બાળ તસ્કરીમાં યુપી,બિહાર-આંધ્ર પ્રદેશ સૌથી આગળ, દિલ્હી પણ શામેલ, જુઓ ટોચના રાજ્યોની યાદી

ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર અને આંધ્ર પ્રદેશ એ ટોચના ત્રણ રાજ્યો છે જેમાં 2016 અને 2022 ની વચ્ચે સૌથી વધુ બાળકોની તસ્કરી કરવામાં આવી છે, જ્યારે રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં કોવિડ પહેલાથી લઈને પોસ્ટ સમય સુધી ચિંતાજનક 68 ટકાનો વધારો જોવા મળ્યો છે.

નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર વિજેતા કૈલાશ સત્યાર્થી દ્વારા સ્થાપિત Games24x7 અને કૈલાશ સત્યાર્થી ચિલ્ડ્રન્સ ફાઉન્ડેશન (KSCF) દ્વારા સંયુક્ત રીતે બહાર પાડવામાં આવેલા અહેવાલમાં બાળ તસ્કરી પરના આ ચોંકાવનારા તથ્યો બહાર આવ્યા છે.

અહેવાલમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે જ્યારે જયપુર શહેર દેશમાં બાળ તસ્કરીના હોટસ્પોટ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે, ત્યારે ટોચના દસ જિલ્લાના અન્ય ચાર ટોચના સ્લોટ રાષ્ટ્રીય રાજધાનીમાં હોવાનું જણાયું હતું. 'ભારતમાં ચાઇલ્ડ ટ્રાફિકિંગ: ઇન્સાઇટ્સ ફ્રોમ સિચ્યુએશનલ ડેટા એનાલિસિસ એન્ડ ધ નીડ ફોર ટેક-ડ્રિવન ઇન્ટરવેન્શન સ્ટ્રેટેજિસ' શીર્ષક ધરાવતા અહેવાલ, 30 જુલાઈના રોજ વ્યક્તિઓની તસ્કરી સામેના વિશ્વ દિવસને ચિહ્નિત કરીને બહાર પાડવામાં આવ્યો છે.

અહેવાલમાં બહાર આવ્યું છે કે જ્યારે દેશમાં મોટાભાગના ઉદ્યોગો દ્વારા 13 થી 18 વર્ષની વયના મહત્તમ બાળકો રોકાયેલા છે, ત્યારે કોસ્મેટિક ઉદ્યોગ 5 અને 8 વર્ષથી ઓછી વયના બાળકોને પણ રોકે છે. અહેવાલ બાળ મજૂરોની દુર્દશા પર વધુ પ્રકાશ ફેંકે છે.

ઘણા ચોંકાવનારા તારણો પૈકી, અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે જ્યારે બચાવી લેવામાં આવેલા 80 ટકા બાળકો 13 થી 18 વર્ષનીવયજૂથના કિશોરો હતા, જ્યારે 13 ટકા બાળકો 9 થી 12 વર્ષની વય જૂથના હતા અને 2 ટકાથી વધુ 9 વર્ષથી નાના હતા.

Games24x7 ની ડેટા સાયન્સ ટીમ દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવેલ ડેટા 2016 અને 2022 ની વચ્ચે ભારતના 21 રાજ્યોમાં 262 જિલ્લાઓમાં બાળ તસ્કરીના કેસોમાં KSCF અને તેના ભાગીદારોના હસ્તક્ષેપ પર આધારિત છે અને વર્તમાન વલણોનું સ્પષ્ટ ચિત્ર આપવા અને બાળકોની હેરફેરમાં દાખલાઓ માટે ડેટાને એકત્ર કરવામાં આવ્યો છે.

સંશોધનમાં પ્રતિબિંબિત થાય છેકે સરકારો અને કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓને આવા કેસ સાથે કામ કરતી વખતે વધુ સારી વ્યૂહરચના અને સમજણ બનાવવામાં મદદ કરી શકે છે. KSCF અને તેના ભાગીદારોના હસ્તક્ષેપથી, 2016 અને 2022 ની વચ્ચે 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના કુલ 13,549 બાળકોને બચાવી લેવામાં આવ્યા હતા.

અહેવાલમાં દેશમાં બાળ મજૂરોની દુર્દશાનો પર્દાફાશ કરવામાં આવ્યો છે, જે બહુવિધ ઉદ્યોગોમાં તેમની વ્યસ્તતાને પ્રકાશિત કરે છે. રિપોર્ટ અનુસાર, સૌથી વધુ સંખ્યામાં બાળ મજૂરોને રોજગારી આપનારા ઉદ્યોગોમાં હોટલ અને ઢાબા (15.6%), ત્યારબાદ મોમ એન્ડ પૉપ ઓટોમોબાઈલ અથવા ટ્રાન્સપોર્ટ ઉદ્યોગ (13%), અને ગાર્મેન્ટ્સ (11.18%) છે. તમામ ઉદ્યોગોમાં મોટાભાગના બાળકો (80%) 13 થી 18 વર્ષની વય જૂથમાં હોવાનું જણાયું હતું.

