ચીનનુ 21 ટન વજન ધરાવતુ રોકેટ પડી જશે? વૈજ્ઞાનિકોએ માથુ પકડ્યુ, ભારત પર મંડરાઇ રહ્યો છે ખતરો

ચીન અંતરિક્ષમાં રોકેટ લોન્ચ કરવામાં ઘણી વખત નિષ્ફળ રહ્યું છે અને તેના કારણે સમગ્ર વિશ્વ જોખમમાં છે. ચીને ફરી એકવાર આવું જ લોન્ચ કર્યું છે, જેને લઈને સ્પેસ વૈજ્ઞાનિકો તણાવમાં આવી ગયા છે. પરંતુ, આ વખતે જે રોકેટ બેકાબૂ રીતે પડવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે તે 21 ટનનું છે. જો આટલા વિશાળ રોકેટનો કોઈ ભાગ પૃથ્વી પર પડે તો વિનાશ થઈ શકે છે. આ વખતે ચીન દ્વારા બનાવવામાં આવી રહેલા નવા સ્પેસ સ્ટેશનનો એક હિસ્સો આ રોકેટ દ્વારા મોકલવામાં આવ્યો છે, જે ત્યાં નિર્માણ કાર્યને ઝડપી બનાવશે. થોડા સમય પહેલા ચીનનું આવું જ એક રોકેટ ભારતના આકાશમાં સળગ્યા બાદ માલદીવ નજીક હિંદ મહાસાગરમાં પડ્યું હતું.

ચીની રોકેટ બેકાબૂ બનીને પડી જવાની આશંકા

ચીનના કારણે વિશ્વભરના અવકાશ વૈજ્ઞાનિકોની ચિંતા ફરી વધી છે. રવિવારે જ ચીને તેના નિર્માણાધીન સ્પેસ સ્ટેશન માટે લોંગ માર્ચ 5બી રોકેટ લોન્ચ કર્યું હતું. પરંતુ, આ મામલે ચીનનો ટ્રેક રેકોર્ડ ખૂબ જ ખતરનાક છે અને તેથી વૈજ્ઞાનિકો ચિંતિત છે કે તે ફરીથી પૃથ્વી પર પડશે કે કેમ. કારણ કે, આ પહેલા પણ ચીની રોકેટો સાથે ઘણી વખત આવું બન્યું છે અને આ એક માત્ર સંયોગ છે કે પૃથ્વીના વાતાવરણમાં અથડાયા બાદ બાકીનો ભાગ પડી જવા છતાં અને બળી જવા છતાં કોઈ જાનહાનિ થઈ નથી.

વૈજ્ઞાનિકોની ચિંતા વધારવાનું એક ખાસ કારણ

ચીનના નિર્માણાધીન સ્પેસ સ્ટેશન ટિઆંગોંગ માટે 21 ટનનું રોકેટ લોન્ચ થયાના એક દિવસ પછી, અવકાશ નિરીક્ષકો ચિંતામાં છે. ચીનના સ્પેસ સ્ટેશનના પ્રથમ લેબ મોડ્યુલ વેન્ટિયનને લઈ જનાર રોકેટને હજુ સુધી ડીઓર્બિટ કરવામાં આવ્યું નથી અને તેના કારણે તે પૃથ્વી પર પાછું પડવાની આશંકા છે. નિષ્ણાતોએ ચેતવણી આપી છે કે પૃથ્વી પર રોકેટ અથડાવાનું જોખમ ઓછું હોવા છતાં, તેના માટે સ્વીકૃત ધોરણો કરતાં જોખમ હજી પણ વધારે છે. ખાસ કરીને ચીનના ઉપગ્રહને તેના રોકેટને અવકાશમાં લઈ જવાના ખરાબ ઇતિહાસને જોયા પછી, વૈજ્ઞાનિકો પહેલા કોઈપણ પ્રકારની આગાહી ટાળવા માંગે છે.

