કોંગ્રેસનો અસ્થિરતા એજંડા! USAID ફંડિંગ પર કેંદ્ર સરકારનું સ્પષ્ટિકરણ, આરોપોનું પણ કર્યું ખંડન

ભારતમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ એજન્સી ફોર ઇન્ટરનેશનલ ડેવલપમેન્ટ (USAID) ના ભંડોળ અંગેના તાજેતરના વિવાદે ગરમાગરમ રાજકીય ચર્ચા જગાવી છે.

ભારતમાં મતદાનને પ્રભાવિત કરવા માટે USAID ભંડોળનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હોવાની યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ટિપ્પણીને ભારત સરકારે સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢી છે.

નાણા મંત્રાલયના ડેટાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ભારતમાં USAID ની નાણાકીય સંડોવણી ફક્ત વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સ સુધી મર્યાદિત છે અને તે ચૂંટણી પ્રક્રિયાઓ સુધી વિસ્તરતી નથી.

જોકે, કોંગ્રેસ પાર્ટીએ આ મુદ્દાનો ઉપયોગ તેના સરકાર વિરોધી કથનને આગળ વધારવા માટે કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે, જે ભારતને અસ્થિર કરવાના તેના પ્રયાસોમાં વારંવાર આવતો વિષય છે.

નાણા મંત્રાલયના 2023-24ના વાર્ષિક અહેવાલમાં નોંધવામાં આવ્યું છે કે USAID ભારતમાં સાત પ્રોજેક્ટ્સમાં સામેલ હતું, જેનું કુલ ભંડોળ લગભગ $750 મિલિયન હતું.

આ પ્રોજેક્ટ્સ મુખ્યત્વે કૃષિ, પાણીની સ્વચ્છતા, નવીનીકરણીય ઉર્જા, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને આરોગ્ય પર કેન્દ્રિત હતા. એ નોંધવું જોઈએ કે મતદારોના મતદાન માટે ફાળવવામાં આવેલા ભંડોળનો કોઈ ઉલ્લેખ નહોતો.

ટ્રમ્પના આરોપોથી વિપરીત તપાસ અહેવાલોમાં જાણવા મળ્યું છે કે, 2024ની ચૂંટણી પહેલા વિદ્યાર્થીઓમાં રાજકીય અને નાગરિક જોડાણને ટેકો આપવા માટે 2022 માં બાંગ્લાદેશ માટે 21 મિલિયન ડોલર ખરેખર રાખવામાં આવ્યા હતા.

તેમાંથી ટ્રમ્પના દાવાઓ સામે આવે તે પહેલાં જ $13.4 મિલિયનનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ સ્પષ્ટતાઓ છતાં ટ્રમ્પે પોતાના વલણને પુનરાવર્તિત કર્યું, જેનાથી રાજદ્વારી પરિસ્થિતિ વધુ જટિલ બની.

વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે આ મુદ્દાને મજબૂતીથી સંબોધતા કહ્યું કે USAID ભારતમાં સદ્ભાવનાથી કામ કરે છે અને ચૂંટણીમાં દખલગીરીના આરોપો પાયાવિહોણા છે.

વિદેશ મંત્રાલયએ પણ ટ્રમ્પના દાવાઓને "ખૂબ જ ચિંતાજનક" ગણાવ્યા અને ભાર મૂક્યો કે ભારતની ચૂંટણી પ્રક્રિયા મુક્ત અને સાર્વભૌમ રહે છે.

આ સ્પષ્ટતાઓ સાથે USAID વિવાદનો અંત આવવો જોઈતો હતો, પરંતુ વિપક્ષ કોંગ્રેસે ચૂંટણીમાં દખલગીરીના વિદેશી સમર્થિત આરોપોનો લાભ લઈને સરકાર પર હુમલો કર્યો છે.

ઘણા લોકો કહે છે કે આ પહેલી વાર નથી જ્યારે કોંગ્રેસે ભારત વિરોધી એજન્ડાને આગળ વધારવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનો સાથે જોડાણ કર્યું હોય.

કોંગ્રેસ વારંવાર કેન્દ્ર સરકાર અને મુખ્ય ભારતીય વ્યવસાયોને બદનામ કરવા માટે સંગઠિત ગુના અને ભ્રષ્ટાચાર અહેવાલ પ્રોજેક્ટના અહેવાલોનો ઉપયોગ કરે છે.

આ અહેવાલો સંસદમાં કાર્યવાહીમાં ખલેલ પહોંચાડવા માટે રજૂ કરવામાં આવ્યા છે, છતાં કોર્ટ અને તપાસ એજન્સીઓ દ્વારા વારંવાર તેમને નકારી કાઢવામાં આવ્યા છે.

