Vijay Divas: 85 દિવસ ચાલ્યુ હતુ કારગિલ યુદ્ધ, દેશની રક્ષા માટે 500થી વધુ જવાન થયા હતા શહીદ

1999માં કારગિલ યુદ્ધમાં પાકિસ્તાન પર ભારતની ઐતિહાસિક જીતની યાદમાં દર વર્ષે 26 જુલાઈના રોજ કારગિલ વિજય દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. યુદ્ધ દરમિયાન, ભારતીય સેનાએ ઓપરેશન વિજયના ભાગ રૂપે નિયંત્રણ રેખા (એલઓસી) ની ભારતીય બાજુ પર ગેરકાયદેસર રીતે ટાઈગર હિલ અને અન્ય ચોકીઓ પર કબજો જમાવનારા પાકિસ્તાની ઘૂસણખોરોને સફળતાપૂર્વક બહાર કાઢ્યા હતા.

લદ્દાખના કારગીલમાં આ સશસ્ત્ર સંઘર્ષ 85 દિવસ સુધી ચાલ્યો અને દેશના 500 થી વધુ સૈનિકોએ બલિદાન આપ્યું. ત્યારથી આજ સુધી દર વર્ષે આ ઐતિહાસિક દિવસ તે ભારતીય જવાનોને શ્રદ્ધાંજલિ આપવા માટે ઉજવવામાં આવે છે.

યુદ્ધ 8 મે થી 26 જુલાઈ 1999 સુધી ચાલ્યું હતું જ્યારે ભારતે ઓપરેશન વિજય સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યું હતું. આ વર્ષે 2023માં, ભારત કારગિલ વિજય દિવસની 24મી વર્ષગાંઠની ઉજવણી કરી રહ્યું છે.

કારગિલનું આ યુદ્ધ 18 હજાર ફૂટની ઉંચાઈ પર લગભગ બે મહિના સુધી ચાલ્યું, જેમાં દેશને 527 બહાદુર જવાનોની શહાદત ચૂકવવી પડી. આ યુદ્ધમાં 1300 થી વધુ સૈનિકો ઘાયલ થયા હતા. આ યુદ્ધમાં પાકિસ્તાનના લગભગ 1000 થી 1200 સૈનિકો શહીદ થયા હતા. કારગિલ યુદ્ધમાં ભારતીય સેનાએ જે રીતે અદમ્ય હિંમત સાથે દુશ્મનને ભગાડ્યા તેના પર દરેક દેશવાસીને ગર્વ છે.

યુદ્ધ દરમિયાન પોતાના જીવનનું બલિદાન આપનાર સૈનિકો સાથે કોઈ પણ વસ્તુની તુલના કરી શકાય નહીં. પરંતુ કેટલાક સૈનિકોએ અદમ્ય હિંમત અને બહાદુરી બતાવી. તેમની હિંમત અને જીવન સંઘર્ષથી પ્રેરિત થઈને સરકારે તેમને પરમ વીર ચક્ર અને મહાવીર ચક્રથી નવાજ્યા હતા.

કેપ્ટન વિક્રમ બત્રા - જમ્મુ અને કાશ્મીર રાઈફલ્સના કેપ્ટન વિક્રમ બત્રા એવા બહાદુરોમાંના એક છે જેમણે ભીષણ લડાઈઓ પછી એક પછી એક અનેક વ્યૂહાત્મક શિખરો જીતી લીધા. એકલા હાથે અનેક શિખરો જીતનાર આ બહાદુર માણસે ઘણા દુશ્મનોને મારી નાખ્યા. સામેથી થયેલા ભીષણ ગોળીબારમાં ઘાયલ થવા છતાં, તે તેની ડેલ્ટા ટુકડી સાથે પીક નં. 4875 પર હુમલો કર્યો.

એક ઘાયલ સાથી અધિકારીને યુદ્ધભૂમિમાંથી બહાર કાઢવાના પ્રયાસમાં, મા ભારતીની આ પ્રિયે 7 જુલાઈના રોજ વીરગતિ પ્રાપ્ત કરી. અમર શહીદ કેપ્ટન વિક્રમ બત્રાને તેમની અદમ્ય હિંમત અને બલિદાન માટે મરણોત્તર ભારતના સર્વોચ્ચ સૈન્ય પુરસ્કાર 'પરમ વીર ચક્ર'થી નવાજવામાં આવ્યા હતા.

કેપ્ટન અનુજ નાયર - 17 જાટ રેજિમેન્ટના બહાદુર કેપ્ટન અનુજ નાયરે ટાઈગર હિલ્સ સેક્ટરમાં એક મહત્વપૂર્ણ શિખર 'વન પિમ્પલ'ની લડાઈમાં તેના 6 સાથીઓના બલિદાન પછી પણ મોરચો સંભાળવાનું ચાલુ રાખ્યું.

ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા પછી પણ, તેમણે એકલા હાથે દુશ્મનો સામે લડ્યા જ્યાં સુધી વધારાના સૈનિકો આવ્યા, જેના પરિણામે ભારતીય સેના આ વ્યૂહાત્મક શિખરને પણ ફરીથી કબજે કરવામાં સફળ રહી. આ બહાદુરી માટે, કેપ્ટન અનુજને મરણોત્તર ભારતના બીજા સર્વોચ્ચ સૈન્ય સન્માન 'મહાવીર ચક્ર'થી નવાજવામાં આવ્યા હતા.

