UNSCમાં ભારતને મળશે કાયમી સભ્યપદ? વિદેશમંત્રી જયશંકરે કહીં આ વાત

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં સ્થાયી સભ્યપદ માટે ભારતની દાવેદારી પર વિશ્વાસ વ્યક્ત કરતા વિદેશ મંત્રી એસ જયશંકરે જણાવ્યું હતું કે, કોઇ પણ મોટી ઉપલબ્ધી સખત મહેનત વગર મળતી નથી. આ સાથે તેના માટે દેશને ઘણા વધારાના પ્રયત્નો પણ કરવા પડશે.

રાજકોટમાં એક કાર્યક્રમમાં એસ જયશંકરે જણાવ્યું હતું કે, અમે ચોક્કસપણે આ સિદ્ધિ હાંસલ કરીશું, પરંતુ મહેનત વગર કોઈ મોટી સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થતી નથી. તેથી આપણે આ માટે સખત મહેનત કરવી પડશે. આ વખતે આપણે વધારાના પ્રયાસો કરવા પડશે. કારણ કે, અત્યાર સુધી જે બન્યું છે, તે એ છે કે લગભગ 80 વર્ષ પહેલા સંયુક્ત રાષ્ટ્રની રચના થઈ હતી. તે સમયે એવા પાંચ રાષ્ટ્રો હતા જેમણે નક્કી કર્યું હતું કે, તેઓ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદના કાયમી સભ્ય બનશે.

જયશંકરે રેખાંકિત કર્યું હતું કે, એ જાણવું વિચિત્ર છે કે, જે પાંચ દેશોએ પોતાનો અંકુશ જાળવી રાખ્યો છે, તે જ પાંચ દેશોને પૂછવામાં આવી રહ્યું છે કે, સુરક્ષા પરિષદમાં ફેરફારો કરવા જોઈએ કે નહીં. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, તે સમયે 50 સ્વતંત્ર દેશો હતા. છેલ્લા 80 વર્ષોમાં, તે દેશોની સંખ્યા હવે 193-194 પર પહોંચી ગઈ છે, પરંતુ આ પાંચ દેશોએ જે કર્યું છે તે એ છે કે તેઓએ તેમનું નિયંત્રણ જાળવી રાખ્યું છે અને વિચિત્ર બાબત એ છે કે, તમે ફક્ત તે પાંચ દેશોને નિર્ણય લેવા અને સંમત થવા માટે કહી રહ્યા છો કે, શું આ ફેરફાર કરવો જોઈએ. તેમાંના કેટલાક આના પર સહમત છે, અને કેટલાક નથી. કેટલાક તેમની સ્થિતિ સ્પષ્ટ રીતે જણાવે છે, કેટલાક બેક-ચેનલોમાં અન્ય વસ્તુઓ કરે છે. વર્ષોથી આવું થતું આવ્યું છે.

ભારતને UNSCમાં કાયમી બેઠક મળવી જોઈએ - તંત્ર હવે બદલાય તેવી પ્રબળ લાગણી છે. જયશંકરે જણાવ્યું હતું કે, આ સિસ્ટમ બદલવી જોઈએ અને ભારતને યુએનએસસીમાં કાયમી બેઠક મળવી જોઈએ. એસ જયશંકરે જણાવ્યું હતું કે, વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં ઘણી વાતો ચાલી રહી છે, અને ભારતે તેને વળગી રહેવું જોઈએ. વર્તમાન દિવસોમાં ઘણી બધી વાતો ચાલી રહી છે. ઘણા વિચારો સામે આવ્યા છે. કેટલાક આરબ દેશો, જાપાન, જર્મની, આફ્રિકન દેશો અને બ્રાઝિલ સાથે પણ પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. મને લાગે છે કે, આપણે આ ચાલુ રાખવું જોઈએ.

ખૂબ જ નબળું પડી ગયું છે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર - આગળ બોલતા જયશંકરે જણાવ્યું હતું કે, સંયુક્ત રાષ્ટ્ર બહુ નબળું પડી ગયું છે. જયશંકરે જણાવ્યું હતું કે, આજે એવું લાગે છે કે, સંયુક્ત રાષ્ટ્ર ખૂબ જ નબળું પડી ગયું છે. યુક્રેન સંઘર્ષ પર યુએનમાં મડાગાંઠ હતી, ગાઝામાં યુદ્ધ પર યુએન તરફથી કોઈ સર્વસંમતિ ન હતી. તેથી, મને લાગે છે કે, જેમ જેમ આ ભાવનાનું દબાણ વધશે, તેમ યુએનએસસીમાં કાયમી બેઠક મેળવવાની અમારી તકો પણ વધશે.

ભારત લાંબા સમયથી વિકાસશીલ વિશ્વના હિતોનું વધુ સારી રીતે પ્રતિનિધિત્વ કરવા માટે સુરક્ષા પરિષદમાં કાયમી બેઠકની માંગ કરી રહ્યું છે. ડેનિસ ફ્રાન્સિસ જેવી પ્રભાવશાળી વ્યક્તિઓના સમર્થનથી રાષ્ટ્રની શોધને વેગ મળ્યો છે, જેઓ વૈશ્વિક શાંતિ અને સુરક્ષામાં સકારાત્મક યોગદાન આપવાની ભારતની ક્ષમતામાં વિશ્વાસ રાખે છે.

8 વખત UNSCનું અસ્થાયી સભ્ય રહ્યું છે ભારત - ભારત આઠ વખત (16 વર્ષ) સુધી સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદનું અસ્થાયી સભ્ય રહ્યું છે. ભારત UNSCમાં કાયમી સભ્યપદ મેળવવા માટે એકબીજાને સમર્થન આપતા દેશોના સમૂહ, G4નો સભ્ય છે. આ દેશો યુએનએસસીમાં સુધારાની હિમાયત કરે છે.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ જુલાઈ 2023માં ફ્રાંસની તેમની મુલાકાત દરમિયાન, યુએન સિક્યુરિટી કાઉન્સિલમાં ભારતના કાયમી સભ્યપદ માટે મજબૂત પિચ બનાવી હતી, જણાવ્યું હતું કે, યુએનની પ્રાથમિક સંસ્થા વિશ્વ માટે બોલવાનો દાવો કરી શકતી નથી, જ્યારે તેનો સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો દેશ અને સૌથી મોટી લોકશાહી છે, કાયમી સભ્ય નથી.

English summary

Will India get permanent membership in UNSC? External Affairs Minister Jaishankar said this