આરબીઆઈ ગ્રાહકોને આપે છે આ વિશેષ અધિકારો, જાણો અને લાભ ઉઠાવો

હવે દેશમાં ભાગ્યે જ એવું કોઈ વ્યક્તિ છે જેમની પાસે બેંક એકાઉન્ટ નથી. આવામાં, રિઝર્વ બેન્ક (આરબીઆઈ) એ સામાન્ય લોકોને ઘણા અધિકારો આપ્યા છે.

Updated: Tuesday, June 25, 2019, 12:54 [IST]

હવે દેશમાં ભાગ્યે જ એવું કોઈ વ્યક્તિ છે જેમની પાસે બેંક એકાઉન્ટ નથી. આવામાં, રિઝર્વ બેન્ક (આરબીઆઈ) એ સામાન્ય લોકોને ઘણા અધિકારો આપ્યા છે. આ અધિકાર જ્યાં તમને સક્ષમ બનાવે છે, ત્યાં બેંકોને સારી સેવાઓ પૂરી પાડવાનું પણ કહે છે. આ પછી પણ બેંક તમારા કામ ન કરે, અથવા જો કોઈ બેંકર તમારી સાથે ગેરવર્તન કરે તો, તમે તમારા 5 અધિકારો હેઠળ બેંક અથવા બેંકર સામે પગલાં લઈ શકો છો.

આ પણ વાંચો: ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપ: વરસાદના કારણે ડૂબી રહેલી આ ભારતીય કંપનીઓ

બેંકના ગ્રાહકો પોતાના અધિકારો જાણો

આરબીઆઇએ બેન્ક ખાતાધારકોને ઘણાં અધિકારો આપ્યા છે, પરંતુ તેઓ તેના વિશે જાણતા નથી. આ જ કારણથી તેઓ આ અધિકારો વિશે જાણતા નથી, અને ઘણી વખત બેંક દ્વારા સતાવ્યા પછી પણ ફરિયાદ કરી શકતા નથી.

બેન્ક કર્મચારીઓએ કરવું પડશે સારું વર્તન

આરબીઆઇએ તેના નિર્દેશમાં સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે બેન્ક અથવા નાણાકીય સેવાઓના કર્મચારીઓ ગ્રાહકો સાથે સારું વર્તન કરશે. બૅન્કના કર્મચારીઓ ગ્રાહકો સાથે સભ્યતા અને શિષ્ટાચાર સાથે વ્યવહાર કરશે. આ ઉપરાંત, બૅન્કના કર્મચારીઓ લિંગ, વય, જાતિ અને શારીરિક ક્ષમતાના આધારે ગ્રાહકો સામે ભેદભાવ કરી શકતા નથી.

એગ્રીમેન્ટ સરળતાથી સમજવા લાયક હોય

આરબીઆઇએ સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે બેંકોએ ખાતરી કરવી પડશે કે તેઓ તેમના ગ્રાહક સાથે બૅન્કિંગ સેવાઓથી સંબંધિત તમામ કોન્ટ્રાકટ અથવા એગ્રીમેન્ટ ટ્રાન્સપોર્ટર બનાવશે. તે એવા હોવા જોઈએ કે ગ્રાહક તેને સરળતાથી સમજી શકે. આરબીઆઈના નિયમો અનુસાર ગ્રાહકની સંમતિ વિના કરવામાં આવેલ કરાર અમાન્ય રહેશે.

ગ્રાહકને ગોપનીયતાનો અધિકાર

રિઝર્વ બેન્કએ ગ્રાહકને આ અધિકાર આપ્યો છે કે તેમની અંગત માહિતીને તેમની સંમતિ પ્રાપ્ત ન થાય ત્યાં સુધી જાહેર કરી શકાશે નહીં. આ સિવાય, તે કાયદેસરરૂપે જરૂરી હોય તો જ આ કરી શકાય છે. આ ઉપરાંત, બેંકો ગ્રાહકની વ્યક્તિગત માહિતી જાહેર કરી શકશે નહીં.

ફરિયાદ માટે ત્વરિત ઉકેલ

આરબીઆઈએ ગ્રાહકને અધિકાર આપ્યો છે કે તે તેને વેચવામાં આવતા કોઈપણ ઉત્પાદનો અથવા સેવાઓ માટે તેને જારી કરનારને જવાબદાર ઠેરવી શકાય છે. આવી સ્થિતિમાં, ગ્રાહકની ફરિયાદ તાત્કાલિક લેવામાં આવે છે. માત્ર એટલું જ નહીં, તે સમયે તેનો સમય નિકાલ કરવો જોઈએ.

ગ્રાહકને બિનજરૂરી ઉત્પાદનો વેચવા જોઈએ નહીં

આરબીઆઈના નિયમો અનુસાર, ગ્રાહકની નાણાકીય સ્થિતિ અને અન્ય માહિતી ધ્યાનમાં રાખીને જ બેંક પ્રોડક્ટ ઑફર કરી શકે છે. બેંકે તે ખાતરી કરવાની રહેશે કે ગ્રાહકને આપવામાં આવેલ પ્રોડક્ટ તેની જરૂરિયાતો અનુસાર યોગ્ય હોય. જો બેંક આમ ન કરે, તો તેને જવાબદાર ગણાવી શકાય છે.