Rajkot Lok sabha Election 2024: ક્ષત્રિય સમાજ વિવાદની શું અસર થશે? જાણો રાજકોટ લોકસભા બેઠકનું સમગ્ર ગણિત

Rajkot Lok sabha Election 2024: સમગ્ર દેશના રાજકારણમાં હાલ રાજકોટ બેઠકની ચર્ચા થઇ રહી છે. આ બેઠક પર પરષોત્તમ રૂપાલાને ભારતીય જનતા પાર્ટીને પોતાના ઉમેદવાર બનાવ્યા છે. જે કારણે ક્ષત્રિય સમાજ ભાજપથી નારાજ છે.

ક્ષત્રિયો, જેઓ પોતાને મજબૂત હિંદુઓ માને છે, તેઓ હિંદુત્વના આધારે જ હિંદુત્વના તાલને અનુસરતા ભાજપ સાથે દુશ્મનાવટ કરવામાં અચકાય છે. કદાચ આ જ કારણ છે કે, તેઓ ભાજપનો વિરોધ કરવા કાળા ધ્વજ નહીં પણ ભગવા ઝંડાનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. આ પોતે પ્રથમ અને અનન્ય છે.

રાજકારણ બે શબ્દોથી બદલાઈ શકે છે. રાજા અને મહારાજા અંગ્રેજો સામે નમ્યા અને તેમની સાથે રોટલા ખાનાર તરીકે પણ વર્ત્યા હતા. કેન્દ્રીય મંત્રી અને રાજકોટના ભાજપના લોકસભાના ઉમેદવાર પુરુષોત્તમ રૂપાલાના આ બે શબ્દોએ રાજકારણના રાજપૂત એંગલમાં હલચલ મચાવી દીધી છે.

બન્યું એવું કે ગયા મહિને પરષોત્તમ રૂપાલા દલિત સમાજના એક વ્યક્તિના ઘરે કોઈના મૃત્યુ પર શોક વ્યક્ત કરવા ગયા હતા. તેમણે દલિતોના વખાણ કરતા કહ્યું કે, તમે લોકો ક્યારેય ઝૂક્યા નથી, તમારા કારણે જ સનાતન ધર્મ ટકી રહ્યો છે. અન્યથા રાજાઓ અને બાદશાહોએ તેમની પુત્રીઓના લગ્ન અંગ્રેજો સાથે કર્યા હતા.

પરષોત્તમ રૂપાલાના નિવેદન પર ક્ષત્રિય સમાજ રોષે ભરાયો હતો અને ભાજપ પાસે પરષોત્તમ રૂપાલાની ટિકિટ પાછી ખેંચવાની માંગ કરી હતી. વિરોધમાં રેલીઓ થવા લાગી. જામનગર, સુરેન્દ્રનગર, ભાવનગર અને આવા 5-6 સ્થળોએ ક્ષત્રિય સમાજ એકત્ર થયો હતો.

રાજકોટમાં રેલી યોજાઈ ત્યારે 3 લાખ લોકોએ ભાગ લીધો હતો. જેમાંથી માત્ર 30 હજાર મહિલાઓ હતી. મેદાન ભરાઈ ગયું હતું અને લોકો 5 કિમી દૂર સુધી કતારોમાં ઉભા હતા.

ખાસ વાત એ હતી કે આ રેલી માટે ન તો કોઈને બોલાવવામાં આવ્યા હતા અને ન તો કોઈ બસો કે વાહનોનું બુકિંગ કરવામાં આવ્યું હતું. લોકો જાતે જ અહીં પહોંચ્યા હતા. તેમને ન તો ભાજપ પ્રત્યે નફરત હતી કે ન મોદી પ્રત્યે. તેમની માંગ પરષોત્તમ રૂપાલા પાસેથી ટિકિટ પાછી લેવાની હતી.

રાજનીતિમાં આ સૌથી મોટા જાતિના પડકારને સંભાળવા બદલ પરષોત્તમ રૂપાલાએ માફી માંગી હતી, પરંતુ લાભ હકારાત્મક છે. ભાજપના પુરૂષોત્તમ રૂપાલા આ મુદ્દે મૌન છે. કોંગ્રેસના પરેશ ધાનાણી પણ ક્ષત્રિય વિવાદથી કોંગ્રેસને કેટલો નફો-નુકસાન થશે, તે પ્રશ્ન પર કશું બોલતા નથી.

તેઓ કહે છે કે, હું ભાજપના ઘમંડ સામે જીતીશ. રાજકોટના રતનપુર ગામમાં 14મી એપ્રિલે યોજાયેલ આ વિશાળ સંમેલનની ચર્ચા દેશભરમાં નર્મંદની તસવીરો થકી થવા લાગી, અને તેના આધારે દેશમાં જાતિ આધારિત મતદાનનું નવું મનોવિજ્ઞાન (રાજકીય વિશ્લેષણ) રચવાનું શરૂ થયું.

