સાઉદીમાં 8 હજાર વર્ષ જૂનુ શહેર મળ્યુ, ખોદકામમાં મંદિરના પુરાવા મળ્યા!
સાઉદી અરેબિયામાં ખોદકામ દરમિયાન પુરાતત્વ સર્વેક્ષણમાં લગભગ 8 હજાર વર્ષ જૂનું એક શહેર મળ્યું છે, જેમાં એક પ્રાચીન મંદિર મળી આવ્યું છે.
રિયાધ, 30 જુલાઈ : સાઉદી અરેબિયામાં ખોદકામ દરમિયાન પુરાતત્વ સર્વેક્ષણમાં લગભગ 8 હજાર વર્ષ જૂનું એક શહેર મળ્યું છે, જેમાં એક પ્રાચીન મંદિર મળી આવ્યું છે. સાઉદી અરેબિયાના સૌથી જૂના શહેરમાં એક પ્રાચીન મંદિર મળવાની આ ઘટના સમગ્ર વિશ્વમાં ફેલાઈ ગઈ છે. આ સાથે જ ખોદકામમાં મંદિર મળવાની સાથે એવી ઘણી વસ્તુઓ મળી આવી છે, જેનાથી પુરાતત્વવિદો આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા છે. સાઉદી અરેબિયાના મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, આ પ્રાચીન મંદિર સાઉદી અરેબિયાની રાજધાની રિયાધના દક્ષિણ પશ્ચિમ વિસ્તારમાં સ્થિત શહેર અલ-ફામાં મળી આવ્યું છે, જ્યાં પુરાતત્વવિદો ખોદકામ કરી રહ્યા હતા.

ખોદકામમાં પ્રાચીન મંદિર મળ્યું
અરબ ન્યૂઝના અહેવાલ મુજબ, સાઉદી અરેબિયા અને ફ્રાન્સના પુરાતત્વવિદોના સંગઠન સાઉદી અરેબિયન હેરિટેજ કમિશનને અલ-ફવ શહેરમાં ખોદકામ દરમિયાન મંદિરની શોધ કરી હતી. આ ખોદકામ દરમિયાન એક પ્રાચીન માનવ વસાહત પણ મળી આવી છે, જેના પરથી અનુમાન લગાવવામાં આવી રહ્યું છે કે ત્યાં માનવીની મોટી વસ્તી હશે. અહેવાલ મુજબ, આ વસાહતો નિયોલિથિક સમયગાળાની હોઈ શકે છે અને વસાહતોના અવશેષો વ્યાપક જમીન સર્વેક્ષણ કાર્ય, પુરાતત્વીય તપાસ વિતરણ, લેસર સ્કેનિંગ અને ગ્રાઉન્ડ-પેનિટ્રેટિંગ રડારનો ઉપયોગ કરીને શોધવામાં આવ્યા હતા. સાઉદી હેરિટેજ કમિશને દેશની રાજધાની રિયાધના દક્ષિણ-પશ્ચિમમાં અલ-ફાવના સ્થળે 8000 વર્ષ જૂનું પુરાતત્વીય સ્થળ શોધી કાઢ્યું છે.

મંદિર પાસે વેદીના અવશેષો મળ્યા
પુરાતત્વવિદોએ ઐતિહાસિક તારણો શોધવા માટે ફોટોગ્રાફી, ડ્રોન સર્વેક્ષણો, ભૂ-ભૌતિક સર્વેક્ષણો અને પ્રકાશ શોધ તકનીકોનો ઉપયોગ કર્યો હતો. પરંતુ અહીં મંદિર મળવું એ સૌથી આશ્ચર્યજનક બાબત છે. તપાસ દરમિયાન મંદિરની નજીકથી વેદીના અવશેષો મળી આવ્યા છે, જેના વિશે પુરાતત્વવિદોનું કહેવું છે કે એવું લાગે છે કે અહીં રહેતા લોકો પૂજા-પાઠ સિવાય ધાર્મિક વિધિઓ કરતા હતા અને અહીં મળી આવેલી માનવ વસાહતને કારણે તેમની ઊંડી શ્રદ્ધા હોવી જોઈએ. આરબ ન્યૂઝ અનુસાર, જો કે આ મંદિરનો મોટાભાગનો ભાગ હવે ગાયબ થઈ ગયો છે, મંદિરના પથ્થરના અવશેષો હજુ પણ હાજર છે, જ્યારે તુવાઈક પર્વતની કિનારે એક વેદીનો ભાગ મળી આવ્યો છે. આ મંદિરનો ઉપયોગ અલ-ફા શહેરના રહેવાસીઓ દ્વારા પૂજા સ્થળ તરીકે કરવામાં આવતો હતો.

