Importance of Flowers: પુષ્પોનુ મહત્વ માત્ર દેવપૂજામાં જ નહિ, આયુર્વેદમાં પણ છે

ચાલો જાણીએ કેટલાક ખાસ ફૂલો અને તેના ઔષધીય ગુણો વિશે.

Importance of Flowers: દરેક દેવી-દેવતાની પૂજામાં ફૂલ અને પત્રોનુ વિશેષ મહત્વ હોય છે. જુદા જુદા દેવી-દેવતાઓ માટે વિવિધ પ્રકારના ફૂલો વગેરે સૂચવવામાં આવ્યા છે. દેવતાઓની પૂજામાં ફૂલોને જેટલુ મહત્વ આપવામાં આવે છે એટલુ જ મહત્વ આયુર્વેદમાં પણ આપવામાં આવ્યુ છે. વિવિધ પ્રકારના ફૂલોમાં વિશેષ ઔષધીય ગુણો હોય છે જે રોગોને મટાડે છે. આ ફૂલોના સ્પર્શથી તેનાથી સંબંધિત રોગો નાશ પામે છે. ચાલો જાણીએ કેટલાક ખાસ ફૂલો અને તેના ઔષધીય ગુણો વિશે.

• ચમેલી- સ્વાદમાં કડવી, રક્તપિત્ત વિરોધી, ઝેર વિરોધી, આંખના રોગો, મગજના રોગો અને મોઢાના ચાંદામાં ફાયદાકારક છે.
• જુહી- તે ઠંડી અને સ્વાદિષ્ટ છે. તે પેશાબમાં શુગર, પિત્ત સંબંધી રોગો જેવી કે બળતરા અને વધુ પડતી તરસ જેવી સમસ્યાઓમાં રાહત આપે છે.
• બેલા- તે સ્વાદમાં કડવી, હળવી અને ઠંડકના ગુણ ધરાવે છે. તે કાન, આંખ અને મોઢાના રોગોમાં ફાયદાકારક છે. ત્રિદોષ વાત પિત્ત કફ આનાથી શમી જાય છે.
• સફેદ ગુલાબ- તેને શતપત્રી પણ કહેવામાં આવે છે. તે કડવુ, તીખુ અને ઠંડુ છે. તે બળતરા અને પિત્તનુ મારક છે, રક્તપિત્તનો નાશ કરે છે અને ચહેરા પરના દાણા દૂર કરે છે.
• લાલ ગુલાબ- તેને વીંછીનુ ઝેર અને રક્તદોષનાશક કહેવાય છે. માલતી- કફ, પિત્ત અને રક્તપિત્ત મટાડનાર છે. તે શરીરના સોજાને દૂર કરે છે અને કાનના રોગોમાં આરામદાયક છે.
• માલતી- કફ, પિત્ત અને રક્તપિત્ત મટાડનાર છે. તે શરીરના સોજાને દૂર કરે છે અને કાનના રોગોમાં આરામદાયક છે. જપા ફૂલ - ઠંડુ હોવાથી તે કારક, પ્રમેહ, ધાતુના વિકાર, લ્યુકોરિયા અને પાઈલ્સનો નાશ કરે છે.
• કમળનુ ફૂલ- કફ પિત્ત નાશક, રક્ત વિકાર અને ઝેર દૂર કરનાર.
• જાતિનુ ફૂલ- તે ગરમ, કડવુ, તીખુ, તીક્ષ્ણ, વમનકારક અને મુખશોધક છે. આના કારણે કફજન્ય રોગો, આંખના રોગો, દાંતના રોગો, કૃમિના રોગો વગેરે દૂર થાય છે. તેનાથી લોહીના વિકાર પણ દૂર થાય છે.
• ચંદન- દેવપૂજામાં લાલ અને સફેદ ચંદન બંનેનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આમાં શ્વેત ચંદન ઠંડુ અને વીર્ય વધારનાર છે અને લાલ ચંદન લોહીના વિકારોને દૂર કરનાર છે. એ જ રીતે પૂજામાં ઉપયોગમાં લેવાતા સિંદૂરથી ગરમ, રક્તપિત્ત, ખંજવાળ દૂર થાય છે અને ઘા ઝડપથી રૂઝાય છે.

English summary

Importance of flowers is not only in Devpuja but also in Ayurveda. read details here.