Caste Census: બિહાર પછી હવે આ રાજ્યોમાં જાતિ આધારિત વસ્તી ગણતરીના આંકડા જાહેર કરવાની તૈયારી, અહીં જાણો વિગત

Caste Census: બિહારમાં જાતિ આધારિત વસ્તી ગણતરીના આંકડા જાહેર થયા બાદ અન્ય ઘણા રાજ્યોમાં આવા ડેટા એકત્ર કરવા અને જાહેર કરવાની હોડ ચાલી રહી છે. બિહારમાં આ રિપોર્ટ જાહેર કરવાનો હેતુ આવતા વર્ષે યોજાનારી લોકસભાની ચૂંટણી હોવાનું કહેવાય છે. રાજસ્થાન સરકારે ચૂંટણીની તારીખોની જાહેરાત પહેલા જ જાતિ ગણતરી કાર્ડ જાહેર કરી દીધું છે.

રાજસ્થાનની અશોક ગેહલોત સરકારે પાંચ રાજ્યોમાં વિધાનસભા ચૂંટણીની તારીખોની જાહેરાતને કારણે શનિવારે જ જાતિ સર્વેક્ષણ કરવાની ઉતાવળમાં જાહેરાત કરી હતી. આ માટે જિલ્લા કક્ષાએ જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટને નોડલ ઓફિસર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. સોમવારે ચૂંટણીની તારીખો જાહેર થયા બાદ, 3 ડિસેમ્બરે પરિણામ આવ્યા બાદ આ મામલો નવી સરકારના હાથમાં ગયો છે.

રાજસ્થાન સરકારે જાતિ સર્વેક્ષણના આંકડા જાહેર કરવા માટે કોઈ સમયમર્યાદા આપી નથી. એક રીતે જોઈએ તો તેનો ઉદ્દેશ્ય 2024ની લોકસભા ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને બિહારમાં જે રીતે વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં કરવામાં આવ્યું છે તે જ વાતાવરણ બનાવવાનો હોવાનું જણાય છે. ત્યાં જાતિ સર્વેક્ષણનો વાસ્તવિક ઉદ્દેશ્ય સામાજિક-આર્થિક ડેટા એકત્રિત કરવાનો હોવાનું કહેવાય છે પરંતુ માત્ર જાતિઓની સંખ્યાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.

એવું નથી કે માત્ર બિન-ભાજપ શાસિત રાજ્યોમાં જ જાતિ ગણતરીને એક મુખ્ય ચૂંટણી શસ્ત્ર માનવામાં આવે છે. જે રાજ્યોમાં ભાજપ સત્તામાં છે ત્યાં પણ આવી કવાયતની ચર્ચાઓ શરૂ થઈ ગઈ છે. ETએ બિહાર સરકારના સૂત્રોને ટાંકીને જણાવ્યું હતું કે મહારાષ્ટ્ર સરકારે બિહારમાં હાથ ધરાયેલા જાતિ સર્વેક્ષણના ડેટા એકત્રિત કરવા માટે અપનાવવામાં આવેલી પદ્ધતિઓ સમજવા માટે તેનો સંપર્ક કર્યો હતો.

મહારાષ્ટ્રના નાયબ મુખ્ય પ્રધાન દેવેન્દ્ર ફડણવીસે તાજેતરમાં મીડિયાને કહ્યું હતું કે તેમની સરકાર પહેલા બિહારમાં કરાયેલા જાતિ સર્વેક્ષણનો અભ્યાસ કરશે અને પછી નિર્ણય લેશે. ગયા મંગળવારે, આસામના મુખ્ય પ્રધાન હિમંતા બિસ્વા સરમાએ પણ કહ્યું હતું કે તેમની સરકાર પાંચ સ્થાનિક મુસ્લિમ સમુદાયોનો સામાજિક-આર્થિક સર્વેક્ષણ કરશે, જેની મદદથી તેમના કલ્યાણ માટે નીતિઓ બનાવી શકાય.

આસામના કોંગ્રેસના સાંસદ ગૌરવ ગોગોઈએ બિહાર અને રાજસ્થાનની તર્જ પર રાજ્યમાં જાતિ ગણતરી કરાવવાની માંગ કરી છે. તેમનું કહેવું છે કે તેમની પાર્ટી એ સુનિશ્ચિત કરવા માંગે છે કે અનુસૂચિત જાતિ, અનુસૂચિત જનજાતિ, ઓબીસી અને લઘુમતીઓને સન્માન અને ન્યાય સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે.

ઝારખંડના મુખ્ય પ્રધાન હેમંત સોરેને પણ કહ્યું છે કે તેમની સરકાર જાતિ સર્વેક્ષણ કરવા વિશે વિચારી રહી છે, જેથી જે સમુદાયો વિકાસની શૃંખલામાંથી બહાર રહી ગયા છે તેમને સારી ભાગીદારીની તક મળી શકે.

ઓડિશા સરકારે પણ આ વર્ષે મે અને જુલાઈ વચ્ચે બિહારની જેમ જાતિ સર્વે હાથ ધર્યો છે. પરંતુ, હવે નવીન પટનાયકની સરકાર તેનો રિપોર્ટ જાહેર કરવાની યોજના પર કામ કરી રહી છે, જેને રાજ્ય પછાત આયોગ દ્વારા સુપરત કરવામાં આવ્યો છે. જો કે આ રિપોર્ટ હજુ સુધી જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી, પરંતુ કમિશનના અધ્યક્ષે જણાવ્યું છે કે રાજ્યમાં ઓબીસીની સંખ્યા લગભગ 39% છે.

કર્ણાટક પણ એક રાજ્ય છે, જ્યાં જાતિ સર્વેક્ષણની કામગીરી પૂર્ણ થયાને લગભગ પાંચ વર્ષ થઈ ગયા છે. આ રિપોર્ટ કોંગ્રેસ સરકારે ગત ટર્મમાં જ તૈયાર કર્યો હતો. સ્ટેટ બેકવર્ડ કમિશનના વર્તમાન અધ્યક્ષના જણાવ્યા અનુસાર તેઓ નવેમ્બરમાં સિદ્ધારમૈયા સરકારને આ રિપોર્ટ નવેસરથી સુપરત કરશે. આ રિપોર્ટ જાહેર કરવા માટે પાર્ટીની અંદરથી કોંગ્રેસ સરકાર પર દબાણ છે અને સંભવતઃ પાર્ટી હાઈકમાન્ડ તરફથી લીલી ઝંડી મળતાં જ તેના આંકડા જાહેર કરવામાં આવી શકે છે.

English summary

Caste Census: These states will also release caste census data, see details,