રેગિંગથી MBBSના છાત્રની કિડની ડેમેજ, 7 વિદ્યાર્થીઓ થયા સસ્પેન્ડ, જાણો ભારતમાં શું છે એંટી રેગિંગ કાયદો?

Anti Ragging Act in India: રાજસ્થાનના જયપુરમાં મેડિકલ કોલેજના MBBS સ્ટુડન્ટને રેગિંગને કારણે કિડનીમાં ઈન્ફેક્શન થયું હતું, જેના કારણે તેને હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવો પડ્યો હતો અને 4 વખત ડાયાલિસિસ કરાવવું પડ્યું હતું. આ કિસ્સામાં, મેડિકલ કોલેજ એન્ટી રેગિંગ કમિટીએ તપાસમાં રેગિંગની પુષ્ટિ કર્યા બાદ કોલેજમાંથી બીજા વર્ષના 7 વિદ્યાર્થીઓને સસ્પેન્ડ કર્યા હતા.

આ સિવાય મેડિકલ કોલેજના પ્રિન્સિપાલે 7 વિદ્યાર્થીઓ વિરુદ્ધ કેસ દાખલ કર્યો છે. રેગિંગ એક એવો શબ્દ છે જે ઘણા વિદ્યાર્થીઓના જીવનને ગળી ગયો છે. વાસ્તવમાં, તમામ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને શાળાઓમાં તેના પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે.

પરંતુ તેમ છતાં કેટલાક સિનિયર વિદ્યાર્થીઓ કોલેજ કે શાળામાં પ્રવેશ લેતા નવા વિદ્યાર્થીઓને પોતાનો પરિચય કરાવવાની આડમાં માનસિક ત્રાસ આપે છે અને હેરાન કરે છે. જેને લોકો રેગિંગ કહે છે. આને રોકવા માટે એન્ટી રેગિંગ કાયદો બનાવવામાં આવ્યો છે, ચાલો જાણીએ આ એન્ટી રેગિંગ કાયદો શું છે અને તેમાં દોષિત લોકોને શું સજા આપવામાં આવે છે.

રેગિંગ અંગેનો કાયદો

ઉચ્ચ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ, ખાસ કરીને એન્જિનિયરિંગ અને મેડિકલ કોલેજોમાં રેગિંગને કારણે વધી રહેલી ઘટનાઓમાંથી બોધપાઠ લઈને, યુજીસી (યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ કમિશન) એ ઘણા વર્ષોથી રેગિંગ સામે ઘણા કડક નિયમો બનાવ્યા છે. વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓને જાણ કરવી જરૂરી છે.

આ રીતે થઈ રેગિંગની શરૂઆત

એવું કહેવાય છે કે 7મી અને 8મી સદીમાં ગ્રીસમાં રમતગમત સમુદાયમાં ખેલાડીઓમાં રમતની ભાવનાને મજબૂત કરવાના ઉદ્દેશ્યથી શરૂ કરવામાં આવી હતી. ત્યારપછી સૈન્ય અધિકારીઓએ તેને પોતાનો હિસ્સો બનાવી લીધો અને પછી ધીમે-ધીમે વિદ્યાર્થીઓએ શાળા-કોલેજોમાં પણ રેગિંગ શરૂ કર્યું.

