તેહરાનમાં હૃદયદ્રાવક વિદાય: અયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈ અને તેમના પરિવારની અંતિમ યાત્રામાં આ નાનકડી શબપેટીએ સૌની આંખો ભીની કરી
ઈરાનની રાજધાની તેહરાનમાં પૂર્વ સુપ્રીમ લીડર અયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈની ધાર્મિક અને રાજકીય અંતિમ યાત્રા શરૂ થઈ ત્યારે ત્યાંનું વાતાવરણ અત્યંત શોકમગ્ન અને ભાવુક બની ગયું હતું. દેશના આ શક્તિશાળી નેતાને વિદાય આપવા માટે લાખો લોકો રસ્તાઓ અને ગ્રાન્ડ મુસલ્લામાં એકત્રિત થયા હતા. જોકે, આ સમગ્ર સત્તાવાર આયોજન દરમિયાન એક એવી તસવીરે વૈશ્વિક સ્તરે સૌનું ધ્યાન ખેંચ્યું હતું, જે યુદ્ધની ગંભીર ભયાનકતા દર્શાવે છે. અલી ખામેનેઈની મુખ્ય શબપેટીની સાથે અન્ય ચાર શબપેટીઓ પણ રાખવામાં આવી હતી.
આ ચાર શબપેટીઓ પૈકી એક અત્યંત નાની શબપેટી જોઈને ત્યાં હાજર પ્રત્યેક વ્યક્તિની આંખો ભીની થઈ ગઈ હતી. ઈરાની પ્રશાસનના સત્તાવાર અહેવાલો અનુસાર, 28 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના એક સંયુક્ત હવાઈ હુમલામાં અયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈ સહિત તેમના પરિવારના સભ્યોના પણ મોત નીપજ્યા હતા. પરંતુ યુદ્ધ જેવી કપરી સ્થિતિ અને સુરક્ષાના ગંભીર પડકારોને ધ્યાનમાં રાખીને સત્તાધારી તંત્રે આ પાર્થિવ દેહોને મહિનાઓ સુધી સુરક્ષિત જગ્યાએ રાખવાનો મોટો નિર્ણય લીધો હતો.
લાંબા સમયની રાજદ્વારી વાટાઘાટો અને છેવટે થયેલા યુદ્ધવિરામ બાદ જ્યારે સ્થિતિ થાળે પડી, ત્યારે તમામ મૃતકોને એકસાથે સંપૂર્ણ લશ્કરી અને રાષ્ટ્રીય સન્માન સાથે અંતિમ વિદાય આપવાનો નિર્ણય લેવાયો હતો. આ પાંચ દેહ ધરાવતી પેટીઓને તેહરાનના ભવ્ય ગ્રાન્ડ મુસલ્લામાં પ્રદર્શન માટે અંતિમ દર્શનાર્થે લાવવામાં આવી હતી, જેને જોઈને સમગ્ર ઈરાન હિબકે ચડ્યું હતું.
એક નાની શબપેટીએ વિશ્વની આંખો ભીની કરી
તેહરાનના ગ્રાન્ડ મુસલ્લામાં ગોઠવાયેલી આ પાંચ શબપેટીઓમાં સૌથી વિશાળ અયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈની હતી. તેની બાજુમાં જ લાઈનમાં ગોઠવાયેલી ચાર પેટીઓ તેમના નજીકના પારિવારિક સભ્યોની હતી. જેમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચાનો વિષય બનેલી પેટી માત્ર 14 મહિનાની માસૂમ બાળકી ઝહરા મોહમ્મદી ગોલપાયગનીની હતી. સોશિયલ મીડિયા પર આ નાનકડી શબપેટીની તસવીરોએ વિશ્વભરના નેતાઓ અને સામાન્ય નાગરિકોને માનવીય પાસા પર વિચારવા મજબૂર કર્યા હતા.
ઘણા નિરીક્ષકોએ આ દ્રશ્યને યુદ્ધના ઇતિહાસનો સૌથી હૃદયદ્રાવક પ્રસંગ ગણાવ્યો હતો. રાજકીય સંઘર્ષની વચ્ચે એક માસૂમ માસૂમિયતનો ભોગ લેવાય છે તેની ગંભીર વાસ્તવિકતા આ દ્રશ્ય ઉજાગર કરે છે. અલી ખામેનેઈના વતન અને સત્તાવાર પ્રભાવના કેન્દ્રોમાં આ માસૂમ બાળકીના મૃત્યુથી ભારે જનાક્રોશ અને દુઃખની લાગણી પ્રવર્તી રહી છે.
સુપ્રીમ લીડર સાથે આખરી સફરે ગયેલા અન્ય સભ્યો કોણ છે?
અયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈની સાથે જેમને સત્તાવાર દેશી સન્માન અને પૂર્ણ વિધિ વિધાન સાથે વિદાય આપવામાં આવી રહી છે તેમાં તેમના અત્યંત અંગત સગાં સામેલ છે. અલી ખામેનેઈના શબપેટીની તદ્દન નજીક તેમની સૌથી મોટી પુત્રી બુશરા અલ-ખામેનેઈની સન્માનિત પેટી રાખવામાં આવી હતી. બુશરા સત્તાવાર રીતે ક્યારેય રાજકારણમાં સક્રિય નહોતા પણ પારિવારિક બાબતો અને આંતરિક નિર્ણયોમાં તેમનું સ્થાન સન્માનજનક ગણાતું હતું.
