Healthy Lungs Tips: આ રીતે ફેફસા રહેશે સ્વસ્થ, બીડી-સિગરેટ પીતા લોકો ખાસ વાંચે

Published: Tuesday, February 27, 2024, 17:45 [IST]

Healthy Lungs Tips: કોરોના મહામારી બાદ ઘણા લોકોને વિવિધ સમસ્યાઓ જોવા મળી રહી છે. કોરોના સંક્રમણના કારણે લોકોના ફેફસા સંબંધિત સમસ્યા જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને ગંભીર કોરોના સંક્રમણ થયું હોય, તેમને ફેફસા સંબંધિત સમસ્યા વધુ જોવા મળી રહી છે.

જે લોકોને ફાઈબ્રોસિસ હોય અથવા જેમને સામાન્ય રીતે ઓક્સિજનનું પ્રમાણ ઓછું હોય, તેમને ફેફસાં સંબંધિત સમસ્યાઓ થવાની શક્યતા વધુ હોય છે. આવી સ્થિતિમાં જો તમે બીડી-સિગરેટ પીતા હોય તો તમારે આ અહેવાલ ખાસ વાંચવો જરૂરી છે.

શ્વાસની તકલીફ જીવન માટે જોખમી નથી - તાજેતરના મહિનાઓમાં નોંધાયેલા અચાનક મૃત્યુના કિસ્સામાં, શ્વસન કારણો સીધા જવાબદાર નથી. મોટાભાગના કેસ કાર્ડિયાક અરેસ્ટને કારણે થાય છે. જો આપણે ઓલ ઈન્ડિયા ઈન્સ્ટીટ્યુટ ઓફ મેડિકલ સાયન્સના તાજેતરના સંશોધન પર નજર કરીએ, તો અચાનક મૃત્યુ પાછળ આપવામાં આવેલા શ્વસન સંબંધી કારણો, મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં, દર્દીને શ્વસન સમસ્યાઓ સાથે પહેલાથી અસ્તિત્વમાં રહેલી ગંભીર બીમારી હતી.

ઓક્સિજનના સ્તરમાં અપેક્ષિત સુધારો - કોવિડ-19થી સંક્રમિત લોકોમાંથી 90 ટકા સ્વસ્થ થયા છે. સંક્રમિત લોકોમાં, લગભગ 10 ટકા એવા હતા જેમના ઓક્સિજનનું સ્તર અપેક્ષા મુજબ સુધર્યું ન હતું અથવા ઓક્સિજનનું સ્તર ખૂબ ઓછું રહ્યું હતું. આ કારણે તેને અન્ય પ્રકારની સમસ્યાઓનો પણ સામનો કરવો પડ્યો હતો.

આવી સ્થિતિમાં જો પહેલા શ્વસન સંબંધી સમસ્યાઓ હોય, તો સંક્રમણને કારણે ફેફસાંને નુકસાન થવાની સંભાવના વધારે છે. CMC વેલ્લોરના એક નવા અભ્યાસ મુજબ, ભારતીયોમાં યુરોપિયનો કરતાં વધુ ફેફસાના ફાઇબ્રોસિસ છે. આની પાછળ આનુવંશિક કારણો જવાબદાર છે.

અસરગ્રસ્ત ફેફસાની ક્ષમતાના લક્ષણો - જો કોઈ વ્યક્તિ શ્વસન સંબંધી કોઈ બીમારીથી પીડિત હોય અથવા ફેફસાંની ક્ષમતા પર અસર થઈ હોય તો તેને ચાલવામાં તકલીફ થાય છે. આવી સ્થિતિમાં ઓક્સિજનનું સ્તર ઓછું રહે છે. વારંવાર ઉધરસની સમસ્યા પણ રહે છે. જો તમને એવું લાગે, તો તમારે ચોક્કસપણે કોઈ સારા ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.

શા માટે આ એક સમસ્યા છે? - શ્વસન સમસ્યાઓનું મુખ્ય કારણ એ છે કે, કોવિડને કારણે ફેફસાંની ક્ષમતા ઘટી ગઈ છે. બીજું કોઈ પ્રકારનું ઈન્ફેક્શન પણ આ માટે જવાબદાર હોઈ શકે છે. તેનાથી શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અથવા ઓક્સિજનની અછત જેવી સમસ્યાઓ પણ થઈ શકે છે. નોંધનીય છે કે, જો કોવિડ ન હોય તેવા લોકોને સમસ્યાનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે, તો તેની પાછળનું એકમાત્ર કારણ ચેપ હોઈ શકે છે.

હવે સ્વાઈન ફ્લૂથી બચવાની જરૂર છે

આજકાલ સ્વાઈન ફ્લૂના વધુ કેસો જોવા મળી રહ્યા છે. જે દર્દીઓની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે તેમાં 10માંથી છમાં સ્વાઈન ફ્લૂના લક્ષણો જોવા મળી રહ્યા છે.
સમગ્ર દેશમાં એવા ઘણા વિસ્તારો છે જ્યાં પ્રદૂષણની સમસ્યા યથાવત છે અને તેના કારણે ફેફસાને લગતી સમસ્યાઓ વધવાની આશંકા છે.
કોવિડ, સ્વાઈન ફ્લૂ અને ઈન્ફેક્શન એ ત્રણ મુખ્ય કારણો છે જેના કારણે સમસ્યા વધી છે, તેથી સાવચેત રહેવાની જરૂર છે.

નિવારણ માટે મહત્વપૂર્ણ ટિપ્સ

જો શ્વાસની સમસ્યા હોય તો ભીડવાળી જગ્યાએ જતા પહેલા માસ્ક પહેરવું જોઈએ.
ફેફસાંને સ્વસ્થ રાખવા માટે નિયમિત કસરત અને પ્રાણાયામ કરવા જરૂરી છે.
જો કોઈ વ્યક્તિ સંક્રમિત હોય તો તેની સામે માસ્ક વગર ન જવું જોઈએ.
સ્વચ્છતાનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ. જો નજીકમાં કોઈ ચેપ હોય તો વધારાની સાવચેતી રાખવી જોઈએ.
પ્રાણાયામ સૌથી વધુ ઉપયોગી છે
પ્રાણાયામ, એક કસરત જેમાં લાંબા અને ઊંડા શ્વાસ લેવાનો સમાવેશ થાય છે, કરવો જોઈએ.
અનુલોમ-વિલોમ, કપાલભાતિ વગેરેનો નિયમિત અભ્યાસ કરવો જોઈએ.
તમારા સૂવાના અને જાગવાના સમયનું નિયમન કરવું ખૂબ જ જરૂરી છે. હંમેશા ધ્યાનમાં રાખો કે સારી ઊંઘ ખૂબ જ જરૂરી છે.
પ્રોટીનના પૂરતા સેવનની સાથે સાથે સંતુલિત આહાર પર પણ ધ્યાન આપવું જોઈએ.
રસીકરણ યોગ્ય સમયે થવું જોઈએ.
મોસમી ફેરફારોને કારણે અસ્થમાથી પીડિત લોકોની સમસ્યાઓ વધે છે, તેઓએ થોડી સાવચેતી રાખવાની જરૂર છે.
આજકાલ બજારના ખાદ્યપદાર્થોને કારણે ગેસ્ટ્રોએન્ટેરિટિસ વધુ જોવા મળે છે. તેથી ખુલ્લા ખોરાક, લાંબા સમય સુધી રાખવામાં આવેલા કાપેલા ફળ વગેરેનું સેવન ટાળવું જોઈએ.