તાલિબાને અફઘાનિસ્તાનમાં લાગુ કર્યો શરિયા કાનુન, જાણો કેટલો ખતરનાક છે કાયદો

અફઘાનિસ્તાનમાં તાલિબાન સત્તા પર આવ્યા પછી એક પ્રશ્ન સમગ્ર વિશ્વમાં હેડલાઇન્સમાં છે કે તાલિબાનના શાસનમાં મહિલાઓની સ્થિતિ કેવી હશે? સતત ઉદ્ભવતા એક સવાલના જવાબમાં તાલિબાને કહ્યું કે મહિલાઓએ માત્ર શરિયા કાયદા હેઠળ અફઘાનિસ્તાનમાં રહેવું પડશે અને તેમને મુસ્લિમ કાયદા હેઠળ જ આઝાદી મળશે. પરંતુ સવાલ એ છે કે તાલિબાને શરિયા કાયદાનું અર્થઘટન કેવી રીતે કર્યું છે અથવા તાલિબાનની નજરમાં શરિયા કાયદો શું છે, જેના હેઠળ તેણે મહિલાઓ અને છોકરીઓ પાસેથી અધિકારો છીનવવાની વાત કરી છે. આવી સ્થિતિમાં તાલિબાનની નજરમાં શરિયા કાયદો શું છે અને અફઘાનિસ્તાનમાં મહિલાઓ માટે કેવી રીતે રહેવું મુશ્કેલ બન્યું છે તે જાણવું જરૂરી છે.

તાલિબાનની દમનકારી કાયદો

તાલિબાનની વિચારસરણી કટ્ટરવાદી અને રૂઢિચુસ્ત છે, તેથી ખાતરી પછી પણ લોકો માને છે કે તાલિબાન શાસન હિંસક અને દમનકારી હશે. ગઈ કાલે, જ્યારે તાલિબાન નેતાઓ મહિલાઓને અધિકાર આપવાની વાત કરી રહ્યા હતા, તે સમયે પણ તાલિબાનના માણસોએ હિજાબ ન પહેરવા બદલ એક મહિલાને ગોળી મારીને મારી નાખી હતી. આવી સ્થિતિમાં પ્રશ્ન એ ઉભો થાય છે કે તાલિબાનને શરિયા કાયદા હેઠળ કોઈને મારવાનો અધિકાર મળે છે? જો તમને લાગે કે તાલિબાને સુધારો કર્યો છે અથવા બદલાયો છે, તો જાણો કે અફઘાન મહિલાઓને છેલ્લી વખત કયા અધિકારો હતા.

શું છે શરિયા કાનુન?

શરિયા કાયદો ઇસ્લામની કાનૂની વ્યવસ્થા છે, જે કુરાન અને ઇસ્લામિક વિદ્વાનોના ચુકાદાઓ પર આધારિત છે, અને મુસ્લિમોની દિનચર્યા માટે આચારસંહિતા તરીકે કામ કરે છે. આ કાયદો સુનિશ્ચિત કરે છે કે તેઓ (મુસ્લિમો) દૈનિક દિનચર્યાથી વ્યક્તિગત સુધીના તમામ ક્ષેત્રોમાં ઈશ્વરની ઇચ્છાનું પાલન કરે છે. અરબીમાં શરિયાનો અર્થ વાસ્તવમાં "માર્ગ" થાય છે અને તે કાયદાની સંસ્થાનો ઉલ્લેખ કરતો નથી. શરિયા કાયદો મૂળભૂત રીતે કુરાન અને સુન્નાના ઉપદેશો પર આધાર રાખે છે, જેમાં પ્રોફેટ મુહમ્મદની વાતો, ઉપદેશો અને પ્રથાઓ છે. શરિયા કાયદો મુસ્લિમોના જીવનના દરેક પાસાને અસર કરી શકે છે, પરંતુ, તે તેના પર કેટલું કડક પાલન કરવામાં આવે છે તેના પર નિર્ભર કરે છે.

