એસી ખરીદવા માટે મોદી સરકાર આપશે સહાય, જાણો કોને મળશે એસી યોજનાનો લાભ

AC Yojana: જેમ જેમ વાતાવરણમાં પરિવર્તન તીવ્ર બની રહ્યું છે, તેમ તેમ ભારતીય ઉનાળો વધુને વધુ અસહ્ય બની રહ્યો છે. આના કારણે સમગ્ર દેશમાં એર કંડિશનર (AC) ની માંગમાં વધારો થયો છે.

વધતી આવક અને શહેરીકરણ સાથે, AC નું વેચાણ 2021-22 માં 8.4 મિલિયન યુનિટથી વધીને 2023-24 સુધીમાં લગભગ 11 મિલિયન થઈ ગયું છે.

જ્યારે આ વલણ આરામમાં વધારો કરે છે, તે વીજળી ગ્રીડ પર પણ દબાણ લાવે છે અને ઊર્જા કાર્યક્ષમતાની ચિંતાઓ ઉભી કરે છે.

કેન્દ્ર સરકાર ગ્રાહકોને જૂના, બિનકાર્યક્ષમ AC ને આધુનિક ફાઇવ-સ્ટાર-રેટેડ મોડેલોથી બદલવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવા માટે નાણાકીય પ્રોત્સાહન યોજના પર વિચાર કરી રહી છે.

આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય ઘરગથ્થુ વીજળીના બિલ ઘટાડવા, પીક મહિનાઓ દરમિયાન ગ્રીડ દબાણ ઘટાડવા અને ભારતના આબોહવા કાર્ય લક્ષ્યોને ટેકો આપવાનો છે.

ધ બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડ દ્વારા અહેવાલ મુજબ, વીજળી મંત્રાલય અને ઉર્જા કાર્યક્ષમતા બ્યુરો (BEE) આ દરખાસ્તને સમર્થન આપે છે, જે ઇન્ડિયા કૂલિંગ એક્શન પ્લાન (ICAP) જેવી લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચના સાથે સુસંગત છે.

ઊર્જા કાર્યક્ષમતા: એક મહત્વપૂર્ણ પગલું - ભારતમાં, ઉનાળાના કારણે એર કન્ડીશનીંગ હવે લક્ઝરીથી જરૂરિયાત બની ગયું છે.

જોકે, ભારતીય ઘરોમાં મોટાભાગના એસી ત્રણ સ્ટારથી નીચે રેટિંગ ધરાવે છે, જેના કારણે તે ઓછા કાર્યક્ષમ બને છે.

સરકારી ડેટા દર્શાવે છે કે, 2023-24માં ઇમારતો દ્વારા વપરાતી 500 ટેરાવોટ-કલાક (TWh) વીજળીનો લગભગ એક ક્વાર્ટર ઠંડકનો હિસ્સો ધરાવે છે.

બ્યુરો ઓફ એનર્જી એફિશિયન્સી એ વાત પર ભાર મૂકે છે કે, જૂના એસીને ફાઇવ-સ્ટાર મોડેલથી બદલવાથી ઘરના વીજળી બિલમાં વાર્ષિક રૂપિયા 6,300 સુધીની બચત થઈ શકે છે.

આનાથી પરિવારો માટે ખર્ચમાં ઘટાડો થાય છે અને ઉનાળાના ગરમ મહિનાઓમાં રાષ્ટ્રીય ગ્રીડ પરનો બોજ પણ ઓછો થાય છે.

પ્રસ્તાવિત યોજનાની વિગતો - એસી યોજનાનું માળખું હજુ વિકાસ હેઠળ છે, પરંતુ અધિકારીઓ ઊર્જા-કાર્યક્ષમ AC ને વધુ સુલભ બનાવવા માટે બહુ-સ્તરીય અભિગમની શોધ કરી રહ્યા છે:

રિસાયકલર્સ દ્વારા બાયબેક - ગ્રાહકો જૂના એસી પ્રમાણિત રિસાયકલર્સને પરત કરી શકે છે, અને નવા યુનિટ ખરીદવા માટે પ્રમાણપત્રો મેળવી શકે છે.