આને રેગિંગ ગણવામાં આવે છે

• જો તમે સંસ્થા કે હોસ્ટેલમાં કોઈપણ વિદ્યાર્થીને તેના દેખાવ કે ડ્રેસિંગના આધારે કોમેન્ટ કરો છો.
• વિદ્યાર્થીઓને વિચિત્ર નામોથી બોલાવવા
• પ્રદેશ, ભાષા કે જાતિના આધારે અપશબ્દોનો ઉપયોગ કરવો અને આ અપશબ્દોને લોકપ્રિય બનાવવો તે પણ રેગિંગની શ્રેણીમાં આવે છે.
• વિદ્યાર્થીઓને તેમની નાણાકીય પૃષ્ઠભૂમિને કારણે શરમજનક અને અપમાનિત કરવા
• વિચિત્ર નિયમો હેઠળ વિદ્યાર્થીઓને હેરાન કરવા અથવા અપમાનજનક કાર્યો કરવા અને તેમને પૂર્ણ કરવા માટે દબાણ કરવું એ પણ રેગિંગની શ્રેણીમાં આવે છે.
• શારીરિક હિંસા, વાળ કાપવા, મુર્ગા બનાવવા, અન્ય કોઈ રીતે ટોર્ચર કરવું એ પણ રેગિંગ છે.
• અશ્લીલ હરકતો કરવી, ખાસ કરીને મહિલા વિદ્યાર્થીઓ પ્રત્યે.
• એકંદરે, કોઈપણ કૃત્ય જે વિદ્યાર્થીઓના ગૌરવને ઠેસ પહોંચાડે છે તે રેગિંગની શ્રેણીમાં આવે છે.

દોષિતોને શું સજા મળે છે?

યુજીસીની માર્ગદર્શિકા મુજબ, જો કોલેજ રેગિંગની ફરિયાદ કરનારા વિદ્યાર્થીઓને મદદ ન કરે તો પીડિતોએ યુજીસીનો સંપર્ક કરવો જોઈએ અને તેમને ત્યાંથી ચોક્કસપણે મદદ મળશે. રેગિંગ રેગ્યુલેશન એક્ટ હેઠળ ગુનેગારો સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. રેગિંગ વિરોધી કાયદાની વાત કરીએ તો હવે કોઈપણ કોલેજમાં રેગિંગ એ મોટો ગુનો છે. જેમાં સજા માટેની ઘણી જોગવાઈઓ છે. જેમ કે..

• જો સ્ટુડન્ટ્સ રેગિંગમાં દોષિત ઠરશે તો તેમને સજા કરવામાં આવશે એટલું જ નહીં, આ ઉપરાંત સંલગ્ન કોલેજ સામે પણ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે અને તેમના પર નાણાકીય દંડ પણ લગાવવામાં આવશે.
• જો દોષી સાબિત થશે તો તેને ક્લાસમાંથી સસ્પેન્ડ કરવામાં આવી શકે છે.
• પ્રવેશ રદ અથવા સ્થગિત પણ થઈ શકે છે.
• કોઈપણ રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધામાં ભાગ લેતા અટકાવી શકાય છે.
• અન્ય સંસ્થાઓમાં પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ.
• પરીક્ષાનું પરિણામ રોકી શકાય છે.

યુજીસી ઉપરાંત, વિવિધ રાજ્ય સરકારોએ પણ રેગિંગને લગતા કાયદા બનાવ્યા છે, જે સંબંધિત રાજ્યો હોવાને કારણે, આ કાયદાઓ પણ એકસાથે લાગુ કરવામાં આવશે, જેમ કે ત્રિપુરા સરકારને ચાર વર્ષ માટે, મહારાષ્ટ્રને બે વર્ષ માટે, ઉત્તર પ્રદેશમાં બે વર્ષ માટે, છત્તીસગઢમાં પાંચ વર્ષ સુધી કેદ સાથે તમામ રાજ્યોએ નાણાકીય દંડની જોગવાઈ પણ કરી છે.

2009માં રેગિંગ વિરોધી કાયદો કેવી રીતે મજબૂત બન્યો?

પરંતુ 2009માં ધર્મશાળાની રાજેન્દ્ર પ્રસાદ મેડિકલ કોલેજમાં રેગિંગ અને ઉત્પીડનનો ભોગ બનેલા વિદ્યાર્થી અમન કાચરુના મૃત્યુ બાદ સુપ્રીમ કોર્ટે પોતે સંજ્ઞાન લીધું હતું અને રેગિંગ સામે કાયદો બનાવવા માટે એક સમિતિની રચના કરી હતી અને આના કડક નિયમો અને પરિભાષાઓ બનાવવા પર ભાર મૂક્યો.

English summary

Ragging in Dungarpur Medical College: Know the details about anti ragging act in India.