International Yoga Day 2023 : યોગાસનથી થઇ શકે છે નુકસાન, આવી સાત સ્થિતિમાં ન કરો યોગ

Published: Tuesday, June 20, 2023, 14:07 [IST]

International Yoga Day 2023: યોગ કરવાથી ઘણા લાભ થાય છે. લાંબા સમય સુધી યોગ કરનારા લોકોના શરીરની ઇમ્યુનિટી સામાન્ય લોકોથી વધુ હોય છે. આ ઉપરાંત યોગથી તમારા ફેફસા, લિવર અને પેટ જેવા અંગો માટે અતિ લાભદાયક છે, અને તેનાથી આ અંગોની કાર્યક્ષમતા પણ વધે છે.

આ ઉપરાંત જે લોકોને કબજિયાત અને પાઈલ્સ જેવા મેટાબોલિક રોગો હોય તેમના માટે યોગ ફાયદાકારક છે. આટલું જ નહીં, માનસિક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓથી પીડિત લોકો માટે યોગ કરવાના ઘણા ફાયદા છે.

આપણે આ બધા ફાયદાઓ વિશે જાણીએ છીએ, પરંતુ આજે આપણે તે પરિસ્થિતિઓ વિશે પણ જાણીશું, જ્યારે આપણે કોઈ નિષ્ણાત વિના યોગ કરવાનું ટાળવું જોઈએ. તેમજ કેટલાક યોગ મુદ્રાઓ વધુ નુકસાનકારક હોઈ શકે છે.

ક્યારે ન કરવો જોઈએ યોગ?

ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન - સગર્ભાવસ્થામાં સખત આસનનો અભ્યાસ ન કરવો જોઈએ. સગર્ભાવસ્થા દરમિયાન સરળ કોર-સ્ટ્રેન્થિંગ આસન્સ, સુપિન પોઝિશન, બેકબેન્ડ્સ, પેટને સંકુચિત કરતા પોઝ અથવા વધુ પડતી વળી જતી મુદ્રાઓ ટાળવી જોઈએ. આ દરમિયાન, ડૉક્ટર અને યોગ નિષ્ણાત સાથે બેસીને દરેક ત્રિમાસિક માટે વિવિધ પ્રકારના આસનોનો અભ્યાસ કરો.

હર્નીયા અને પેપ્ટીક અલ્સરના દર્દીઓએ યોગ ન કરવા - પેપ્ટીક અલ્સર અથવા હર્નીયાથી પીડિત લોકોએ ધીમી ગતિએ યોગ કરવો જોઈએ. પેટનું દબાણ અને વળી જતું હોય તેવા પોઝની પ્રેક્ટિસ કરવાનું ટાળો. કારણ કે, આ બંને મેડિકલ કંડીશન છે અને તેમાં થોડી ગરબડ તમને હોસ્પિટલ લઈ જઈ શકે છે.

ફ્રોઝન શોલ્ડર દરમિયાન - ખભામાં ઈજા કે દુઃખાવાના કિસ્સામાં ગોમુખાસન અથવા ડાઉનવર્ડ ડોગ જેવા ખભા ઓપનર કરવાનું ટાળો. તેના બદલે તમે રોટેટર કફ જેવા યોગ પોઝ કરી શકો છો, પરંતુ આ સ્થિતિમાં પણ તમારે સંતુલનનું ધ્યાન રાખવું પડશે અને આ માટે તમારે નિષ્ણાત સાથે વાત કરવી જોઈએ.

ગૃધ્રસીના દર્દ દરમિયાન યોગ - ગૃધ્રસી એ જ્ઞાનતંતુઓને લગતી સમસ્યા છે અથવા કહો કે ચેતા. તે પિરીફોર્મિસ સ્નાયુમાં સખતાઈને કારણે થાય છે. આવી સ્થિતિમાં, યોગના કેટલાક આસનો વિપરીત રીતે કામ કરી શકે છે, એટલે કે, તમારી પીડામાં વધારો કરી શકે છે. તેથી ફોરવર્ડ બેન્ડ્સ અથવા વધુ પડતા બેકબેન્ડ્સની પ્રેક્ટિસ કરશો નહીં. પશ્ચિમોત્તનાસન, હસ્તપદસન અથવા કુર્માસન જેવા આસનથી દૂર રહો.

હિપ, કાંડા અને પગની ઘૂંટીમાં દુઃખાવો - શરીરના કોઈપણ સાંધામાં તીવ્ર પીડાના કિસ્સામાં, આસનો ટાળો જે આક્રમક રીતે તે સાંધાને તાણ અથવા ખેંચી શકે. આવી સ્થિતિમાં, નિષ્ણાતોની સલાહથી જ યોગ કરવાનું શરૂ કરો, નહીં તો સ્થિતિ બગડી શકે છે. જોકે, તમે થોડી હળવી મુદ્રાઓ અજમાવી શકો છો.

લોઅર બેક પેઇન દરમિયાન યોગ ન કરવા - પીઠના નીચેના ભાગમાં દુઃખાવો ક્યારેક ગંભીર હોઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં કેટલાક યોગ કરવાનું ટાળો. ખાસ કરીને જેમાં તમારે આગળ અને પાછળની તરફ વાળવું પડશે અને પીઠના નીચેના ભાગ પર દબાણ કરવું પડશે. આવી સ્થિતિમાં ચક્રાસન, ઉસ્ત્રાસન, પશ્ચિમોત્તનાસન જેવા આસન તેમજ કરોડરજ્જુમાં અતિશય ગતિશીલતાની જરૂર હોય તેવા આસનો કરવાનું ટાળો.

કોઈપણ સર્જરી બાદ યોગ ન કરવા - જો કોઈ વ્યક્તિની સર્જરી થઈ હોય અથવા કોઈ અકસ્માતનો ભોગ બન્યો હોય, તો તેણે ઓછામાં ઓછા ત્રણ મહિના સુધી યોગ કરવાનું ટાળવું જોઈએ. આમાં યોગાભ્યાસ શરૂ કરતા પહેલા નિષ્ણાતની સલાહ લો, જેથી તમે સમજી શકો કે, તમારે કયો યોગ કરવાનો છે અને કયા યોગાસનોને ટાળવા જોઈએ.

Published On June 20, 2023