પેગાસસ સ્પાયવેર વિવાદ અને આરોપોને OCCRP રિપોર્ટ્સ દ્વારા વેગ મળ્યો હતો, જેને કોંગ્રેસના નેતાઓ ખાસ કરીને રાહુલ ગાંધી દ્વારા દેશની આર્થિક અને રાજકીય સ્થિરતાને નબળી પાડવા માટે અતિશયોક્તિપૂર્ણ રીતે રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા.

રસપ્રદ વાત એ છે કે, રાહુલ ગાંધીનું નામ બાંગ્લાદેશી પત્રકાર અને ભૂતપૂર્વ OCCRP ફેલો મુશફિકુલ ફઝલ અંસારી સાથે જોડાયું છે. બાંગ્લાદેશની વચગાળાની સરકારે બાદમાં 2024 માં તેમને રાજદૂત તરીકે નિયુક્ત કર્યા.

આનાથી દક્ષિણ એશિયાને અસ્થિર બનાવવા માટે કામ કરતી વૈશ્વિક સંસ્થાઓ સાથે કોંગ્રેસના જોડાણ અંગે ચિંતા ઉભી થાય છે. દખલગીરીનો ઇતિહાસ ધરાવતી બીજી સંસ્થા, એશિયા ફાઉન્ડેશનની સ્થાપના 1954માં એક ગુપ્ત CIA ઓપરેશન તરીકે કરવામાં આવી હતી.

તેને ફોર્ડ ફાઉન્ડેશન દ્વારા ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવે છે, જે જ્યોર્જ સોરોસના નેટવર્કનો ભાગ છે. ઐતિહાસિક રીતે તે જમ્મુ અને કાશ્મીર પર પાકિસ્તાનના વલણને સમર્થન આપવા માટે જાણીતું છે. આવા સંગઠનો સાથે કોંગ્રેસનું પરોક્ષ જોડાણ ભારતની સાર્વભૌમત્વ પ્રત્યેની તેની પ્રતિબદ્ધતા પર ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે.

જ્યોર્જ સોરોસના ઓપન સોસાયટી ફાઉન્ડેશન્સ (OSF) દ્વારા ભારે ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવતું ફ્રીડમ હાઉસ 2021 થી સતત ભારતને 'આંશિક રીતે મુક્ત' રેટિંગ આપી રહ્યું છે, અને સરકાર પર લઘુમતીઓને દબાવવાનો આરોપ લગાવી રહ્યું છે.

આ સંગઠને ફાઇવ આઇઝ દેશોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા સાથે મળીને ભારત વિરુદ્ધ પક્ષપાતી વાણીવિચાર ફેલાવ્યો છે. અમેરિકા સ્થિત સંસ્થા હોવા છતાં ફ્રીડમ હાઉસ USAID સાથે ભાગીદારી કરે છે, જેનાથી સ્થાનિક રાજકીય ચર્ચામાં વિદેશી પ્રભાવ વધુ વધે છે.

ઘણા ટીકાકારો કહે છે કે કોંગ્રેસની સત્તા જાળવી રાખવાની ઉત્સુકતાને કારણે તેને ચૂંટણીમાં દખલગીરી માટે કુખ્યાત આંતરરાષ્ટ્રીય એજન્સીઓ સાથે જોડાણ કરવાની ફરજ પડી છે.

નવી દિલ્હીએ વારંવાર સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વિદેશી સંસ્થાઓ તેની ચૂંટણી કે શાસન પ્રક્રિયાઓ પર નિયંત્રણ નહીં રાખે. USAID ભંડોળ અંગે વિદેશ મંત્રાલય અને નાણાં મંત્રાલય દ્વારા કરવામાં આવેલા વિગતવાર ખુલાસાઓમાં ચૂંટણીમાં દખલગીરીના આરોપોને ફગાવી દેવામાં આવ્યા છે.

ભાજપ સરકાર એવો પણ દાવો કરે છે કે કોંગ્રેસ વિદેશી સમર્થિત નિવેદનોનો લાભ લેવામાં કેવી રીતે સંડોવાયેલી હતી તે ખુલ્લું પાડ્યું છે.

કોંગ્રેસ લોકશાહી ધોરણોનું પાલન કરવાનો દાવો કરી શકે છે, પરંતુ વિદેશી સંસ્થાઓ સાથે સહયોગ કરવાની તેની તૈયારી, જેમાંથી ઘણી ગુપ્તચર એજન્સીઓ અને નિહિત ભૂ-રાજકીય હિતો સાથે જોડાયેલી છે, તેના સાચા હેતુ અંગે ચિંતા ઉભી કરે છે.

ભ્રામક વાણી-વર્તન અને વૈશ્વિક અહેવાલોનો ઉપયોગ કરીને, કોંગ્રેસે માત્ર રાષ્ટ્રીય સરકારને નબળી પાડવાનો પ્રયાસ કર્યો નથી, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતની છબી પણ ખરાબ કરી છે.