મેજર પદ્મપાણી આચાર્ય - રાજપુતાના રાઈફલ્સના મેજર પદ્મપાણી આચાર્યે પણ કારગીલમાં દુશ્મનો સામે લડતા પોતાના પ્રાણનું બલિદાન આપ્યું હતું. દ્રાસ સેક્ટરના આ યુદ્ધમાં તેના ભાઈઓ પણ સામેલ હતા. આ બહાદુરી માટે તેમને 'મહાવીર ચક્ર' પણ એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા.

લેફ્ટનન્ટ મનોજ પાંડે - ગોરખા રાઈફલ્સના લેફ્ટનન્ટ મનોજ પાંડેની બહાદુરીની ગાથા આજે પણ બટાલિક સેક્ટરના 'જુબર ટોપ' પર લખાયેલી છે. 'કાલી માતા કી જય'ના નારા સાથે તેમણે દુર્ગમ પહાડી વિસ્તારમાં પોતાની ગોરખા પલટન લઈને દુશ્મનોના છક્કા મુક્ત કર્યા. મનોજ પાંડેએ અત્યંત મુશ્કેલ પ્રદેશમાં લડતા લડતા દુશ્મનના ઘણા બંકરોને નષ્ટ કર્યા હતા.

ગંભીર રીતે ઘાયલ હોવા છતાં મનોજ છેલ્લી ઘડી સુધી લડતો રહ્યો. ભારતીય સૈન્યની 'સાથીને પાછળ ન છોડવાની પરંપરા'ને મૃત્યુ સુધી અનુસરનાર મનોજ પાંડેને તેમની બહાદુરી અને બલિદાન માટે મરણોત્તર 'પરમવીર ચક્ર' એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.

કેપ્ટન સૌરભ કાલિયા - ભારતીય વાયુસેના પણ આ યુદ્ધમાં બહાદુરી બતાવવામાં પાછળ રહી ન હતી, તોલોલિંગની દુર્ગમ પહાડીઓમાં છુપાયેલા ઘૂસણખોરો પર હુમલો કરતી વખતે, આ યુદ્ધમાં વાયુસેનાના ઘણા બહાદુર અધિકારીઓ અને અન્ય રેન્કના જવાનો પણ દુશ્મનો સામે લડતા શહીદ થયા હતા.

કેપ્ટન સૌરભ કાલિયા અને તેની પેટ્રોલિંગ પાર્ટી બલિદાન આપનારા સૌ પ્રથમ હતા. કેપ્ટન કાલિયાએ પાકિસ્તાની સેનાના અકલ્પનીય ત્રાસ પછી પણ દુશ્મનોને કોઈ માહિતી આપી ન હતી.

સ્ક્વોડ્રન લીડર અજય આહુજા અને ફ્લાઇટ લેફ્ટનન્ટ નચિકેતા - સ્ક્વોડ્રન લીડર અજય આહુજાનું એરક્રાફ્ટ પણ દુશ્મનોના ગોળીબારમાં આવી ગયું હતું. દુશ્મનોના ગોળીબારમાં અજયનું ફાઈટર પ્લેન નાશ પામ્યું હતું, તેમ છતાં તેણે હાર ન માની અને પેરાશૂટમાંથી ઉતરતી વખતે પણ દુશ્મનો પર ગોળીબાર ચાલુ રાખ્યો અને લડતા લડતા બલિદાન આપવામાં આવ્યું.

એ જ રીતે ફ્લાઈટ લેફ્ટનન્ટ નચિકેતાને આ યુદ્ધમાં પાકિસ્તાને યુદ્ધ કેદી બનાવ્યા હતા. શૌર્ય અને બલિદાનની આ યાદી અહીં સમાપ્ત થતી નથી. ઓપરેશન વિજયમાં ભારતીય સેનાના વિવિધ રેન્કના લગભગ 30,000 અધિકારીઓ અને જવાનોએ ભાગ લીધો હતો.

ઓપરેશન વ્હાઇટ સી અથવા સફેદ સાગર પણ કારગિલ યુદ્ધ દરમિયાન શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. ઓપરેશન દરમિયાન, ભારતીય વાયુસેનાએ પાકિસ્તાની સેનાના ગેરકાયદે સૈનિકોને બહાર કાઢવા માટે ભારતીય સેનાની મદદ કરી હતી.

ભારતીય સેના, વાયુસેના અને નૌકાદળના સંયુક્ત પ્રયાસોથી પાકિસ્તાન પર દબાણ આવ્યું અને લાંબી લડાઈ પછી કારગિલ યુદ્ધ આખરે 26 જુલાઈ 1999ના રોજ સમાપ્ત થયું. ભારતીય સૈનિકોએ પાકિસ્તાની ઘૂસણખોરોને તેમના કબજા હેઠળના સ્થાનો પરથી હટાવ્યા હતા. જેના કારણે કારગિલ વિજય દિવસ એક નોંધપાત્ર દિવસ બની ગયો.

કોઈ યુદ્ધ શસ્ત્રોના બળ પર નથી લડવામાં આવતું, યુદ્ધ હિંમત, બલિદાન, દેશભક્તિ અને ફરજની ભાવનાથી લડવામાં આવે છે અને આ ભાવનાઓથી ભરેલા ભારતમાં યુવાનોની કોઈ કમી નથી. માતૃભૂમિ માટે સર્વસ્વ બલિદાન આપનાર અમર શહીદો ભલે આજે આપણી વચ્ચે નથી, પણ તેમની યાદો આપણા હૃદયમાં કાયમ માટે સમાયેલી છે.

English summary

Vijay Divas: Kargil war lasted for 85 days, Know About this