ઉત્પાદક ડિસ્કાઉન્ટ - LG, Voltas, Blue Star, Samsung અને Lloyd જેવા બ્રાન્ડ્સ જૂના યુનિટ્સ એક્સચેન્જ કરતી વખતે તાત્કાલિક ડિસ્કાઉન્ટ ઓફર કરી શકે છે.

વીજળી બિલમાં છૂટ: સરકાર અપગ્રેડને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ડિસ્કોમ સાથે સહયોગમાં પાવર બિલ ક્રેડિટ ઓફર કરવાનું વિચારી રહી છે.

એસી યોજના ઇન્ડિયા કૂલિંગ એક્શન પ્લાન (ICAP) સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલી છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય 2038 સુધીમાં ઠંડક ઊર્જાની માંગમાં 40 ટકા ઘટાડો કરવાનો છે.

સદીના મધ્ય સુધીમાં ભારતના કુલ વીજળી વપરાશમાં ઠંડકનો હિસ્સો લગભગ 30 ટકા હોવાનો અંદાજ છે, તેથી ઊર્જા-કાર્યક્ષમ ઉપકરણો અપનાવવા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

તે ઊર્જા બચાવશે, બિલ ઘટાડશે અને વીજ પુરવઠાની સ્થિરતા જાળવી રાખીને ભારતના આબોહવા લક્ષ્યોને ટેકો આપશે.

ઉદ્યોગ સહયોગ - સરકારે યોજના શરૂ કરતા પહેલા મુખ્ય એસી ઉત્પાદકો સાથે તેમનો સહયોગ મેળવવા અને કોઈપણ સમસ્યાઓનું નિરાકરણ લાવવા માટે ચર્ચા શરૂ કરી છે.

આ વાટાઘાટો ડિસ્કાઉન્ટ સ્તર, જૂના એસી માટે સંગ્રહ અને રિસાયક્લિંગ પ્રક્રિયાઓ અને સરળ અમલીકરણ સુનિશ્ચિત કરવા જેવા મુખ્ય પાસાઓ નક્કી કરશે.

દિલ્હીમાં પણ આવી જ એક પહેલ - દિલ્હીમાં BSES દ્વારા આવો જ કાર્યક્રમ પહેલાથી જ ચાલી રહ્યો છે. ગ્રાહકો ત્રણ સ્ટાર સુધીના રેટિંગવાળા જૂના મોડેલોમાં વેપાર કરીને ફાઇવ-સ્ટાર અથવા ઇન્વર્ટર AC પર 60 ટકા સુધીની છૂટ મેળવી શકે છે.

AC કાર્યરત હોવું જોઈએ, અને દરેક BSES ગ્રાહક પ્રતિ CA નંબર ત્રણ યુનિટ સુધી બદલી શકે છે.

આ પહેલ દિલ્હીના રહેવાસીઓને તેમના જૂના એસી બદલવા માટે નવા ફાઇવ-સ્ટાર ઇન્વર્ટર મોડેલો માટે કોઈ ખાસ નાણાકીય તાણ વિના પરવાનગી આપે છે.

તે ગ્રાહકોને ઓછા ખર્ચે વધુ ઊર્જા-કાર્યક્ષમ ઉપકરણો ખરીદવામાં મદદ કરે છે અને સાથે સાથે વીજળીના બિલમાં પણ બચત કરે છે.

આ પ્રસ્તાવિત યોજના ભારતની વધતી જતી ઠંડક માંગને ટકાઉ રીતે સંબોધવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું રજૂ કરે છે.

ઉર્જા-કાર્યક્ષમ ઉપકરણોને પ્રોત્સાહન આપીને અને જૂના મોડેલો પર નિર્ભરતા ઘટાડીને, તે પાવર ગ્રીડ પર દબાણ ઘટાડીને રાષ્ટ્રીય આબોહવા ઉદ્દેશ્યોને સમર્થન આપે છે.