અહેવાલ વિવિધ રાજ્યોમાં બાળ તસ્કરીમાં નોંધપાત્ર વધારો દર્શાવે છે, ઉત્તર પ્રદેશમાં કેસોમાં ચોંકાવનારો વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. કોવિડ પહેલાના તબક્કા (2016-2019)માં નોંધાયેલા 267 બનાવોમાંથી, કોવિડ પછીના તબક્કા (2021-2022)માં સંખ્યા વધીને 1214 થઈ ગઈ છે. વધુમાં, કર્ણાટકમાં કોવિડ રોગચાળા પહેલા 6થી વધીને 110 સુધી થઇ ગઇ છે જે 18 ગણો વધારો દર્શાવે છે.

દેશમાં બાળ તસ્કરીના કેસોની વધતી જતી સંખ્યા પર, રીઅર એડમિરલ રાહુલ કુમાર શ્રાવતે, AVSM (નિવૃત્ત), મેનેજિંગ ડિરેક્ટર,KSCF, જણાવ્યું હતું કે, "આંકડો ભયંકર અને ચિંતાજનક લાગે છે તેમ છતાં, એ હકીકતને નકારી શકાય નહીં કે માર્ગ ભારતે પાછલા દાયકામાં બાળ તસ્કરીના મુદ્દા સાથે વ્યવહાર કર્યો છે અને તેના કારણને વધુ વેગ આપ્યો છે.

કેન્દ્ર તેમજ રાજ્ય સરકારો અને કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓ જેમ કે રેલ્વે પ્રોટેક્શન ફોર્સ, બોર્ડર સિક્યોરિટી ફોર્સ વગેરે દ્વારા તસ્કરોને પકડવામાં અને તસ્કરી વિશે જાગૃતિ ફેલાવવામાં તાત્કાલિક અને વારંવારના હસ્તક્ષેપથી બાળકોની તસ્કરીની સંખ્યામાં ઘટાડો થયો છે અને સાથે સાથે દેખીતી રીતે નોંધાયેલા કેસોની સંખ્યામાં વધારો થયો છે.

જો કે, આને એક કડક અને વ્યાપક એન્ટી-ટ્રાફીકીંગ કાયદા દ્વારા ટેકો આપવાની જરૂર છે તેથી અમારી માંગ છે કે સંસદના આ સત્રમાં જ તસ્કરી વિરોધી બિલ પસાર કરવામાં આવે. અમારા બાળકો જોખમમાં છે અને અમારી પાસે તેમને ગુમાવવાનો સમય નથી."

ટેક-આધારિત હસ્તક્ષેપોને એકીકૃત કરવાની તાત્કાલિક જરૂરિયાત પર ભાર મૂકતા, ત્રિવિક્રમણ થમ્પીએ, સહ-સ્થાપક અને સહ-CEO, Games24x7, જણાવ્યું હતું કે, "આ વર્ષની શરૂઆતમાં, અમે KSCF સાથેના અમારા જોડાણને નાણાકીય સહાયથી આગળ વધારવા અને લાભ મેળવવા માટે પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી હતી.

બાળકોના ઉત્થાન માટે સ્થાયી ઉકેલો બનાવવા માટે ડેટા સાયન્સ અને એનાલિટીક્સમાં ક્ષમતાઓ સાથે ટેક્નોલોજી લીડર તરીકે Games24x7 નું અનોખું સ્થાન છે. આ પ્રતિબદ્ધતા સાથે અહીં પ્રસ્તુત વ્યાપક અહેવાલનો ઉદ્દેશ લક્ષ્યાંકિત પહેલ વિકસાવવા માટે જરૂરી સાધનો સાથે અમારા સત્તાવાળાઓ અને કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓને સશક્ત કરવાનો છે.

આ રિપોર્ટ માત્ર ભવિષ્યમાં સહયોગ માટે મંચ નક્કી કરતું નથી પણ એક એવી દુનિયાની પણ કલ્પના કરે છે જ્યાં ટેક્નોલોજી એક ઉચ્ચ હેતુ માટે કામ કરે છે - દરેક બાળક માટે ઉજ્જવળ ભવિષ્યનું વચન, આખરે સુરક્ષિત આવતીકાલનું નિર્માણ કરે છે."

English summary

UP, Bihar-Andhra Pradesh top in child trafficking, Delhi included, see report