ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીનો બહિષ્કાર કરી આ પાર્ટીઓએ સમીકરણ બદલી મૂક્યાં, જાણો કોણ જીતશે હવે?

Published: Tuesday, September 9, 2025, 10:01 [IST]

ઉપ-રાષ્ટ્રપતિ પદની ચૂંટણીનો ધમધમાટ શરૂ થઈ ગયો છે. 9 સપ્ટેમ્બર, 2025 ના રોજ સંસદ ભવનમાં સવારે 10 થી સાંજે 5 વાગ્યા સુધી મતદાન થશે. સાંજે 6 વાગ્યાથી મતગણતરી શરૂ થશે અને તરત જ પરિણામો જાહેર કરવામાં આવશે.

જોકે, આ ચૂંટણી પહેલાં જ વિપક્ષી ગઠબંધન INDIA બ્લોકના ઉમેદવાર, સુપ્રીમ કોર્ટના નિવૃત્ત ન્યાયાધીશ બી. સુદર્શન રેડ્ડી માટે મુશ્કેલીઓ વધી છે. ત્રણ મુખ્ય પક્ષો - બીજુ જનતા દળ (BJD), શિરોમણી અકાલી દળ (SAD) અને ભારત રાષ્ટ્ર સમિતિ (BRS) - એ મતદાનથી દૂર રહેવાનો નિર્ણય કર્યો છે, એટલે કે તેઓ ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં ભાગ નહીં લે.

આ પરિસ્થિતિમાં સવાલ ઊભો થાય છે કે શું આ પક્ષોના નિર્ણયથી ચૂંટણીના ગણિતમાં કોઈ મોટો ફરક પડશે?

રાજકીય સમીકરણો જોતાં, ભાજપના નેતૃત્વ હેઠળના NDAના ઉમેદવાર સી.પી. રાધાકૃષ્ણન પહેલેથી જ મજબૂત સ્થિતિમાં છે. વિરોધ પક્ષના ઉમેદવાર બી. સુદર્શન રેડ્ડી મેદાનમાં છે, પરંતુ આંકડાકીય રીતે NDAનું પલડું ભારે દેખાય છે.

BJD, SAD અને BRS વિપક્ષના ઉમેદવારને સમર્થન આપશે તેવી અટકળો હતી, પરંતુ તેમના દ્વારા ચૂંટણીનો બહિષ્કાર કરવાનો નિર્ણય બી. સુદર્શન રેડ્ડી માટે મોટો આંચકો છે.

ઉપ-રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીનો આ પક્ષોએ શા માટે કર્યો 'બહિષ્કાર'?

બીજુ જનતા દળ (BJD) - ઓડિશાનો આ પક્ષ વારંવાર સ્પષ્ટ કરી ચૂક્યો છે કે તે ન તો NDA સાથે છે કે ન તો INDIA ગઠબંધન સાથે. BJD નેતા સસ્મિત પાત્રાએ જણાવ્યું કે તેમની પ્રાથમિકતા ફક્ત ઓડિશાના 4.5 કરોડ લોકોનો વિકાસ છે.

ભારત રાષ્ટ્ર સમિતિ (BRS) - કે.ટી. રામા રાવે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે "તેલંગાણાના લોકો જ અમારા બોસ છે, દિલ્હીમાં અમારો કોઈ બોસ નથી."

શિરોમણી અકાલી દળ (SAD) - અકાલી દળે સીધો ચૂંટણીનો બહિષ્કાર કરવાની જાહેરાત કરી છે. તેમનો આરોપ છે કે પૂર જેવી આફતમાં ન તો કેન્દ્ર સરકારે, ન પંજાબની આમ આદમી પાર્ટી સરકારે કે ન તો કોંગ્રેસે તેમની મદદ કરી.

આ ત્રણેય પક્ષો પાસે લોકસભા અને રાજ્યસભા મળીને કુલ 12 સાંસદો છે. ગણિતીય રીતે આ સંખ્યા બહુ મોટી નથી અને તેનાથી ચૂંટણીના પરિણામો પર ખાસ અસર નહીં પડે.

ઉપ-રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણી 2025: નંબર ગેમ - કોની પાસે કેટલા સાંસદો?