આ એક વિવાદે અચાનક જ રાજકોટને લોકસભાની ચૂંટણીમાં સૌથી હોટ બેઠક બનાવી દીધી હતી. 15 ઓગસ્ટ, 1947ના રોજ રાજકોટમાં જન્મેલા નિવૃત્ત સંસ્કૃત શિક્ષક કુસુમ બેન કહે છે કે, આટલી મોટી રેલી તેમણે ક્યારેય જોઈ નથી. હા, 1991માં જ્યારે રામ મંદિર આંદોલન ચરમસીમાએ હતું, ત્યારે રાજકોટમાં સાધ્વી ઋતંભરાની આવી જ મોટી રેલી યોજાઈ હતી.

રાજકોટ એ જ બેઠક છે જ્યાંથી નરેન્દ્ર મોદી સીએમ બન્યા બાદ પ્રથમ વખત ધારાસભ્યની ચૂંટણી લડ્યા હતા. 1989 થી 2019 ની વચ્ચે કોંગ્રેસ 2009 માં માત્ર એક જ વાર આ સીટ જીતી શકી છે. સૌરાષ્ટ્રની સાત લોકસભા બેઠકો - રાજકોટ, જામનગર, જૂનાગઢ, ભાવનગર, સુરેન્દ્રનગર, અમરેલી અને કચ્છ.

સૌરાષ્ટ્ર એ ગુજરાતનો એવો વિસ્તાર છે, જ્યાં રાજકારણમાં જાતિ હંમેશા થોડી વધુ અને ધર્મ થોડો ઓછો રહ્યો છે. આ જ કારણ છે કે સૌરાષ્ટ્રની સાતેય બેઠકો પર ઉમેદવારોની પસંદગી જાતિના આધારે કરવામાં આવે છે. આ વખતની રાજકોટની ચૂંટણી ભાજપ વિરુદ્ધ કોંગ્રેસ, પરષોત્તમ રૂપાલા વિરુદ્ધ ધાનાણી, પાટીદાર વિરુદ્ધ લેવા પાટીદાર કરતાં વધુ કડવી છે. ભાજપના પરષોત્તમ રૂપાલા કડવા અને કોંગ્રેસના પરેશ ધાનાણી કડવા છે. બંને અમરેલી જિલ્લાના અને બહારગામના રાજકોટના છે.

સૌરાષ્ટ્રની સાતમાંથી બે બેઠકો પર ભાજપે બહારના લોકોને ટિકિટ આપી છે. રાજકોટમાં અમરેલીમાંથી પરષોત્તમ રૂપાલા અને પોરબંદરમાં અમરેલીમાંથી મનસુખ માંડવિયા ઉમેદવાર છે. પરષોત્તમ રૂપાલા અને માંડવિયાની આ પહેલી લોકસભા ચૂંટણી છે. બધે એંગલ જ્ઞાતિની આસપાસ છે. લેઉવા પટેલ, કડવા પટેલ અને કોળી એ સૌરાષ્ટ્રની ત્રણ સૌથી મજબૂત જાતિઓ છે. જૂનાગઢ, ભાવનગર અને સુરેન્દ્રનગરમાં કોળી મતદારોની સંખ્યા સૌથી વધુ છે.

ક્ષત્રિય મતદારો જીત કે હાર નક્કી કરી શકતા નથી - સૌરાષ્ટ્રના તમામ જિલ્લાઓમાં ક્ષત્રિય મતદારો ખૂબ ઓછા છે. ગુજરાતમાં માંડ 8 ટકા ક્ષત્રિયો છે, પરંતુ તેઓ એકલા સૌરાષ્ટ્ર કે ગુજરાતની કોઈપણ બેઠક પર જીત કે હાર નક્કી કરી શકતા નથી. જો તેમની વિનંતી પર નેગેટિવ વોટ નાખવામાં આવે તો ઘણી સીટો પર બીજેપીની જીતનું માર્જીન ઘણું ઓછું થઈ જશે. આ હંગામાની અસર ગુજરાત બહાર પશ્ચિમ યુપી, હિમાચલ અને મધ્યપ્રદેશ-રાજસ્થાનમાં જોવા મળી શકે છે, પરંતુ ત્યાં પણ મોટાભાગની સીટો પર જીત કે હારની વાત નથી.

સૌરાષ્ટ્રમાં જ્ઞાતિનું રાજકારણ - રાજકોટમાં ભાજપે કડવા અને કોંગ્રેસે લેવા પટેલને ટિકિટ આપી છે. જો ક્ષત્રિય અને લેવા એક થાય તો ભાજપ સંકટમાં આવી શકે છે. સુરેન્દ્રનગરમાં કોળી મતદારો વધુ છે. કોળી, તાળપદા અને ચુવાળિયામાં બે વિભાગ છે.

ભાજપે ત્યાં ચુવાળિયા કોળીને ટિકિટ આપી છે, જ્યારે કોંગ્રેસે તળપદાને ટિકિટ આપી છે અને તળપદામાં વધુ મતદારો છે. જો તળપદા અને ક્ષત્રિય અહીં સાથે મળીને મતદાન કરે તો તે ભાજપ માટે મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે.

English summary

Rajkot Lok sabha Election 2024: What will be the impact of the Kshatriya Samaj dispute?