Chandra Grahan : આજનું ચંદ્રગ્રહણ ભારતમાં દેખાશે? હોળી પર કેવી થશે અસર?

વર્ષ 2026ની શરૂઆત સાથે જ તહેવારો અને ખગોળીય ઘટનાઓનો અદભૂત સંગમ જોવા મળી રહ્યો છે. માર્ચ મહિનામાં આવનારા પ્રથમ ચંદ્રગ્રહણને કારણે રંગોના પર્વ હોળીની તારીખમાં મોટો ફેરફાર થયો છે.

આ ઘટનાએ સામાન્ય જનતા અને જ્યોતિષીઓ બંનેમાં ભારે ઉત્સુકતા જગાવી છે. વર્ષ 2026માં કુલ ચાર ગ્રહણ થવાના છે, જેમાં બે સૂર્યગ્રહણ અને બે ચંદ્રગ્રહણનો સમાવેશ થાય છે.

આ પૈકી 3 માર્ચ 2026ના રોજ થનારું ખગરાસ ચંદ્રગ્રહણ સૌથી વધુ મહત્વનું માનવામાં આવે છે. આ ગ્રહણ ફાગણ પૂર્ણિમા અને હોળીના સમયે જ આવતું હોવાથી તારીખ બદલાઈ છે.

વર્ષ 2026માં ફેબ્રુઆરી અને ઓગસ્ટમાં થનારા સૂર્યગ્રહણ ભારતમાં દેખાવાના નથી. જોકે, 3 માર્ચનું ચંદ્રગ્રહણ ભારત સહિત એશિયા અને ઓસ્ટ્રેલિયામાં સ્પષ્ટપણે જોઈ શકાશે.

ભારતીય સમય અનુસાર આ ગ્રહણ બપોરે 3:20 વાગ્યે શરૂ થશે અને સાંજે 6:47 વાગ્યે પૂર્ણ થશે. પૃથ્વીના પડછાયાને કારણે ભારતમાં ચંદ્ર સહેજ ઝાંખો જોવા મળશે.

વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિએ જ્યારે પૃથ્વી સૂર્ય અને ચંદ્રની વચ્ચે આવે છે ત્યારે ચંદ્રગ્રહણ થાય છે. 3 માર્ચના રોજ ચંદ્ર પૃથ્વીના ગાઢ પડછાયામાં પ્રવેશતા ખગરાસ ગ્રહણ સર્જાશે.

ધાર્મિક શાસ્ત્રો અનુસાર ગ્રહણ અને સૂતક કાળ દરમિયાન કોઈપણ ઉત્સવ મનાવવો વર્જિત ગણાય છે. ચંદ્રગ્રહણનું સૂતક 9 કલાક પહેલા એટલે કે 3 માર્ચની વહેલી સવારે શરૂ થશે.

સૂતક કાળને કારણે 3 માર્ચના રોજ આખો દિવસ રંગોત્સવ કે ધુળેટી મનાવી શકાશે નહીં. આથી હવે દેશભરમાં ધુળેટીનો તહેવાર 4 માર્ચ 2026, બુધવારના રોજ ઉજવાશે.

જ્યોતિષીય ગણતરી મુજબ ફાગણ પૂર્ણિમા 2 માર્ચના રોજ સાંજે 5:00 વાગ્યે શરૂ થશે. જોકે પૂર્ણિમાની સાથે જ 'ભદ્રા' બેસતી હોવાથી હોલિકા દહન માટે સાવધાની રાખવી પડશે.

ભદ્રાના મુખ કાળને ત્યાગીને પૂંછ કાળમાં હોલિકા દહન કરવું શાસ્ત્ર સંમત અને શુભ મનાય છે. આ માટે 2 માર્ચની મધ્યરાત્રિ પછીનું મુહૂર્ત સૌથી શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.

હોલિકા દહન માટે 3 માર્ચની વહેલી સવારે 12:50 થી 02:02 વાગ્યા સુધીનો સમય ઉત્તમ રહેશે. આ સમયે પૂજા કરવાથી ભદ્રાનો દોષ લાગતો નથી તેમ જ્યોતિષીઓ જણાવે છે.

ખગોળીય અને જ્યોતિષીય કારણોસર આ વખતે હોળીનો તહેવાર એક દિવસ આગળ ખસી ગયો છે. તમામ શ્રદ્ધાળુઓને પંચાંગના નિયમોનું પાલન કરી પર્વ ઉજવવા સલાહ આપવામાં આવી છે.

English summary

The article explains how the 2026 Holi date has been adjusted in light of the March Khagras lunar eclipse. It covers the eclipse timings, regional visibility, and the astrological guidance advising followers to observe traditional rules during the event, with the Doltivita and Holika rituals rescheduled accordingly.