લોથલ મેરીટાઇમ હેરિટેજ સેન્ટર વિકસાવવા નેધરલેન્ડ સાથે કરાર કરાયા

ગુજરાતના ઐતિહાસિક લોથલ ખાતે રાષ્ટ્રીય દરિયાઈ વારસો સંકુલ (NMHC) નું નિર્માણ કરવામાં આવી રહ્યું છે, જેમાં નેધરલેન્ડ્સ પણ સહયોગ આપી રહ્યું છે. આ સંકુલ ભવિષ્યમાં આ પ્રાચીન બંદર શહેરને એક મુખ્ય પ્રવાસન સ્થળ તરીકે વિકસાવશે.

ભારત અને નેધરલેન્ડ્સે લોથલના દરિયાઈ વારસાને જાળવવા માટે સમજૂતી કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ કરાર વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર અને ડચ વિદેશ મંત્રી ડેવિડ વાન વીલ વચ્ચે દ્વિપક્ષીય ચર્ચા દરમિયાન કરવામાં આવ્યો હતો.

બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય લોથલમાં આ રાષ્ટ્રીય દરિયાઈ વારસો સંકુલ (NMHC) વિકસાવી રહ્યું છે. આ કરાર બાદ એમ્સ્ટરડેમમાં આવેલું રાષ્ટ્રીય દરિયાઈ સંગ્રહાલય પણ પોતાનું યોગદાન આપશે. આ ભાગીદારીનો હેતુ સંગ્રહાલયના આયોજન અને ડિઝાઇનમાં જ્ઞાન તથા ટેકનિકલ કુશળતાનો ઉપયોગ કરવાનો છે.

સંરક્ષણ માટે શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓનું આદાન-પ્રદાન, સંયુક્ત પ્રદર્શનો, સહયોગી સંશોધન અને સાંસ્કૃતિક વિનિમય કાર્યક્રમો પણ આ ભાગીદારીનો અંશ છે. આ સમજૂતી મુલાકાતીઓની ભાગીદારી, શિક્ષણ અને જનસંપર્ક વધારી સંગ્રહાલયના અનુભવને વધુ ઇન્ટરેક્ટિવ બનાવશે.

એકંદરે આ NMHC ભારતની સમૃદ્ધ પ્રાચીન દરિયાઈ વિરાસતને વિશ્વ સમક્ષ પ્રદર્શિત કરવામાં મદદ કરશે. લોથલને એક મુખ્ય પ્રવાસન સ્થળ બનાવવાની દિશામાં આ એક મોટું પગલું છે, જે તેની ઐતિહાસિક ઓળખને મજબૂત બનાવશે.

ગુજરાતમાં ખંભાતના અખાત પાસે આવેલા, ભોગાવો અને સાબરમતી નદીઓ વચ્ચે સ્થિત લોથલ ભારતનું સૌથી જૂનું બંદર શહેર છે. 4,500 વર્ષ જૂનું આ સિંધુ ખીણ સંસ્કૃતિનું શહેર મૃતકોનો ટેકરો તરીકે પણ ઓળખાય છે, જે મોહેંજો-દારો જેવી જ સભ્યતાની ઓળખ છે.

લોથલ સુવ્યવસ્થિત નગર આયોજન દર્શાવે છે, જ્યાં રસ્તાઓ 90 ડિગ્રીના ખૂણે છે અને સંપૂર્ણ વિકસિત ડ્રેનેજ સિસ્ટમ હતી. અહીં મળી આવેલ લંબચોરસ બેસિન, જેને ડોકયાર્ડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે હડપ્પાના લોકોની દરિયાઈ પ્રવૃત્તિઓનો અકાટ્ય પુરાવો આપે છે.

English summary

The National Maritime Heritage Centre is being developed at Lothal with India and the Netherlands as partners. The agreement supports preservation, shared exhibitions, research collaboration and educational programmes to enhance tourism and cultural exchange surrounding this historic port city.