ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાનમાં પાકિસ્તાનના વિરૂદ્ધમાં કેમ વધી રહ્યો છે ગુસ્સો?

પાકિસ્તાનના ગેરકાયદેસર કબજા હેઠળના ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાનમાં લોકો ફરીથી પાકિસ્તાન સરકાર અને સેના વિરુદ્ધ રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા છે. કારગિલના દરવાજા ખોલીને તેને ભારત સાથે જોડવાની વાત થઈ રહી છે. આ વખતે ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાનના વિરોધ કરી રહેલા નાગરિકોએ તેમના વિસ્તારને ભારતમાં સામેલ કરવાના નારા લગાવ્યા છે. તેમના નારા છે કે આર પાર જોડ દો, કાશ્મીરના દરવાજા ખોલો. દેખાવકારોનું કહેવું છે કે ઈસ્લામાબાદની સરકાર અમારા નિર્ણયો લેશે નહીં અને અમે તેને મંજૂરી આપીશું નહીં. ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાન વિશે અહીંના લોકો નક્કી કરશે.

વિવાદનું કારણ શું છે?

પાકિસ્તાની સેના અને સરકાર સામે વિરોધ કરી રહેલા લોકોનો આરોપ છે કે 1947થી પાકિસ્તાન સરકાર તેમના લોકો પર અત્યાચાર કરી રહી છે. અહીં સેનાએ તેમની જમીનો પર ગેરકાયદે કબજો જમાવ્યો છે. ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાનમાં, 1974માં એક કાયદો નાબૂદ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં પાકિસ્તાનના દરેક નાગરિકને અહીં જમીન ખરીદવાનો અધિકાર આપવામાં આવ્યો હતો. આ સાથે ગેરકાયદેસર ટેક્સ, વધતી મોંઘવારી અને ઘટતી રોજગારી સામે પણ લોકો સરકાર સામે વિરોધ પ્રદર્શન કરી રહ્યા છે.

ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાનમાં, ખાલસા સરકાર ટેક્સ લાદવામાં આવ્યો છે, જેનો અર્થ એ છે કે ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાનમાં કોઈપણ બંજર જમીન પાકિસ્તાની સુરક્ષા દળો માટે કેમ્પ સ્થાપવા માટે આપમેળે ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાન સરકારને આપવામાં આવશે. તે જ સમયે, પાકિસ્તાન સરકાર દ્વારા દૈનિક ઉપયોગની 135 થી વધુ વસ્તુઓ પર ભારે ટેક્સ લાદવામાં આવ્યો છે. અહીંના સ્થાનિક લોકો પોતાની જમીન બચાવવા માટે ખુલ્લેઆમ પાકિસ્તાનનો વિરોધ કરી રહ્યા છે. જેનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર દરરોજ વાયરલ થઈ રહ્યો છે.

ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાનના સંગઠનોને ભારત પાસેથી અપેક્ષાઓ

પાકિસ્તાન વિરૂદ્ધ ત્યાંના અનેક સંગઠનોએ સતત ભારતને મદદની અપીલ કરી છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, સ્થાનિક લોકોએ પાકિસ્તાન સરકારને ચેતવણી આપી હતી કે તેઓ આ વખતે લાહોર કે ઈસ્લામાબાદ તરફ ન જાય. તેઓ લદ્દાખ અને કારગીલ (ભારત બાજુએ) તરફ આગળ વધશે. તેમાં ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાનની અવામી એક્શન કમિટી, અંજુમન-એ-ઇમામિયા, અહલ-એ-સુન્નત વાલ જમાત, મજલિસ-એ-વહદત-ઉલ-મુસ્લિમીન, સિવિલ સોસાયટી અને જમાત-એ-ઇસ્લામી જેવી પાર્ટીઓનો સમાવેશ થાય છે.

રાષ્ટ્રીય સમાનતા પાર્ટી જમ્મુ કાશ્મીર ગિલગિટ બાલ્ટિસ્તાન અને લદ્દાખ (NEP JKGBL) ના પ્રમુખે ટ્વીટ કર્યું હતું કે ગિલગિટ બાલ્ટિસ્તાનના લોકોએ ગેરકાયદે જમીન પર કબજો, સબસિડી કાપ, વધારાના મુદ્દાઓ પર સતત 8મા દિવસે સ્કર્દુમાં પાકિસ્તાન સામે વિરોધ કર્યો હતો. વીજળીના ભાવમાં વિરોધ કર્યો. પાકિસ્તાન દ્વારા કાળા કાયદા અને અન્યાયી કર લાદવામાં આવ્યા છે. પાકિસ્તાન સરકાર અને મીડિયાએ આંખ અને કાન બંધ કરી લીધા છે.