કલાકના કેટલાય કિલોમીટરની ઝડપે ટકરાવાનો ડર

વિશ્વભરના અવકાશ વૈજ્ઞાનિકોને ટેન્શનમાં મૂકનાર ચીની રોકેટ લોંગ માર્ચ 5-બી છે, જેને રવિવારે જ તિઆંગોંગ સ્પેસ સ્ટેશન પર મોકલવામાં આવ્યું હતું. ચીનના સૌથી શક્તિશાળી રોકેટ લોંગ માર્ચ 5B-Y3 એ તેના ત્રીજા પ્રક્ષેપણમાં પ્રથમ પ્રયોગશાળા મોડ્યુલ વહન કર્યું કારણ કે ચીનનું સ્પેસ સ્ટેશન તેના નિર્માણના તબક્કામાં પ્રવેશ્યું હતું. અવકાશમાં ઉપગ્રહો અને કાટમાળ પર નજર રાખતા ખગોળશાસ્ત્રી જોનાથન મેકડોવેલે પુષ્ટિ કરી છે કે '21-ટન-નિષ્ક્રિય રોકેટ કોર સ્ટેજ પર જ ભ્રમણકક્ષામાં છે અને તેને સક્રિય રીતે ડીઓર્બિટ કરવામાં આવ્યું નથી'. હાર્વર્ડ-સ્મિથસોનિયન સેન્ટર ફોર એસ્ટ્રોફિઝિક્સના એસ્ટ્રોફિઝિસ્ટ મેકડોવેલે પણ અહેવાલ આપ્યો છે કે 'તે તૂટી જશે, પરંતુ ભૂતકાળનો અનુભવ સૂચવે છે કે 30-મીટર-લાંબા ધાતુના ટુકડાઓ જમીન પરથી થોડીક ઝડપે ખસી રહ્યા છે. સો કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે ટકરાશે.

ચીનના રોકેટના કારણે ભારત સંકટમા

એક ચીની રોકેટ પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પાછું ફર્યું અને ભારતના આકાશની ઉપર સળગી ગયું. ચીને તે રોકેટ ચાંગ ઝેંગ 5બી ફેબ્રુઆરી 2021માં લોન્ચ કર્યું હતું. ચીનના આ નિષ્ફળ અભિયાનની ઘણી ટીકા થઈ રહી છે. તેમના પર આરોપ હતો કે રોકેટને ડિઓર્બિટ કરવાની તેમની યોજના ખૂબ જ નિરર્થક હતી. જેના કારણે રોકેટનો મોટો હિસ્સો કાબૂ બહાર ગયો હતો. તે રોકેટ દ્વારા પણ ચીને તેનો એક ભાગ સ્પેસ સ્ટેશન પર જ મોકલ્યો હતો. મળતી માહિતી મુજબ, તે રોકેટ લગભગ 30 મીટર લાંબુ હતું. તે રોકેટનો 20,000 કિલો વજનનો ભાગ પૃથ્વી પર પડેલો અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો અવકાશ કાટમાળ હતો. તેનો મોટો ભાગ વાતાવરણમાં બળી ગયો હતો, પરંતુ બાકીનો હિંદ મહાસાગરમાં માલદીવની પશ્ચિમમાં પડ્યો હતો.

ચીન અવકાશમાંથી આતંક ફેલાવવા માટે કુખ્યાત બન્યું

એક વર્ષ પહેલા એટલે કે 2020માં પણ ચીનની આવી જ નિષ્ફળતાએ અન્ય દેશોના લોકોના જીવ જોખમમાં મૂક્યા હતા. તે પછી પણ તેણે લોંગ માર્ચ 5બી રોકેટ લોન્ચ કર્યું હતું, જે બેકાબૂ રીતે પૃથ્વી પર પાછું પડ્યું હતું. ચીની રોકેટનો આ બેકાબૂ કાટમાળ પશ્ચિમ આફ્રિકાના રિપબ્લિક ઓફ આઇવરી કોસ્ટના બે ગામો પર પડ્યો, જેના કારણે ઘણી ઇમારતોને નુકસાન થયું. 2016માં ચીનનું પ્રથમ સ્પેસ સ્ટેશન ટિઆંગોંગ-1 પેસિફિક મહાસાગરમાં ક્રેશ થયું હતું. જો કે, 2019 માં, તેણે તેના બીજા સ્પેસ સ્ટેશન, ટિઆંગોંગ-2 પર નિયંત્રિત વળતર કર્યું, જે વાતાવરણમાં સળગીને પેસિફિક મહાસાગરમાં પડ્યું હતુ.

અવકાશમાં ખૂબ જ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે ચીન

ચીન તેના સ્પેસ પ્રોગ્રામને ખૂબ જ ઝડપથી આગળ વધારવા માંગે છે અને આગામી દાયકાઓમાં ચંદ્રથી મંગળ સુધી પહોંચવાની યોજના પર કામ કરી રહ્યું છે. એટલા માટે તે એક એવું સ્પેસ સ્ટેશન બનાવવા માંગે છે, જે તેના વૈજ્ઞાનિકોને સંશોધન માટે એક મોટું પ્લેટફોર્મ આપી શકે. આ વર્ષે ઓક્ટોબરમાં તેઓ બીજા લેબોરેટરી સેગમેન્ટ મેંગટિયનને પણ લોન્ચ કરવા જઈ રહ્યા છે, જેની સાથે તેમનું સ્પેસ સ્ટેશન સંપૂર્ણપણે તૈયાર થઈ જશે.

English summary

China's 21-ton rocket will fall?, a threat is looming over India