શરિયાની જુદી-જુદી વ્યાખ્યા

કાઉન્સિલ ઓફ ફોરેન રિલેશન્સના સ્ટીવન એ.કૂકના જણાવ્યા મુજબ, "શરિયાનો ખરેખર અર્થ શું છે તેના ઘણા જુદા જુદા અર્થઘટન છે કે કેટલાક સ્થળોએ તે પ્રમાણમાં સરળતાથી રાજકીય વ્યવસ્થાઓમાં સમાવિષ્ટ છે." કેટલાક સંગઠનોએ શરિયા કાયદા હેઠળ 'વિચ્છેદ અને પથ્થરબાજી' અને આ કાયદા હેઠળ ક્રૂર સજાઓ તેમજ વારસા, પહેરવેશ અને મહિલાઓમાંની તમામ સ્વતંત્રતાઓ છીનવી લીધી છે. જુદા જુદા મુસ્લિમ દેશોમાં જુદી જુદી રીતે તેનું અર્થઘટન અને અમલ કરવામાં આવ્યું છે. તે જ સમયે, પાકિસ્તાન જેવા મુસ્લિમ રાષ્ટ્રમાં શરિયા કાયદો લાગુ નથી. શરિયા કાયદા હેઠળ કોઈપણ ગુના માટે ત્રણ પ્રકારની સજા લખવામાં આવી છે.

શરિયા કાયદા અંતર્ગત સજા

તાઝીર એટલે કે જો ગુનાની ગંભીરતા ઓછી હોય તો તે મુસ્લિમ અદાલતના ન્યાયાધીશ પર નિર્ભર કરે છેકે તે કેવા પ્રકારની સજા આપે છે. બીજો કિસાસ છે, એટલે કે, ગુનેગારને ગુનાઓના પરિણામે ભોગ બનનાર જેટલું જ દુ sufferખ ભોગવવું પડે છે, જ્યારે ત્રીજો હુડૂડ છે, સૌથી ગંભીર પ્રકારનો ગુનો છે, જે ભગવાનના કાયદાની વિરુદ્ધ ગણવામાં આવે છે. હુદાદ ગુનાઓમાં ચોરી, લૂંટ, અશ્લીલતા અને દારૂ પીવાનો સમાવેશ થાય છે, અને શિરચ્છેદ, ચાબુક અને મૃત્યુદંડ સહિતની સજાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. ગ્લોબલ કલ્ચરલ સ્ટડીઝ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના અલી મઝરૂઇ કહે છે કે "મોટાભાગે મુસ્લિમ દેશો. જ્યાં ઇસ્લામનો ઉદ્ભવ થયો છે, તેઓએ હવે શરિયા કાયદાની પરંપરાગત સજા પદ્ધતિઓ દૂર કરી છે અને તેઓએ લોકશાહી કાયદાઓ બનાવવાનું શરૂ કર્યું છે. કિસાસ એક ઇસ્લામિક શબ્દ છે, જેનો અર્થ "આંખ માટે આંખ" થાય છે. હત્યાના કિસ્સામાં, જો ગુનેગાર પરનો આરોપ સાબિત થાય, તો આ કાયદા હેઠળ, અદાલત હત્યારાનો જીવ લેવાનો અધિકાર આપે છે.

તાલિબાનનો શરિયા કાનુન

1996 થી 2001 સુધીના તેના શાસન દરમિયાન તાલિબાનની શરિયા કાયદાના અત્યંત કડક નિયમોનો અમલ કરવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ટીકા કરવામાં આવી હતી, જેમાં જાહેરમાં પથ્થરમારો, ચાબુક મારવો અને બીચ બજારમાં કોઈને ફાંસી આપવી પણ સામેલ હતી. શરિયા કાયદા હેઠળ તાલિબાને દેશમાં કોઈપણ પ્રકારના સંગીત પર પ્રતિબંધ મુક્યો હતો. આ વખતે પણ, કંદહાર રેડિયો સ્ટેશન પર કબ્જો કર્યા પછી, તાલિબાનોએ ગીત વગાડવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. તે જ સમયે, છેલ્લી વખત ચોરોના હાથ કાપી નાખવામાં આવ્યો હતો. સાથોસાથ, યુએનના ડેટા અનુસાર, તાલિબાનોએ શરિયા કાયદાને ટાંકીને અફઘાનિસ્તાનમાં મોટો નરસંહાર કર્યો. તે જ સમયે, લગભગ એક લાખ 60 હજાર લોકોને ભૂખે મરવા માટે, તેમના અનાજ બળી ગયા હતા અને તેમના ખેતરોમાં આગ લગાડવામાં આવી હતી. તાલિબાન શાસન હેઠળ, પેઇન્ટિંગ, ફોટોગ્રાફી પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે કોઈપણ પ્રકારની ફિલ્મ પર પણ પ્રતિબંધ હતો.

