Trump Iran Deal: 'સમજૂતી માટે તરફડી રહ્યું છે ઇરાન' ટ્રમ્પના દાવાથી દુનિયામાં ભારે હલચલ, શું ઘટશે તેલના ભાવ?
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન તણાવ વચ્ચે નિવેદન આપ્યું છે કે ઈરાન સમજૂતી માટે અત્યંત આતુર છે અને વર્તમાન સંઘર્ષ ટૂંક સમયમાં સમાપ્ત થઈ શકે છે. તેમણે દાવો કર્યો કે બજારમાં તેલના પ્રચુર પુરવઠાને કારણે વૈશ્વિક તેલના ભાવમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળશે.
વોશિંગ્ટન ડીસીમાં પત્રકાર પરિષદમાં ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે અમેરિકાની કડક નીતિએ ઈરાનને વાટાઘાટોના ટેબલ પર લાવવા મજબૂર કર્યું છે, જેનાથી મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ ઘટી શકે છે. જોકે, તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે, જો "સ્વીકાર્ય કરાર" નહીં થાય, તો અમેરિકી સેના કોઈપણ ક્ષણે ઈરાન પર મોટા પાયે હુમલો કરવા તૈયાર છે.
ટ્રમ્પે સંરક્ષણ પ્રધાન (Secretary of War) પીટ હેગસેથ અને જોઈન્ટ ચીફ્સ ઑફ સ્ટાફના ચેરમેન જનરલ ડેનિયલ કેનને સંપૂર્ણ એલર્ટ રહેવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ સમજૂતીની સૌથી મુખ્ય અને બિન-વાટાઘાટીય (Non-negotiable) શરત એ છે કે ઈરાન પાસે કોઈ પરમાણુ શસ્ત્રો નહીં હોય.

આ દરમિયાન, અમેરિકી સેનેટમાં ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર વિરુદ્ધ એક મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવ પસાર કરવામાં આવ્યો, જેનો હેતુ રાષ્ટ્રપતિની ઈરાન સામે સૈન્ય કાર્યવાહી કરવાની સત્તાઓને મર્યાદિત કરવાનો છે. ડેમોક્રેટિક સેનેટર ટિમ કેન દ્વારા રજૂ કરાયેલા આ પ્રસ્તાવમાં જણાવાયું છે કે, રાષ્ટ્રપતિ કોંગ્રેસની સ્પષ્ટ મંજૂરી વિના ઈરાન સામે કોઈ સૈન્ય કાર્યવાહી કરી શકે નહીં.
આ પ્રસ્તાવ 50-47 મતોથી પસાર થયો, જેને ચાર રિપબ્લિકન સાંસદો – સુસાન કોલિન્સ, લિસા મર્કોવ્સ્કી, રેન્ડ પોલ અને બિલ કેસિડી –નું પણ સમર્થન મળ્યું.
કેલિફોર્નિયાના ડેમોક્રેટ સાંસદ એડમ શિફે આ નિર્ણયને આવકારતા કહ્યું કે, "અમેરિકી જનતા ગેરબંધારણીય યુદ્ધ નથી ઈચ્છતી." તેમણે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર લખ્યું, "સેનેટે આખરે પોતાની બંધારણીય જવાબદારી નિભાવી છે." બર્ની સેન્ડર્સે પણ ઉમેર્યું કે અમેરિકી લોકો "અનંત યુદ્ધો" પર અબજો ડોલર ખર્ચવાને બદલે આંતરિક આર્થિક-સામાજિક સંકટોનો ઉકેલ ઈચ્છે છે.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ પહેલા, ટ્રમ્પે સોમવારે ખુલાસો કર્યો હતો કે ઈરાન પરનો પ્રસ્તાવિત સૈન્ય હુમલો હાલ ટાળી દેવાયો છે. કતારના અમીર શેખ તમીમ બિન હમદ અલ થાની, સાઉદી અરબના ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાન અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE)ના રાષ્ટ્રપતિ મોહમ્મદ બિન ઝાયેદ અલ નાહયાન જેવા નેતાઓએ તેમને કાર્યવાહી રોકવા અપીલ કરી, કારણ કે તેમનું માનવું હતું કે ઈરાન સાથે ગંભીર વાટાઘાટો ચાલુ છે અને શાંતિ સમજૂતીની સંભાવના છે.
ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું કે જો અમેરિકાની શરતો મુજબ સમજૂતી નહીં થાય – ખાસ કરીને ઈરાન પરમાણુ હથિયારો વિકસાવે નહીં – તો અમેરિકા મોટા પાયે સૈન્ય કાર્યવાહી માટે તૈયાર છે. તેમણે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'Truth Social' પર લખ્યું, "જો 'સ્વીકાર્ય સમજૂતી' નહીં થઈ તો અમેરિકી સેના કોઈપણ સમયે મોટા હુમલા માટે તૈયાર રહેશે."
પશ્ચિમ એશિયા સંઘર્ષને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતોમાં લગભગ 50%નો ઉછાળો આવ્યો હતો, જેના પર રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે રાહતની જાણકારી આપી. તેમણે પત્રકાર પરિષદમાં પુનરાવર્તન કર્યું કે "બજારમાં તેલની કોઈ કમી નથી, ખૂબ પ્રચુર માત્રામાં ઉપલબ્ધ છે."
ટ્રમ્પે ભારપૂર્વક કહ્યું કે "જેમ જ આ યુદ્ધ સમાપ્ત થશે, તમે જોશો કે તેલની કિંમતો આસમાનથી સીધી જમીન પર આવી જશે (Plummet). ઇંધણના ભાવ ખૂબ જ ઝડપથી નીચે આવવાના છે." હવે સમગ્ર વિશ્વની નજર અમેરિકા-ઈરાન વાટાઘાટો પર ટકેલી છે, જેની અસર વૈશ્વિક અર્થતંત્ર, તેલ બજાર અને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણ પર પડશે.












Click it and Unblock the Notifications
