શાળામાં ભગવદ ગીતા ભણાવવા અંગે ગુજરાત હાઈકોર્ટે આપ્યો ચુકાદો, કહી આ વાત

Gujarat High Court: ગુજરાત હાઈકોર્ટે તાજેતરમાં શાળાઓમાં ભગવદ ગીતાના ઉપદેશો દાખલ કરવાના રાજ્યના નિર્ણયને પડકારતી અરજીની તપાસ કરી હતી. ગુજરાત હાઈકોર્ટે નોંધ્યું હતું કે, આ ઉપદેશો નૈતિકતા અને સંસ્કૃતિ પર કેન્દ્રિત છે, ધર્મ પર નહીં.

આ કેસમાં રાજ્યના શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા 2022ના ઠરાવનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં NEP 2020 થી પ્રેરિત ધોરણ 6 થી 12 ના વિદ્યાર્થીઓ માટે ગીતા ઉપદેશો ફરજિયાત ભણાવવામાં આવે છે.

પિટિશનર્સ ચેલેન્જ રિઝોલ્યુશન - જમીયત ઉલમા-એ-હિન્દ ગુજરાત જેવા જૂથો દ્વારા ઠરાવને રોકવાની માંગ સાથે અરજી દાખલ કરવામાં આવી હતી.

તેમના વરિષ્ઠ વકીલે દલીલ કરી હતી કે, ઠરાવ NEP માર્ગદર્શિકાનો વિરોધાભાસ કરે છે, જે સમગ્ર ધર્મોમાં બિનસાંપ્રદાયિક અને નૈતિક મૂલ્યોને પ્રોત્સાહન આપે છે.

તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, શિક્ષણમાં તમામ ધર્મોના સાર્વત્રિક નૈતિક સિદ્ધાંતોનો સમાવેશ કરી શકાય છે. સુનાવણી દરમિયાન, કોર્ટે ટિપ્પણી કરી હતી કે, આ પહેલ નૈતિક વિજ્ઞાનના પાઠ જેવું છે.

અરજદારોના વકીલે કાઉન્ટર કર્યું કે, નૈતિક વિજ્ઞાન તટસ્થ છે અને અગાઉના કોર્ટના આદેશો પર રાજ્યના પ્રતિભાવના અભાવની નોંધ લીધી હતી. ડિવિઝન બેચે અવલોકન કર્યું હતું કે, પહેલનો ઉદ્દેશ નૈતિક વિજ્ઞાનના પાઠ સમાન ઉપદેશો રજૂ કરવાનો છે.

હાઈકોર્ટનો ચુકાદની હાઈલાઈટ - ગુજરાત હાઈકોર્ટે નોંધ્યું હતું કે, તે ધર્મ નથી, નૈતિકતા છે. તે સંસ્કૃતિનો એક ભાગ છે અને આ હકીકતમાં નૈતિક વિજ્ઞાનના પાઠ છે.

તેઓએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, ભગવદ ગીતાના ઉપદેશો અગાઉ શીખવવામાં આવેલા પશ્ચિમી નૈતિક વિજ્ઞાનના પાઠ સમાન છે. કોર્ટે એક સમાન અભિગમ સૂચવ્યો હતો, પરંતુ સ્વીકાર્યું કે તે ધીમે ધીમે થઈ શકે છે.

વકીલે માત્ર ભગવદ ગીતા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાને બદલે વ્યાપક નીતિ માટે દલીલ કરી હતી. હાઈકોર્ટે જવાબ આપ્યો, તે એક સમયે એક છે.

બીજા કોઈને સૂચવો, તેઓ કરશે. તેઓએ એ પણ નોંધ્યું કે, અભ્યાસક્રમના નિર્ણયો NEP દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત વૈધાનિક સંસ્થાઓ હેઠળ આવે છે.

રાજ્યની સત્તા પર સવાલ ઉઠાવ્યા - વકીલે દલીલ કરી હતી કે, રાજ્યમાં અભ્યાસક્રમની બાબતોમાં સત્તાનો અભાવ છે, જે રાષ્ટ્રીય નીતિ મુજબ નિયુક્ત સત્તાવાળાઓ દ્વારા નિયંત્રિત થવો જોઈએ.

તેમણે દાવો કર્યો હતો કે, રાજ્ય યોગ્ય પ્રક્રિયાઓનું પાલન કર્યા વિના આગળ વધી રહ્યું છે, અને તેમને નીતિથી વિરોધાભાસી પગલાં રોકવા વિનંતી કરી છે.

જવાબમાં, હાઈકોર્ટે શાળા શિક્ષણના નિર્દેશો જાહેર કરવાની રાજ્યની સત્તાને સ્વીકારી છે, પરંતુ સ્પષ્ટતા કરી કે તેમની ભૂમિકા ફેરફારો સૂચવવા સુધી મર્યાદિત છે. અંતિમ નિર્ણય સક્ષમ અધિકારીઓ પર રહે છે. હાઈકોર્ટે વધુ સુનાવણી 23મી ડિસેમ્બરે રાખી છે.

વરિષ્ઠ વકીલે દલીલ કરી હતી કે, ધાર્મિક પુસ્તકોની ઉપદેશો ધાર્મિક પરંપરાઓથી સંબંધિત છે, સંસ્કૃતિની નહીં. જોકે, કોર્ટે નૈતિકતા અને ભગવદ ગીતાના ઉપદેશોની કેન્દ્રીય થીમ હોવાના કારણે સંસ્કૃતિ પર પોતાનું વલણ જાળવી રાખ્યું હતું.

તેઓએ આ ઉપદેશોને ધાર્મિક ઉપદેશને બદલે નૈતિક વિજ્ઞાનના પાઠ તરીકે તેમના દ્રષ્ટિકોણને પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો. વકીલે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, NEPની સમીક્ષા કર્યા પછી, તે સ્પષ્ટ થશે કે આ માત્ર પ્રચાર છે.

ગુજરાત હાઈકોર્ટે ભગવદ ગીતાના ઉદાહરણ સાથે જવાબ આપ્યો હતો કે, કર્મ કર ફલ કી ઈચ્છા મત્ત કર (તમારું કામ કરો અને પરિણામની અપેક્ષા ન રાખો), તેના મૂળભૂત નૈતિક સિદ્ધાંતને ધાર્મિક ઉપદેશથી વંચિત દર્શાવે છે.

English summary

Gujarat High Court gave a verdict on teaching Bhagavad Gita in schools, said this