પાકિસ્તાનમાં ખુની સંઘર્ષ જારી

પાકિસ્તાની સેનાએ પણ વિરોધ કરી રહેલી ભીડ પર ગોળીબાર કર્યો છે પરંતુ માર્યા ગયેલા લોકોની સંખ્યા જાહેર કરી નથી. માર્ચ 2022 માં, પાકિસ્તાનના કબજા હેઠળના શહેર મુઝફ્ફરાબાદમાં સ્વતંત્રતા તરફી રેલી દરમિયાન પોલીસે ભીડ પર લાઠીચાર્જ કર્યો, જેમાં બે લોકોના મોત થયા અને 80 થી વધુ ઘાયલ થયા. ત્યારે પણ મામલો દબાવી દેવામાં આવ્યો હતો.

ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાન પર ભારતનું વલણ

ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાન અંગે ભારતનું વલણ સ્પષ્ટ છે. કેન્દ્રીય ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહે સંસદમાં સત્તાવાર નિવેદન આપ્યું છે કે ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાન સહિત સમગ્ર જમ્મુ અને કાશ્મીર ભારતનો ભાગ છે. બીજી તરફ, જ્યારે પણ પાકિસ્તાને ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાન સહિત PoKને પાકિસ્તાનમાં ભેળવી દેવાની હિલચાલ કરી ત્યારે ભારતે સખત વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. 11 માર્ચ 2020 ના રોજ, ભારત સરકારે સંસદમાં કહ્યું હતું કે જમ્મુ, કાશ્મીર અને લદ્દાખના સમગ્ર કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો ભારતનો અભિન્ન અંગ છે, છે અને રહેશે. બીજી બાજુ, 27 ઓક્ટોબર, 2022 ના રોજ, સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહે પણ ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાન વિશે કહ્યું હતું કે તે હંમેશા ભારતની સત્તાવાર રેખા રહી છે. હવે ભારતે 'ઉત્તર તરફ ચાલવાનું' શરૂ કર્યું છે અને યાત્રા ત્યારે જ પૂરી થશે જ્યારે આપણે પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર, ગિલગિટ અને બાલ્ટિસ્તાનના બાકીના ભાગોમાં પહોંચીશું.

મે 2020માં પણ વિદેશ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કહ્યું હતું કે ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાન ભારતનો અભિન્ન અંગ હોવાથી પાકિસ્તાને તેને તાત્કાલિક ખાલી કરી દેવું જોઈએ. અહીં તેમનો કબજો ગેરકાયદેસર છે. ત્યારબાદ ભારતીય વિદેશ મંત્રાલય તરફથી કહેવામાં આવ્યું કે અમે પાકિસ્તાનના એક વરિષ્ઠ રાજદ્વારીને બોલાવ્યા છે અને તેમને અમારી વાત જણાવી છે. બીજી તરફ, 1 નવેમ્બર, 2020 ના રોજ, તત્કાલિન પાકિસ્તાની પીએમ ઇમરાન ખાને આ વિસ્તારને 'પ્રોવિઝનલ પ્રોવિન્સિયલ સ્ટેટસ' આપવાની જાહેરાત કરી હતી, પરંતુ તે પણ વાવાઝોડું નીકળ્યું. જેના પર તત્કાલીન વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા અનુરાગ શ્રીવાસ્તવે કહ્યું હતું કે પાકિસ્તાનનું આ પગલું 'ગેરકાયદે કબજો છુપાવવા' છે, પરંતુ તેને 'છુપાવી' શકાય નહીં. અમે પાકિસ્તાનને તેના ગેરકાયદે કબજા હેઠળના તમામ વિસ્તારોને તાત્કાલિક ખાલી કરવા માટે આહ્વાન કરીએ છીએ. તે જ સમયે, ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાનમાં થઈ રહેલા પ્રદર્શનો પર ભારત સરકારના વિદેશ મંત્રાલય તરફથી કોઈ નિવેદન આવ્યું નથી.

ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાન પર UN, OIC, ચીન બધા મૌન

ઉલ્લેખનીય છે કે ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાનમાં પાકિસ્તાની સેના દ્વારા સ્થાનિક લોકોનું ક્રૂરતાથી દમન કરવામાં આવી રહ્યું છે. ત્યાંના લોકો પાકિસ્તાની સેના સાથે લડી રહ્યા છે, તેથી ઇસ્લામિક દેશોની સૌથી મોટી સંસ્થા યુનાઇટેડ નેશન્સ (UNO) અને અમેરિકા અને યુરોપના તમામ દેશોએ હજુ સુધી આ મામલે પ્રતિક્રિયા આપી નથી. બધા ચૂપચાપ બેઠા છે.

English summary

Why is anger growing against Pakistan in Gilgit-Baltistan?