Chandra Grahan : આજનું ચંદ્રગ્રહણ ભારતમાં દેખાશે? હોળી પર કેવી થશે અસર?

By Desk

Updated: Tuesday, February 17, 2026, 11:28 [IST]

વર્ષ 2026ની શરૂઆત સાથે જ તહેવારો અને ખગોળીય ઘટનાઓનો અદભૂત સંગમ જોવા મળી રહ્યો છે. માર્ચ મહિનામાં આવનારા પ્રથમ ચંદ્રગ્રહણને કારણે રંગોના પર્વ હોળીની તારીખમાં મોટો ફેરફાર થયો છે.

આ ઘટનાએ સામાન્ય જનતા અને જ્યોતિષીઓ બંનેમાં ભારે ઉત્સુકતા જગાવી છે. વર્ષ 2026માં કુલ ચાર ગ્રહણ થવાના છે, જેમાં બે સૂર્યગ્રહણ અને બે ચંદ્રગ્રહણનો સમાવેશ થાય છે.

આ પૈકી 3 માર્ચ 2026ના રોજ થનારું ખગરાસ ચંદ્રગ્રહણ સૌથી વધુ મહત્વનું માનવામાં આવે છે. આ ગ્રહણ ફાગણ પૂર્ણિમા અને હોળીના સમયે જ આવતું હોવાથી તારીખ બદલાઈ છે.

વર્ષ 2026માં ફેબ્રુઆરી અને ઓગસ્ટમાં થનારા સૂર્યગ્રહણ ભારતમાં દેખાવાના નથી. જોકે, 3 માર્ચનું ચંદ્રગ્રહણ ભારત સહિત એશિયા અને ઓસ્ટ્રેલિયામાં સ્પષ્ટપણે જોઈ શકાશે.

ભારતીય સમય અનુસાર આ ગ્રહણ બપોરે 3:20 વાગ્યે શરૂ થશે અને સાંજે 6:47 વાગ્યે પૂર્ણ થશે. પૃથ્વીના પડછાયાને કારણે ભારતમાં ચંદ્ર સહેજ ઝાંખો જોવા મળશે.

વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિએ જ્યારે પૃથ્વી સૂર્ય અને ચંદ્રની વચ્ચે આવે છે ત્યારે ચંદ્રગ્રહણ થાય છે. 3 માર્ચના રોજ ચંદ્ર પૃથ્વીના ગાઢ પડછાયામાં પ્રવેશતા ખગરાસ ગ્રહણ સર્જાશે.

ધાર્મિક શાસ્ત્રો અનુસાર ગ્રહણ અને સૂતક કાળ દરમિયાન કોઈપણ ઉત્સવ મનાવવો વર્જિત ગણાય છે. ચંદ્રગ્રહણનું સૂતક 9 કલાક પહેલા એટલે કે 3 માર્ચની વહેલી સવારે શરૂ થશે.

સૂતક કાળને કારણે 3 માર્ચના રોજ આખો દિવસ રંગોત્સવ કે ધુળેટી મનાવી શકાશે નહીં. આથી હવે દેશભરમાં ધુળેટીનો તહેવાર 4 માર્ચ 2026, બુધવારના રોજ ઉજવાશે.

જ્યોતિષીય ગણતરી મુજબ ફાગણ પૂર્ણિમા 2 માર્ચના રોજ સાંજે 5:00 વાગ્યે શરૂ થશે. જોકે પૂર્ણિમાની સાથે જ 'ભદ્રા' બેસતી હોવાથી હોલિકા દહન માટે સાવધાની રાખવી પડશે.

ભદ્રાના મુખ કાળને ત્યાગીને પૂંછ કાળમાં હોલિકા દહન કરવું શાસ્ત્ર સંમત અને શુભ મનાય છે. આ માટે 2 માર્ચની મધ્યરાત્રિ પછીનું મુહૂર્ત સૌથી શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.

હોલિકા દહન માટે 3 માર્ચની વહેલી સવારે 12:50 થી 02:02 વાગ્યા સુધીનો સમય ઉત્તમ રહેશે. આ સમયે પૂજા કરવાથી ભદ્રાનો દોષ લાગતો નથી તેમ જ્યોતિષીઓ જણાવે છે.

ખગોળીય અને જ્યોતિષીય કારણોસર આ વખતે હોળીનો તહેવાર એક દિવસ આગળ ખસી ગયો છે. તમામ શ્રદ્ધાળુઓને પંચાંગના નિયમોનું પાલન કરી પર્વ ઉજવવા સલાહ આપવામાં આવી છે.