બુશરાની બાજુમાં જ તેમના પતિ મિસબાહ અલ-હોદા બાઘેરીનો દેહ રાખવામાં આવ્યો હતો. બાઘેરી ઈરાનના એક અત્યંત પ્રભાવશાળી અને આદરણીય ધાર્મિક પરિવાર સાથે સંબંધ ધરાવતા હતા. આ હુમલામાં તેમણે પણ પોતાનો જીવ ગુમાવ્યો હતો. આ સિવાય ત્રીજું મોટું નુકસાન મોજતબા ખામેનેઈના પત્ની ઝહરા હદાદ આદેલ તરીકે સામે આવ્યું છે, જે ઈરાનના પૂર્વ સંસદ અધ્યક્ષ ગુલામ-અલી હદાદ-આદેલના દીકરી અને ખામેનેઈના વહુ થતા હતા.
આ પ્રતિષ્ઠિત રાજકીય અને સામાજિક ઘરાનાઓમાં અગ્રણી સ્થાન ધરાવતા ચાર પુખ્ત સભ્યોની સાથે જે ચોથો નાનો દેહ હતો, તે ખામેનેઈની પૌત્રી ઝહરા મોહમ્મદીનો જ હતો. આ અણધાર્યા લશ્કરી ઘટનાક્રમે ખામેનેઈના પિતા તરીકેના અને દાદા તરીકેના સ્નેહ સંબંધોના આખા કુટુંબનો માળો એક જ ક્ષણમાં વિખેરી નાખ્યો હતો.
ચાર મહિના પછી કેમ યોજાયો અંતિમ સંસ્કાર સમારોહ?
આ આખા ઘટનાક્રમમાં સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ હતો કે 28 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ થયેલા આ હુમલા બાદ રાષ્ટ્રીય અંતિમ સંસ્કાર આટલા લાંબા સમય પછી એટલે કે જુલાઈ 2026માં કેમ યોજાયો? હુમલા બાદ તરત જ ઈરાન, અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે મોટા પાયે લશ્કરી ઘર્ષણ અને તણાવ સર્જાયો હતો. આવા અતિ જોખમી વાતાવરણમાં સાર્વજનિક કાર્યક્રમો કરવા સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ અત્યંત જોખમી અને અશક્ય હતા.
તેથી તેહરાન સરકારે કટોકટી અને સંઘર્ષ ઓછો થાય ત્યાં સુધી તમામ પાર્થિવ દેહોને વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિઓ દ્વારા વિશેષ સુરક્ષિત સ્થળોએ સંતાડી રાખ્યા હતા. આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનો અને તટસ્થ દેશોની લાંબી વાટાઘાટો પછી જ્યારે હંગામી યુદ્ધવિરામ અને શાંતિ સ્થાપિત થઈ ત્યારે જ આ ભવ્ય શોક સભા યોજવા માટે પ્રશાસન સહમત થયું હતું.
ઈરાની પ્રશાસન દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા ઓફિશિયલ શિડ્યુલ મુજબ, 2 અને 3 જુલાઈના રોજ તેહરાનના આઈકોનિક ગ્રાન્ડ મુસલ્લા ખાતે વિદેશી પ્રતિનિધિઓ અને મહાનુભાવો માટે સત્તાવાર શોક સભા રાખવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ, 4 અને 5 જુલાઈના રોજ સામાન્ય પ્રજાને લાડકા નેતા અને તેમના નિર્દોષ કુટુંબીજનોના દર્શન કરવા માટે પરવાનગી મળી હતી.
આ સમગ્ર કાર્યક્રમનો આખરી તબક્કો આગામી 9 જુલાઈના રોજ ઈરાનના અત્યંત પવિત્ર ગણાતા ધાર્મિક શહેર મશહદમાં સંપન્ન થશે, જ્યાં તમામ મૃતકોને પૂર્ણ સન્માન સાથે સુપુર્દ-એ-ખાક એટલે કે દફનાવવામાં આવશે. આ ઐતિહાસિક પરંતુ કરુણાંતિકાથી ભરેલા શિડ્યુલના કારણે પશ્ચિમ એશિયા સહિત વૈશ્વિક સત્તા પરિવર્તનના રસ્તાઓ પર હવે આખી દુનિયાની નજર મંડાયેલી છે.
ઈરાનના આ નવા રાજકીય સંક્રમણકાળ વચ્ચે યોજાઈ રહેલી આ અંતિમ ક્રિયા ભવિષ્યમાં આ પ્રદેશના ભૌગોલિક સમીકરણો પર કેવી અસર પાડશે તે જોવું મહત્વનું રહેશે. યુદ્ધના નુકસાન અને શાસનની શૂન્યતા વચ્ચે હવે નવું નેતૃત્વ દેશની શાસન વ્યવસ્થાને કઈ નવી દિશામાં લઈ જશે તે આખા પશ્ચિમ એશિયા માટે સૌથી મોટો વળાંક સાબિત થઈ શકે છે.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google
