માયાવતીનો એ નિર્ણય જેણે યુપીમાં બીજેપીને ઉંધે માંથે પછાડી, જાણો કયો હતો એ નિર્ણય?

લોકશાહી વિરોધી નીતિઓ અને ઉદ્યોગપતિઓ માટે કામ કરતી નરેન્દ્ર મોદી સરકારને લોકસભા ચૂંટણીમાં ઉત્તર પ્રદેશે મોટો ઝટકો આપ્યો છે. કહેવાય છે કે યુપીમાં બીજેપીની આ હાર માટે માયાવતીનો એક નિર્ણય જવાબદાર છે.

ભાજપના સૂત્રો અનુસાર, પાર્ટીના નેતાઓમાં એક સામાન્ય અભિપ્રાય રચાઈ રહ્યો છે કે જો દલિત અને પછાત વોટ અણધાર્યા રીતે ઈન્ડિયા બ્લોક તરફ ન ગયા હોત. મુસ્લિમ મતદારો તેમને એકતરફી મત આપવા આવતા નથી.

આ પ્રકારની થિયરી અન્ય રાજકીય વિશ્લેષકો પણ આપી રહ્યા છે. જો કે સૌથી રસપ્રદ વાત એ છે કે યુપીમાં પહેલીવાર દલિતો યાદવો સાથે મતદાન કરતા જોવા મળ્યા. જેના માટે ભાજપની અંદર બસપા ચીફ માયાવતીની કાર્યવાહીને દોષી ઠેરવવામાં આવી રહી છે.

આ વખતે લોકસભા ચૂંટણીમાં એસપી-કોંગ્રેસની આગેવાની હેઠળના ગઠબંધન દ્વારા વ્યાપકપણે પ્રચાર કરવામાં આવ્યો હતો કે જો ભાજપ સત્તામાં આવશે તો તે બંધારણમાં ફેરફાર કરશે, જેના કારણે અનામત નાબૂદ કરવામાં આવશે.

આનાથી OBC અને અનુસૂચિત જાતિના મતદારો વિરોધી છાવણી પાછળ એકઠા થયા. આમાં મોટી સંખ્યામાં ઓબીસી અને દલિત મતદારોનો પણ સમાવેશ થાય છે, જેઓ સામાન્ય રીતે ભાજપને સમર્થન આપે છે.

ભાજપની ટોચની નેતાગીરીએ પણ વિપક્ષની આ વાર્તનું ખંડન કરવાના પ્રયાસો કર્યા. પરંતુ, અનામત ખતમ થવાનો ડર એ રીતે ફેલાયો હતો કે બસપાની દલિત વોટબેંકનો મોટો હિસ્સો પણ સપા-કોંગ્રેસ તરફ ઝુક્યો અને તેમને જોઈને મુસ્લિમ મતદારોએ પણ ખૂબ વ્યૂહાત્મક રીતે મતદાન કર્યું.

ભાજપના પોતાના ઓબીસી-દલિત મતો વિપક્ષો તરફ વળ્યા અને બસપાની વોટ બેંકનો ભંગ થયો હોવાથી પક્ષને મોટું નુકસાન થયું.

ભાજપની અંદર એવી ચર્ચા છે કે જો ખરેખર બસપા એકલા હાથે ચૂંટણી લડતી હોય તો ત્રિકોણીય મુકાબલો હોત તો પાર્ટીની હાલત આટલી ખરાબ ન હોત. પરંતુ એવું શું થયું કે માયાવતી પોતાના મુખ્ય મતદારોને પણ રોકી ન શક્યા?

કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન BSP ચીફે જે રીતે પોતાના રાજકીય ઉત્તરાધિકારી અને ભત્રીજા આકાશ આનંદને ચૂંટણીથી દૂર રાખ્યા તેનાથી ભાજપને ઘણું નુકસાન થયું.

તે ભાજપ વિરુદ્ધ ખૂબ જ આક્રમક હતા. સપા-કોંગ્રેસે માયાવતીના આ પગલાનો ફાયદો ઉઠાવ્યો અને આરોપ લગાવવા લાગ્યા કે આકાશને બીજેપીના ઈશારે ચૂંટણીથી દૂર રાખવામાં આવ્યા છે.

સૂત્રોનું કહેવું છે કે, બીજેપીમાં એક મોટા વર્ગને લાગે છે કે બહુજન સમાજ પાર્ટી જે પાર્ટી તેના માટે વધુ અસરકારક સાબિત થઈ શકે છે. જેથી કરીને ભાજપ વિરોધી દલિત અને મુસ્લિમ મતો વિપક્ષી છાવણી તરફ એકત્ર ન થાય. આગામી સમયમાં યુપીના રાજકારણમાં મોટો બદલાવ જોવા મળી શકે છે.

યુપીની 80 સીટોમાંથી સપાના નેતૃત્વવાળા ઈન્ડિયા બ્લોકને 43 સીટો અને બીજેપીના નેતૃત્વમાં એનડીએને 36 સીટો મળી છે. જ્યારે 2019 માં ભાજપે એકલા યુપીમાં 63 બેઠકો જીતી હતી અને તેના સહયોગી અપના દળ (સોનેલાલ)ને 2 બેઠકો મળી હતી. જ્યારે તે સમયે સપા અને બસપાનું ગઠબંધન હતું અને ત્યારે પણ તેઓ કુલ 15 બેઠકો જીતી શક્યા હતા અને 1 બેઠક કોંગ્રેસના ખાતામાં ગઈ હતી.

English summary

Mayawati's one decision led to the downfall of BJP in UP, which decision was it?