કુલ સાંસદો (લોકસભા + રાજ્યસભા): 781 (આમાંથી 7 બેઠકો ખાલી છે)

બહુમતી માટે જરૂરી મત: 391

NDA પાસે અંદાજિત મત: 432+

વિપક્ષ (I.N.D.I.A.) પાસે અંદાજિત મત: 324

સ્પષ્ટ છે કે NDAના ઉમેદવાર સી.પી. રાધાકૃષ્ણન બહુમતીના આંકડાથી ઘણા આગળ છે. વિપક્ષ પાસે આંકડા ઓછા પડી રહ્યા છે અને તેમની સ્થિતિ માત્ર "પ્રતિકાત્મક લડાઈ" જેવી દેખાઈ રહી છે. પરંતુ જો ક્રોસ વોટિંગ થાય તો પરિસ્થિતિ કંઈક અલગ પણ બની શકે છે.

વિપક્ષ શા માટે પૂરી કોશિશ કરી રહ્યું છે?

જોકે હાર-જીતના સમીકરણો લગભગ નિશ્ચિત દેખાઈ રહ્યા છે, પરંતુ વિપક્ષે તેને "વૈચારિક લડાઈ" (Ideological Battle) નું નામ આપ્યું છે. વિપક્ષી પક્ષોએ સંસદ ભવનના જૂના સેન્ટ્રલ હોલમાં મોક પોલનું આયોજન કર્યું, જેથી સાંસદો મતદાન પ્રક્રિયાને બરાબર સમજી શકે.

તેનું કારણ એ છે કે ગત વખતે એટલે કે 2022માં 15 મત અમાન્ય થઈ ગયા હતા, કારણ કે સાંસદોએ ખોટી નિશાની કરી હતી. આ વખતે નિયમો સ્પષ્ટ કરી દેવામાં આવ્યા છે કે મતપત્ર પર ઉમેદવારના નામની સામે ફક્ત "1" નંબર લખવાનો છે. ટિક માર્ક, ક્રોસ કે હસ્તાક્ષર કરવાથી મત રદ થઈ જશે.

2017માં વેંકૈયા નાયડુએ વિપક્ષને 272 મતોથી હરાવ્યા હતા. 2022માં જગદીપ ધનખડે 346 મતોના રેકોર્ડ અંતરથી જીત મેળવી હતી. આ વખતે અંદાજ છે કે અંતર ઘણું ઓછું હોઈ શકે છે - લગભગ 100-115 મત સુધી. એટલે કે, આ પરિણામ અગાઉની બે ઉપ-રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીઓ કરતાં "સૌથી કાંટાની ટક્કર" કહી શકાય, ભલે જીત NDAના પક્ષમાં જ કેમ ન જાય.

કઈ પાર્ટી કોને સમર્થન આપી રહી છે?

NDA ઉમેદવાર રાધાકૃષ્ણનને સમર્થન: ભાજપ, જેડીયુ, શિવસેના (શિંદે જૂથ), ટીડીપી, એલજેપી (રામવિલાસ), એઆઈએડીએમકે, જેડીએસ, અપના દળ, આરએલડી, એનસીપી (અજિત પવાર જૂથ), હમ (જીતન રામ માંઝી), એનપીપી (મેઘાલય), આરપીઆઈ (રામદાસ આઠવલે), એસકેએમ (સિક્કિમ), એજીપી (આસામ), યુપીપીએલ સહિત અનેક નાના પક્ષો અને અપક્ષ સાંસદોનું સમર્થન છે.

વિપક્ષી ઉમેદવાર બી. સુદર્શન રેડ્ડીને સમર્થન: કોંગ્રેસ, સપા, ટીએમસી, ડીએમકે, શિવસેના (ઉદ્ધવ જૂથ), એનસીપી (શરદ પવાર જૂથ), આરજેડી, સીપીઆઈ, સીપીએમ, જેએમએમ, ટીએમએમસી, વીસીકે, આરએલટીપી, આરએસપી, એમએનએમ (કમલ હાસન) અને અન્ય ઘણા પ્રાદેશિક પક્ષોનું સમર્થન છે.