તાલિબાન શાસનની મહિલાઓ પર અસર

તાલિબાન શાસન હેઠળ, મહિલાઓને અસરકારક રીતે નજરકેદ હેઠળ રાખવામાં આવી હતી અને તેમના શિક્ષણ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો. તે જ સમયે, આઠ વર્ષથી ઉપરની બધી છોકરીઓ માટે બુરખો પહેરવો ફરજિયાત હતો અને તેઓ એકલા ઘરની બહાર નીકળી શકતા નહોતા. આ વખતે પણ તાલિબાને આ જ નિયમ લાગુ કર્યો છે. મહિલાઓને ઉચી એડીના સેન્ડલ કે ચંપલ પહેરવા પર પ્રતિબંધ હતો. તાલિબાન માને છે કે ઉચી એડીના જૂતા પુરુષોના મનમાં ખોટા વિચારો પેદા કરે છે. આ સાથે મહિલાઓ અને છોકરીઓ માટે બારીમાંથી જોવાની મનાઈ હતી અને તેઓ ઘરની બાલ્કનીમાં પણ આવી શકતા નહોતા.

મહિલાઓની તસવીરો છાપવા પર પ્રતિબંધ

અગાઉના તાલિબાન શાસન દરમિયાન અખબારોને મહિલાઓના ફોટોગ્રાફ ન છાપવા માટે કડક સૂચના આપવામાં આવી હતી. સાથે જ દુકાનોમાં મહિલાઓના ફોટોગ્રાફ મુકવા પર પણ પ્રતિબંધ હતો. આ સાથે દુકાનોમાંથી આવા શબ્દો કાઢી નાખવામાં આવ્યા જેમના નામે 'સ્ત્રી' શબ્દ દેખાતો હતો. અગાઉના તાલિબાન શાસન દરમિયાન, મહિલાઓને શેરીમાં બહાર જવાની, રેડિયો પર બોલવા અને ટીવી પર દેખાવાની સખત પ્રતિબંધ હતો. આ સાથે, મહિલાઓ જાહેર કાર્યક્રમોમાં પણ ભાગ લઈ શકતી નહોતી. જો કોઈ મહિલા આ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરવા માટે દોષિત સાબિત થઈ હતી, તો પછી તેને ભીડમાં બોલાવવામાં આવી હતી, સ્ટેડિયમમાં અથવા શહેરના ટાઉન હોલમાં ચાબુકથી મારવામાં આવતી હતી.

નેલ પોલીસ લગાવવા પર સજા

અગાઉના તાલિબાન શાસન દરમિયાન મહિલાઓ માટે નેઇલ પોલીશનો ઉપયોગ કરવાની મનાઈ હતી. જો કોઈ મહિલાએ નેઇલ પોલીશ લગાવી તો તેના અંગૂઠાની ટોચ કાપી નાખવામાં આવી. આ સિવાય અફઘાનિસ્તાનના લોકોએ તાલિબાન પ્રત્યે પોતાની વફાદારી સાબિત કરવાની હતી. જો કોઈ તાલિબાનની વિરુદ્ધ ગયું તો તેને પથ્થરમારો કરવામાં આવ્યો. જે લોકોએ નિયમો તોડ્યા તેમને તાલિબાનની ધાર્મિક પોલીસે જાહેરમાં માર અથવા મૃત્યુદંડની સજા ફટકારવામાં આવતી હતી.

અફઘાનની મહિલાઓનો ડર વાસ્તવિક

તાલિબાને તાજેતરના વર્ષોમાં પોતાને વધુ મધ્યમ બળ તરીકે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. તેમાં મહિલા અધિકારોનું સન્માન કરવાનું, તેમની સામે લડનારાઓને માફ કરવાનું અને આતંકવાદી હુમલાઓ માટે અફઘાનિસ્તાનનો આધાર તરીકે ઉપયોગ કરવાનું બંધ કરવાનું વચન આપ્યું છે. આતંકવાદી જૂથે કહ્યું છે કે તે ઇચ્છે છે કે "વિશ્વ આપણા પર વિશ્વાસ કરે" અને તાલિબાન અફઘાનિસ્તાનમાં કોઈનો "બદલો" લેશે નહીં, જ્યારે તેઓ દેશ પર નિયંત્રણ મેળવશે. તાલિબાનના પ્રવક્તા સુહેલ શાહીને સ્કાય ન્યૂઝને જણાવ્યું હતું કે અફઘાનિસ્તાનમાં મહિલાઓને કામ કરવાનો અને યુનિવર્સિટી સ્તર સુધી શિક્ષણ મેળવવાનો અધિકાર હશે. જો કે તાલિબાનોએ વચનો આપ્યા છે, પરંતુ અફઘાનિસ્તાનના લોકો માને છે કે તાલિબાન ખોટા વચનો આપી રહ્યા છે અને વિદેશી મીડિયા અફઘાનિસ્તાનમાંથી બહાર નીકળ્યા બાદ ફરી જૂની સ્થિતિ થશે.

English summary

The Taliban enforced Sharia law in Afghanistan