મમતા કે ભાજપ? બંગાળમાં સત્તાની ચાવી કોંગ્રેસ અને ડાબેરી પક્ષોના હાથમાં જશે?
પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણી 2026ના એક્ઝિટ પોલના સંકેતો રાજ્યમાં અત્યંત કાંટાની ટક્કર સૂચવી રહ્યા છે. તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) અને ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) બંને 148 બેઠકોના બહુમતીના જાદુઈ આંકડાની આસપાસ જ અટવાઈ શકે છે. આ સ્થિતિ રાજ્યમાં ત્રિશંકુ વિધાનસભાની મજબૂત સંભાવના ઊભી કરે છે, જે સરકાર રચનાને જટિલ બનાવી શકે છે.
આનો સીધો અર્થ એ થશે કે કોઈ પણ એક પક્ષ સરકાર બનાવવા માટે પૂરતી બેઠકો મેળવી શકશે નહીં. પરિણામે, ગઠબંધન માટે વાટાઘાટો અથવા તો સંભવિત રાષ્ટ્રપતિ શાસન જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. જો ભાજપ અને TMC બંને બહુમતીનો આંકડો હાંસલ ન કરી શકે, તો સરકાર બનાવવા માટેનો 'પ્લાન B' શું હશે તે સૌનો પ્રશ્ન છે.
પશ્ચિમ બંગાળના મોટાભાગના એક્ઝિટ પોલ દર્શાવે છે કે જીતનો તફાવત અત્યંત મર્યાદિત છે અને બહુમતીનો આંકડા નજીક સ્પર્ધા કેન્દ્રીત છે. બેઠકોના અનુમાન મુજબ, 5 થી 10 બેઠકોનો નાનો તફાવત પણ સ્થિર સરકાર અથવા ત્રિશંકુ વિધાનસભા વચ્ચેનો ભેદ નક્કી કરી શકે છે. સત્તાધારી TMC અને રાજ્યમાં પોતાનો આધાર વિસ્તારી રહેલી ભાજપ વચ્ચેની લડાઈ અત્યંત નજીકની બની રહી છે.
પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણીના અંતિમ તબક્કાના મતદાન પછી, વિવિધ પોલિંગ એજન્સીઓના એક્ઝિટ પોલમાં ભાજપ અને TMC વચ્ચેની કાંટાની ટક્કરનો અંદાજ વ્યક્ત કરાયો છે. મેટ્રિઝ (ABP) એ ભાજપને 146-161 બેઠકો અને TMCને 125-140 બેઠકો મળવાનું અનુમાન કર્યું છે. જો ભાજપ 146 પર અટકી જાય, તો તે બહુમતીથી ચૂકી જશે.
PMRQ એ ભાજપ માટે 150-175 અને TMC માટે 118-138 બેઠકો દર્શાવી છે. અહીંયા સુધી કે 150 નો નીચલો આંક પણ બહુમતી (148) થી સહેજ ઉપર છે, જે એક નાજુક જનાદેશનો સંકેત આપે છે. આ સંજોગોમાં, ત્રિશંકુ વિધાનસભા બને તો સરકાર રચના માટેનો 'પ્લાન B' શું હોઈ શકે?
ત્રિશંકુ વિધાનસભાની સ્થિતિમાં, રાજ્યપાલ પરંપરાગત રીતે સૌથી મોટા પક્ષને સરકાર બનાવવા માટે આમંત્રિત કરે છે. જો ભાજપને બહુમતી ન મળે, તો તે નાના પક્ષો અને અપક્ષ ઉમેદવારોનો ટેકો મેળવી શકે છે. બીજી તરફ, TMC કોંગ્રેસ અને ડાબેરી પક્ષો તરફ મદદ માટે જોઈ શકે છે.
કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ આ મુદ્દે ટિપ્પણી કરી હતી કે, તેમની પાર્ટી "એક સ્પષ્ટ ચિત્ર બહાર આવે તેની રાહ જોશે". જો ભાજપ કે TMC બંને બહુમતી સાબિત ન કરી શકે તો આગળ શું થશે? સરકાર બન્યા પછી, તેને વિધાનસભામાં ફ્લોર ટેસ્ટ દ્વારા બહુમતી સાબિત કરવી અનિવાર્ય છે.
જો કોઈ પણ ગઠબંધન સફળ ન થાય, તો રાજ્યમાં અસ્થાયી રૂપે રાષ્ટ્રપતિ શાસન લાગુ થઈ શકે છે. દુર્લભ સંજોગોમાં, નવા સિરથી ચૂંટણીઓ પણ યોજાઈ શકે છે. 2026ની બંગાળ ચૂંટણી અનેક રીતે અનોખી છે, કારણ કે ગત ચૂંટણીથી વિપરીત આ વખતે TMC અને ભાજપ વચ્ચે સીધો દ્વિધ્રુવીય મુકાબલો છે.
ત્રિશંકુ વિધાનસભાની રચના થાય તો ભાજપ કે TMCમાંથી કોના માટે પડકાર સર્જાશે? સત્તા વિરોધી મતો વિવિધ રાજકીય પક્ષોમાં વહેંચાયા છે, અને 92 ટકાથી વધુ મતદાન મજબૂત જન-લગામબંધી દર્શાવે છે. ન્યૂઝ18ના અહેવાલ મુજબ, જો ત્રિશંકુ વિધાનસભા બને છે, તો ભાજપ માટે પડકાર ઊભો થશે.
ભલે તે સૌથી મોટી પાર્ટી હોય, તો પણ તેને સહયોગીઓ પર નિર્ભર રહેવું પડશે. આનાથી રાજ્યમાં તેનું નિયંત્રણ મર્યાદિત બનશે, જ્યાં પાર્ટી મમતા બેનર્જી પાસેથી સત્તા છીનવી લેવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. ત્રિશંકુ વિધાનસભામાં કોણ બનશે 'કિંગમેકર'?
TMC માટે, આ વિપક્ષી એકતાની કસોટી હોઈ શકે છે. જો કોંગ્રેસ અને ડાબેરી પક્ષો જેવા તેના રાષ્ટ્રીય સહયોગીઓ તેને સમર્થન આપે, તો ભાજપથી પાછળ હોવા છતાં તે સત્તામાં રહી શકે છે. આનાથી કોંગ્રેસ અને ડાબેરી પક્ષોને 'કિંગમેકર'ની ભૂમિકા ભજવવાનો અને ઓછી કે શૂન્ય બેઠકો હોવા છતાં તેમની પ્રાસંગિકતા વધારવાનો અવસર મળશે.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google
