત્તા છે. બંધારણની 10મી અનુસૂચિ હેઠળ લોકસભાના અધ્યક્ષને પક્ષપલટાના આધારે સભ્યોને ગેરલાયક ઠેરવવાનો અધિકાર છે.
આ સિવાય લોકસભાના અધ્યક્ષને ગૃહમાં સમિતિઓ બનાવવાનો અધિકાર છે. આ સમિતિઓ અધ્યક્ષના નેતૃત્વમાં કામ કરે છે. આ સાથે લોકસભાના અધ્યક્ષને ગૃહના નેતાની વિનંતી પર ગુપ્ત બેઠકની મંજૂરી આપવાની સત્તા છે. આ ગુપ્ત બેઠક દરમિયાન લોકસભા અધ્યક્ષની પરવાનગી વિના કોઈપણ વ્યક્તિ ગૃહમાં હાજર રહી શકે નહીં.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google