સાઇટ પર 2807 કબરો મળી
આરબ ન્યૂઝના અહેવાલો અનુસાર, ખોદકામ દરમિયાન પુરાતત્વવિદોને આ સ્થળ પર 2,807 વિખરાયેલી કબરો મળી છે, જેને છ જૂથોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવી છે, જે દફનવિધિના વિવિધ સમયગાળાને રજૂ કરે છે. અહીં એક ધાર્મિક શિલાલેખ પણ મળ્યો છે, જેમાંથી એક પ્રાચીન દેવતાને સંબોધવામાં આવ્યા છે. આ દેવતાનું નામ પથ્થર પર 'ખલ' લખેલું છે. આરબ ન્યૂઝે તેના અહેવાલમાં જણાવ્યું હતું કે આ શોધો પ્રાચીન શહેર અલ-ફવની ધાર્મિક પ્રથાઓ પર ઊંડાણપૂર્વક દેખાવ અને સમજ આપે છે. પુરાતત્વવિદો માને છે કે પ્રાચીન શહેરના રહેવાસીઓ માટે પાકના વિકાસ અને ખાદ્ય સુરક્ષામાં ફાળો આપ્યો હશે.

આલીશાન બિલ્ડીંગનો પાયો પણ મળી આવ્યો
આ સાથે પુરાતત્વવિદોને ચાર સ્મારક ઈમારતોના પાયા પણ મળ્યા છે. આ શોધોને કારણે સિંચાઈ પ્રણાલીઓની ઓળખ થઈ છે. માનવ વસાહતમાં આશ્ચર્યજનક બાબત એ છે કે ત્યાં સેંકડો ભૂગર્ભ જળાશયો મળી આવ્યા છે, એટલે કે ત્યાં પાણીનો સંગ્રહ કરવામાં આવતો હતો અને રોજીંદી કામકાજ સિવાય ખેતીના હેતુ માટે ઉપયોગ થતો હતો. તુવૈક પર્વતની બાજુના ખડકો પર ઘણા ફોટોગ્રાફ્સ પણ બનાવવામાં આવ્યા છે, જે તે સમયની પરિસ્થિતિ અને યુદ્ધો તેમજ દૈનિક પ્રવૃત્તિઓ વિશે માહિતી આપે છે. આ શોધ વાડી અલ-દાવસેરથી 100 કિમી દક્ષિણે વાડી અલ-દાવસેર અને નજરાન શહેરોને જોડતા આધુનિક રસ્તા પર કરવામાં આવી છે. સાઉદી પુરાતત્વવિદ્ ડૉ. અબ્દુલરહમાન અલ-અંસારીની આગેવાની હેઠળ અલ-ફા સાઇટનું ખોદકામ અને ફિલ્ડવર્ક કિંગ સાઉદ યુનિવર્સિટીના પ્રયાસોથી શરૂ થયું હતું, જે છેલ્લા 40 વર્ષથી ચાલુ છે.

રહેણાંક વિસ્તાર અને બજાર પણ જોવા મળ્યા
આરબ ન્યૂઝના અહેવાલ મુજબ, આ સ્થળ પર ખોદકામ દરમિયાન રહેણાંક વિસ્તારો, બજારો, મંદિરો અને કબરો મળી આવ્યા છે, જે સાત અલગ-અલગ ખંડોમાં છે. કમિશન સાઉદી ઈતિહાસને પ્રોત્સાહન અને જાળવવા સાંસ્કૃતિક વારસાના સ્થળોને શોધવા અને તેનું રક્ષણ કરવાના પ્રયત્નો ચાલુ રાખે છે.












Click it and Unblock the Notifications
