રાત્રે મહિલાઓની ધરપકડ કરી શકાય? જાણો શું કહે છે કાયદા?

ભારતમાં મહિલાઓની સુરક્ષા માટે ઘણા કાયદા અમલમાં છે. આ કાયદાઓમાં એક મહત્વપૂર્ણ કાયદો રાત્રિ દરમિયાન (સૂર્યાસ્ત પછી અને સૂર્યોદય પહેલા) મહિલાઓની ધરપકડ ન કરવાનો છે.

આ નિયમ ભારતીય ફોજદારી કાર્યવાહી સંહિતા (CrPC)ની કલમ 46(4) હેઠળ સામેલ છે. આ જોગવાઈ મહિલાઓની સુરક્ષા અને ગૌરવ જાળવી રાખવા માટે રાખવામાં આવી છે.

મદ્રાસ હાઈકોર્ટે હાલના એક ચુકાદામાં આ બાબકે ઘણા દિશા નિર્દેશ આપ્યા છે. આ ચુકાદા અનુસાર, રાત્રે મહિલાઓની ધરપકડ પર પ્રતિબંધ એ નિયામક માર્ગદર્શિકા છે, ફરજિયાત શરત નહીં. કોર્ટે જણાવ્યું કે જો કોઈ મહિલાની ધરપકડ સૂર્યાસ્ત પછી થાય છે તો તે ગેરકાયદેસર ગણાશે નહીં, પરંતુ પોલીસે તેનું યોગ્ય કારણ આપવું પડશે.

કોર્ટ અનુસાર, ગુનો બને અને ધરપકડ અનિવાર્ય હોય તો પોલીસ અધિકારીઓ મેજિસ્ટ્રેટની મંજૂરી લઈ શકે છે. જો મેજિસ્ટ્રેટ ઉપલબ્ધ ન હોય તો પણ તાકીદની પરિસ્થિતિઓમાં ધરપકડ કરી શકાય.

CrPC કલમ 46(4)
CrPC કલમ 46(4) મુજબ, મહિલાની ધરપકડ માત્ર દિવસ દરમિયાન જ થઈ શકે, રાત્રે નહીં. જો તાકીદની પરિસ્થિતિ હોય તો મહિલા પોલીસ અધિકારી દ્વારા સ્થાનિક મેજિસ્ટ્રેટની પૂર્વ મંજૂરી લેવી ફરજિયાત છે. આ નિયમનો ઉદ્દેશ્ય મહિલાઓના હક્કો અને તેમની સુરક્ષાને સુરક્ષિત કરવો છે.

સુપ્રીમ કોર્ટ શું કહે છે?
મહિલાઓની ધરપકડના મામલે સુપ્રીમ કોર્ટનું સ્ટેન્ડ પણ સામે છે. 2014માં જ્યારે બોમ્બે હાઈકોર્ટની નાગપુર બેંચે એવો આદેશ આપ્યો હતો કે મહિલાની ધરપકડ સમયે મહિલા કોન્સ્ટેબલ હાજર હોવી જોઈએ અને ધરપકડ સૂર્યાસ્ત પછી અને સૂર્યોદય પહેલાં ન થવી જોઈએ, ત્યારે સુપ્રીમ કોર્ટે ટિપ્પણી કરી હતી કે કેટલીકવાર સંજોગો એવા હોય છે કે આ આદેશનું કડકપણે પાલન કરવું મુશ્કેલ બની શકે છે.

કોર્ટે કહ્યું કે આવા મામલામાં પોલીસને પોતાની વિવેકબુદ્ધિનો ઉપયોગ કરવાની સ્વતંત્રતા આપી શકાય, પરંતુ એમ પણ કહ્યું કે ધરપકડ કરતી વખતે મહિલાઓની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખવી જોઈએ.

English summary

Can Women Be Arrested at Night? Know What the Law Says